Biełarus pabudavaŭ na Kipry solar car i ŭziaŭ pryz za najlepšy dyzajn FOTA

Naš suajčyńnik Uładzimir Susłaŭ buduje ŭ Limasole novy aŭtamabil na soniečnych batarejach, rychtujecca da trenirovak na treku i płanuje ŭziać na honkach-2015 hałoŭny pryz. Nie vyklučana, što pad biełaruskim ściaham.

Na Kipry Uładzimir Susłaŭ žyvie bolš za 10 hadoŭ. Padrabiaznaści, jakija pryviali hetaha čałavieka na vostraŭ, zasłuhoŭvajuć asobnaha apoviedu. Siońniašni — ab zachapleńni alternatyŭnaj enierhijaj, dziakujučy jakomu Uładzimir, fizik-jadzierščyk pa adukacyi, zasłužyŭ pryz za najlepšy dyzajn sprajektavanaha i pabudavanaha aŭtamabila na soniečnych batarejach — solar car.

Vietraki i soniečnyja paneli usio macniej zachaplajuć daśledčykaŭ. Ułady soniečnaha Kipra daŭno «razhojdvajuć» nasielnictva vostrava, pierakonvajučy ŭstaloŭvać soniečnyja paneli dla aśviatleńnia i abahravańnia. Asobny napramak — solar car. Z 2010 hoda Kiprski instytut pa vyvučeńni alternatyŭnaj enierhii pravodzić honki na aŭtamabilach, paliva dla jakich nikolki nie kaštuje.

Na honkach, jakija adbylisia 22 červienia ŭ centry Nikasii, Uładzimir Susłaŭ zaniaŭ druhoje miesca, sastupiŭšy pieramožcu niekalki kołaŭ. «My lidziravali pieršuju pałovu honki, ale ŭ aŭtamabila złamaŭsia kantroler, vymusiŭšy na niekatory čas spynić ruch. Pałomka prykraja, ale vytłumačalnaja: pajezdka pa centralnych vulicach Nikasii była dla majho solar car pieršaj».

Kudy pajedzie aŭtamabil na soniečnych batarejach dalej, kolki kaštuje i ci lohka zrabić solar car samastojna, Uładzimir raspavioŭ pa Skype — z majsterni ŭ Limasole.

— Kali zacikavilisia aŭtamabilami na soniečnych batarejach?

— Jak tolki pryjechaŭ na Kipr. Alternatyŭnaja enierhija mianie cikavić daŭno, a sonca na vostravie tak šmat, što jaho treba ŭtylizavać.

— Ale soniečnych batarej na Kipry šmat — i na dachach, i ŭ dvarach damoŭ. Utylizujuć i biez vas!

— Soniečnyja aśviatlalniki ŭstanoŭleny daloka nie ŭ kožnym dvary, kipryjoty pakul hrejuć soncam vadu ŭ płastykavych bočkach, pryładžanych na dachu. Choć i šyroka rekłamujucca, soniečnyja paneli nie znachodziać asablivaha popytu — miascovaje nasielnictva vielmi ŭžo iniertnaje, jaho treba doŭha razhojdvać, pierš čym jano pačnie niešta rabić.

Aŭtamabilaŭ na soniečnych batarejach niama zusim, tolki honačnyja. Dla ŭdziełu ŭ darožnym ruchu solar car pavinien prajści rehistracyju, a heta vielmi składana — zanadta ŭžo jon niezvyčajny.

— Ci darahaja heta zaduma — sabrać solar car?

— Chutčej, kłopatnaja. Pa finansach možna i tanna, a možna i doraha sabrać — chto jak zmudravaŭ. Moj aŭtamabil, da prykładu, sabrany z padručnych materyjałaŭ, kuplali tolki aluminij dla kuzava, truby kvadratnaha siačeńnia dla padvieski, kantralory i soniečnyja batarei.

Padvieska samarobnaja, na humovych stryžniach, prostaja, lohkaja, kamfartabielnaja i kanstruktyŭnaja. Ź jaje dapamohaj zabiaśpiečyli nachił soniečnych panelaŭ. Stratehična heta vielmi važna — łavić sonca.

