Эканаміст Чубрык: У Нацбанка няма рэсурсаў, каб зафіксаваць курс
Таму яго паступовае зніжэнне будзе непазбежным. Але варыянтаў эканамічнай палітыкі можа быць два.
У якіх межах курс будзе «плаваць», залежыць ад абранай грашовай і бюджэтнай палітыкі.
Фактар МВФ
Вызначальным на бліжэйшыя месяцы чыннікам будзе магчымасць атрымання новага крэдыту ад МВФ:сама ўніфікацыя курсу адбываецца толькі цяпер і менавіта цяпер, калі місія Фонду вызначае патрабаванні, выкананне якіх дазволіць Беларусі распачаць перамовы аб атрыманні новага крэдыту.
З высноваў МВФ пра вынікі мінулай праграмы з Беларуссю можна зразумець, што гэтыяПерш чым даваць грошы, МВФ хоча быць упэўнены ў сур’ёзнасьці намераў уладаў, якую можна давесьці толькі праз жорсткую бюджэтную дысцыпліну ды вельмі істотнае скарачэнне дзяржпраграм, якія фінансуюцца праз банкі. Такім чынам, «фактар МВФ» падвышае верагоднасць правядзення даволі жорсткай бюджэтнай і грашовай палітыкі, а значыць, адноснай стабільнасці валютнага курсу.патрабаванні-перадумовы будуць датычыць так званагаквазі-бюджэтнага фінансавання дзяржаўных праграм ды бюджэтнай палітыкі ўвогуле.
Фактар крызісу
Але такая палітыка мецьме сур’езныя наступствы для эканомікі. На адных прадпрыемствах могуць пачацца праблемы з выплатай заробкаў, у другіх могуць павіснуць крэдыты. Гэта запатрабуе рэформаў сацыяльнай палітыкі, пачатку рэструктурызацыі, актыўнага прымянення банкруцтва ў дачыненьні да дзяржаўных кампаніяў і пагоршыць становішча банкаў. І рэформы, і захады па ратунку банкаўскай сыстэмы мусяць быць зробленыя ў сціслы тэрмін — а існая сістэма прыняцця рашэнняў занадта марудная для гэтага.
Найпрасцейшым выйсцем можа стацца інфляцыйны сцэнар — грошы будуць друкавацца ў колькасці, неабходнай для фінансавання ўсіх праграм, якія палічыць патрэбным урад. У сваёй нядаўняй гісторыі Беларусь мела такі вопыт: напрыклад, у 1998–1999 гадах Нацбанк актыўна друкаваў грошы на патрэбу ўраду, што вылілася ў трохзначную гадавую інфляцыю (182% у1998-м і 251% у1999-м ) і абвал курсу: на пачатку1998-га ён складаў на міжбанкаўскім рынку 41.7 тыс. «старых» рублёў за даляр, а напрыканцы1999-га — ўжо 950 тыс.
Пры гэтым сцэнары рост цэн і дэвальвацыя будуць няспыннымі яшчэ доўгі час.
Дадатковыя фактары
будуць значыць менш.
І прыватызацыя, і новыя крэдыты паўплываюць на сітуацыю толькі ў кароткім перыядзе, але галоўны ўплыў на дынаміку курсу будзе мець абраны ўладамі варыянт эканамічнай палітыкі.
Абодва акрэсленыя варыянты выглядаюць верагоднымі, але ж першы з іх дазволіць зняць фундаментальныя прычыны крызісу, а другі — выраўняць сітуацыю праз рэальнае абясцэньваньне беларускай валюты з захаваннем большасці гэтых фундаментальных прычынаў.
Першы варыянт ахвяруе працай і даходамі тых, хто працуе на неэфектыўных прадпрыемствах, другі — усімі даходамі ў беларускіх рублях. Першы сцэнар Беларусь яшчэ не праходзіла, другі праходзіла ўжо двойчы — у пачатку і канцы90-х .