Pakajańnie pierad movaj
Tam, dzie niama hetaha pakajańnia, dzie ŭsio śpisvajecca na «abjektyŭnaść» pracesaŭ, zastajecca pravapierajemnaść starych rusifikatarskich tradycyj.
Na žal, absalutnaja balšynia dyskutantaŭ nia słuchaje pieradačaŭ «Niamieckaje chvali», a tamu ad pačatku abrali skažony dyskurs (ci musiać biełarusy dziakavać niemcam i h.d.). Pieradačy hetaje radyjostancyi majuć mizerny adsotak słuchačoŭ u Biełarusi. Navat siarod tych, chto pryzvyčaiŭsia atrymlivać infarmacyju z zamiežnaha viaščańnia. Prynamsi, siarod vialikaha koła svaich znajomych ja znajšoŭ-taki adnaho stałaha słuchača «Niamieckaje chvali». Ale jon słuchaje jaje na… movie dary. Jon uschodaznaŭca, a na hetaj movie nia maje inšych krynicaŭ infarmacyi. Tamu, zvažajučy realistyčna, dla biełaruskaje sytuacyi efekt ad viaščańnia hetaje radyjostancyi roŭny amal nulu. Što pa-rasiejsku, što pa-biełarusku. Choć, uličvajučy kudy bolšuju zaanhažavanaść biełaruskamoŭnaje publiki, mabyć, rejtynh «Niamieckaje chvali» pa-biełarusku ŭ našaj krainie ŭzros by šmatkroć.
Ale pakolki ŭ palemičnym zapale prychilniki biełaruščyny j ichnija supierniki ŭsio ž zaviali havorku pra kudy bolšyja prablemy, to jość sens jaje praciahnuć.
Vyhladaje, niby my j našy apanenty znachodzimsia ŭ roŭnych umovach. Prynamsi, z hetaha zychodziać pryncypova rasiejskamoŭnyja ŭdzielniki dyskusii. Voś, maŭlaŭ, u Biełarusi chto jak choča, toj tak i havora, nichto nikoha za movu nia nihbić. Pišy, havary, słuchaj što chočaš. Ale heta zusim nia tak! Na baku rasiejskamoŭnych abjektyvistaŭ Łukašenka z svajoj administracyjaj, usie haliny ŭłady, što pryniali aficyjoznuju rytoryku svajho patrona, siłavyja struktury, dzie pa-biełarusku nia pikni, pravasłaŭnaja carkva, što adkinuła apošnija fihavyja listki j pravodzić brutalnuju vialikadziaržaŭnuju rasiejskuju prapahandu. Ja naŭmysna nie spyniajusia na infarmacyjnaj prastory, dzie va ŭsich halinach rasiejščyna zajmaje pad 90% času j miesca. Na baku tych, chto iranizuje ź biełaruščyny — dvuchviekavaja tradycyja zaploŭvańnia ŭsiaho žyvoha biełaruskaha, jakaja časam pierachodziła da fizyčnaha vyniščeńnia nacyjanalnych dziejačaŭ. Za tyja hady, što praminuli paśla straty kamunistyčnym režymam manapolii na infarmacyju j kulturu, ja ni ad koha nie pačuŭ słovaŭ raskajańnia. Raskajańnia za tuju samuju złosnuju ironiu ź biełaruskaści, za ŭcisk i abrazy, za zabarony j źzdieki. Raskajańnia za toje, što ŭ maich baćkoŭ nie było vybaru, kali jany addavali mianie ŭ rasiejskamoŭnuju škołu; za toje, što ŭ mianie nie było nijakaha moŭnaha vybaru, kali ja atrymlivaŭ specyjalnuju, a zatym i vyšejšuju adukacyju. Raskajańnia za toje, što jany zadavolena maŭčali, kali łukašysty vydzirali žyvałupam tyja kvołyja parastki najnoŭšaje biełaruščyny, što byli zarunieli ad pačatku 1990-ch hadoŭ. Nijakaje roŭnaści pamiž tymi niaroŭnymi častkami biełaruskaha hramadztva, što paŭstali ŭ vyniku brutalnaje rusifikatarskaje palityki j latentnaje rusafilskaje kazuistyki, być nia moža.
Tyja, chto pryncypova nie pryznaje za biełaruščynaj naturalnaha prava vypravić niespraviadlivaść, śviadoma ci nie, ale stvarajuć toje moŭnaje, kulturnaje j mentalnaje pole, na jakim panuje Łukašenka. Treba albo adkryta pryznać siabie pravapierajemnikami ŭsich tych rusifikatarskich tradycyj, jak siońniašniaja Rasieja stała pravapierajemnicaj SSSR, albo publična adcuracca ich i pakajacca. Bo kolki ni ŭnikaj hetaha pakajańnia, kolki ni abychodź hetaje prablemy pad markaju «abjektyŭnaści» pracesaŭ, fakt zastaniecca faktam: pakul nia budzie pakajańnia, nia budzie zhody miž biełarusafiłami i maskvafiłami, a vuholle niedavieru budzie hareć pad pryskam našaje budzionnaści.