Rulavoje kiravańnie ad staradaŭniaha francuzskaha hruzavika, vietravoje škło — ad retra-aŭtamabila Triumph (Anhlija), koły ad skutara Dio, elektramator mahutnaściu ŭ 3 kvt taksama ad skutara, tolki kitajskaj vytvorčaści. Matoram, ubudavanym u koła, zadavoleny — ź im mašyna litaralna lacieła.

Daražej za ŭsio abyšlisia soniečnyja paneli kalininhradskaj vytvorčaści, lohkija i hnutkija. U kanstrukcyi ich 11, ahulnaja płošča — 9 m.kv., zamaŭlali ŭ Rasii, pierapłačvajučy na ŭsich etapach, kančatkovaj cany panelaŭ nie pamiataju. Usiaho ŭ aŭtamabil ŭkłali kala 6 tysiač jeŭra.

— Dziŭna, što soniečnyja batarei znajšli ŭ Rasii, a nie na Kipry, dzie krynic alternatyŭnaha aśviatleńnia ŭsio ž kudy bolš…

— Takija paneli, jak u nas, hnutkija i lohkija, na Kipry nie vyrablajuć. Miž tym, mienavita jany dali našaj mašynie peŭnuju pieravahu. Usia panel važyć kala 20 kh — heta vielmi mała!

Pavialičyć

— Raspaviadajučy pra pracu, vy kažacie «my». Vam dapamahali?

— Dla pracy nad solar car arhanizavali kłub «RA» — realizacyja alternatyŭ, kudy ŭvajšła hrupa minčan, jakija na dadzieny momant pražyvajuć na Kipry. Heta čaćviora aktyvistaŭ i kala dziasiatka amataraŭ.

— Chto pa adukacyi ludzi, jakija samastojna sabrali «soniečnaje mašynu»?

— Solar car źbiraŭ ja, fizik-jadzierščyk, vypusknik fizičnaha fakulteta BDU. Astatnija členy kłuba — biznesmieny, jany i spansavali prajekt.

Pracavać nad aŭtamabilem pačali niekalki hadoŭ tamu, metaj pastavili ŭdzieł a honkach-2013. Ale niezadoŭha da hetaha na Kipry zdaryŭsia kryzis, nam abjavili ab admienie honak. Potym, praŭda, hrošy znajšlisia, honki adbylisia, ale biez nas — my časova spynili kanstruktarskija pracy. U hetym hodzie aŭtamabil sabrali za paŭtara miesiaca. Heta była štodzionnaja praca, dapamohu ŭ jakoj akramia členaŭ kłuba akazaŭ znajomy adnaho ź ich — doktar, jaki pryjechaŭ na adpačynak. Praktyčny i kiemlivy, jon dapamoh paradami, choć kanstruktarskaj adukacyi ŭ jaho niama. My ledź paśpieli — u dzień techahladu, jaki abaviazany prajści aŭtamabili-ŭdzielniki, my jašče darablali solar car.

— Jak vyhladajuć honki?

— Jak zvyčajnyja, z toj tolki roźnicaj, što šumu i dymu aŭtamabili-ŭdzielniki nie vyrablajuć. Da hetaha času honki prachodzili ŭ vioscy Hieraskipu, što niedaloka ad Pafasu, hledačoŭ nie było, arhanizacyja kulhała. U hetym hodzie mierapryjemstva arhanizavali ŭ centru Nikasii. Kruhavy maršrut daŭžynioj 1,6 km prakłali pa troch hałoŭnych vulicach, stajali palicyjanty, za imi — natoŭp hledačoŭ. Ludziej było vielmi šmat, choć uvieś pierymietr ludzi nie zapoŭnili — heta ŭsio ž nie Formuła-1.

Ruch praciahvaŭsia try hadziny, na adzin aŭtamabil prychodziłasia pa try kiroŭcy, kožny siadaŭ za rul dva razy. Chto prajechaŭ bolš kołaŭ, toj i vyjhraŭ. Najlepšy vynik — 65 kołaŭ, my na druhim miescy — 57.

— Na spabornictvy pryjazdžali ź inšych haradoŭ?

— Tak, kipryjoty lubiać honki. U liku ŭdzielnikaŭ byli dźvie zamiežnyja kamandy — z Palestyny i Džordana. Našu chacieli zapisać jak biełaruskuju, ale my, padumaŭšy, admovilisia, pradstaviŭšysia pryvatnym kłubam — nijakaha dačynieńnia Biełaruś da našaha solar car nie mieła ni idejna, ni materyjalna. Ale kali kraina, ź jakoj ja pryjechaŭ, zacikavicca prajektam, z zadavalnieńniem pradstaŭlu jaje na spabornictvach u 2015 hodzie.

— Małavierahodna, što prajektam zacikaviacca: usio ž honki na Kipry možna nazvać łakalnymi, u Biełarusi jany nie viadomyja. Sami na biełaruskija arhanizacyi vychodzić nie sprabavali?

— Vostraj nieabchodnaści ŭ hetym u mianie pakul niama: hrošaj chapaje, idzie budaŭnictva druhoj solar car. Pazmahacca za honar svajoj krainy rady, voś tolki soniečnaja enierhija nie źjaŭlajecca ŭ biełarusaŭ pryjarytetnaj, dy i ŭłady nie asabliva joju cikavicca.

—…Jak i ŭ inšych paŭnočnych krainach, dzie nie tak šmat sonca, jak na Kipry?

— Niapraŭda — u paŭnočnych krainach vialikaja cikavaść da vykarystańnia soniečnaj enierhii! Na čempijanacie śvietu ŭ Aŭstralii rehularna pieramahajuć datčanie. Usio zaležyć ad žadańnia ŭdzielničać u honkach, vyvučajučy mahčymaści solar car.

Pavialičyć

— Nakolki vialikaja cikavaść da honak na solar car u kipryjotaŭ?

— Kipryjoty lubiać honki — na rarytetnych mašynach, spartyŭnych, solar car. Apošnija, na moj pohlad, samyja cikavyja — aŭtamabili laciać, nie vydajučy hukaŭ, pavietra čystaje. Cikava, što nijaki elektramabil nie prapracuje 3 hadziny, tolki solar car zdolny na takoje. Tamu i doŭžacca spabornictvy 3 hadziny — kab mašyny pakazali: jany jeździać daŭžej, čym elektramabili, pakul śviecić sonca.

— Ci možna zaradzić aŭtamabil dla načnoj pajezdki?

— Tak. Moj aŭtamabil za 20—30 chvilin zaradžajecca dla jazdy na hadzinu.

— Ci składana ŭziać udzieł u honkach?

— Nie. Patrebien tolki aŭtamabil, jaki projdzie techahlad. U hetym hodzie nabrałasia 10 mašyn, u nastupnym, mahčyma, budzie bolš.

— Ci jość abmiežavańni ŭ dopusku?

- Tak, i šmat. Abaviazkova najaŭnaść mietaličnaj duhi, jakaja abaraniaje kiroŭcy, abmiežavanyja daŭžynia (nie bolš za 5 mietraŭ), šyrynia (nie bolš za 1,8 m) i vyšynia (nie bolš za 1,6 m), vaha i typ batarei. Možna vykarystoŭvać tolki śvincova-kisłotnyja batarei vahoj da 60 kh.

— Chto moža sieści za rul aŭtamabila na soniečnych batarejach?

— Luby achvotny — paśviedčańnia kiroŭcy dla taho, kab kiravać solar car, nie patrabujecca.

— Jaki košt vałodańnia aŭtamabilem?

— Nulavy, kali nie ličyć materyjałaŭ na jaho pabudovu i samoj pracy. Heta adzin ź vidaŭ transpartu budučyni, jaki možna sabrać z padručnych materyjałaŭ, a «zapraŭlać» soncam.

— A kolki składaje termin ekspłuatacyi?

— Kolki zaŭhodna doŭha, kali dahladać aŭtamabil.

— Ci źmianiłasia vaša žyćcio paśla honak?

- Tak. Ja dakazaŭ, što mahu zrabić aŭtamabil na soniečnych batarejach. Pryjemna, što paśla honak mnohija stali cikavicca solar car. Źjavilisia achvotnyja ŭdzielničać u novym prajekcie — stvareńni druhoj mašyny na soniečnych batarejach.

— Ale dla čaho vam aŭtamabil, na jakim nikudy nielha pajechać?

— Dla trenirovak na treku. Heta cikava samo pa sabie i karysna — u nastupnym hodzie ja płanuju pieramahčy.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0