Hierojaŭ možna adšukać i ŭ zakinutych chatach
Kaho b vy ŭklučyli ŭ Nacyjanalny panteon?
Aŭtary idei stvareńnia «Nacyjanalnaha panteonu» raskazvajuć, jak idzie sprava.
Inicyjatary prajekta «Nacyjanalny panteon» sabralisia, kab abmierkavać vyniki pracy za paŭhoda. Ad składańnia śpisaŭ biełaruskich hierojaŭ, jakich varta viarnuć u masavuju histaryčnuju pamiać, jany pierajšli da dziejańniaŭ pa ich papularyzacyi. Historyki adpraŭlajucca pa rehijonach, dzie pravodziać sieminary i sustrečy ź nieabyjakavymi da historyi ludźmi.
«Kožny čałaviek z bolšym impetam uciahvajecca ŭ vyvučeńnie historyi i šanavańnie pamiaci vybitnych asobaŭ, kali hetyja asoby pachodziać ź jahonych miaścinaŭ, — kaža historyk Andrej Kištymaŭ. — Taki hieroj moža nie być ahulnanacyjanalnym, ale ŭ peŭnym rehijonie jon — sapraŭdnaja lehienda. Ramana Skirmunta ŭdałosia „vyciahnuć“ na nacyjanalny ŭzrovień, ale heta chutčej vyklučeńnie».
U suviazi z hetym ekśpierty prapanavali cikavy sposab papularyzacyi historyi — u 2013 hodzie budzie adznačacca
Možna było b zasiarodzić uvahu nie na asobie Kalinoŭskaha, a na asobnych paŭstancach, jakija byli łakalnymi hierojami ŭ svaich rodnych haradach.
U čarhovy raz aŭtary prajektu ŭźniali pytańnie tapanimiki. U Biełarusi mnostva vulic, jakija možna było b nazvać imionami sapraŭdnych nacyjanalnych hierojaŭ zamiest savieckich. «U kožnym horadzie Biełarusi jość vulica Śviardłova. — kaža historyk Nina Stužynskaja. — Adnak jakoje dačynieńnie Śviardłoŭ maje da Biełarusi?»
«Peŭnyja biełaruskija ślady ŭ žyćci Śviardłova byli,— piarečyć aršanski historyk Viktara Michasioŭ. — Užo šmat hadoŭ u kołach historykaŭ hučyć toj fakt, što Śviardłoŭ pamior praz toje, što byŭ źbity na zavodzie. Dyk voś, zavod hety znachodziŭsia ŭ Oršy. Śviardłoŭ vystupaŭ tam z pramovaj, kali z natoŭpu pracoŭnych niechta kinuŭ u jaho kamniem. Trapiŭ u hałavu…»
Spadarynia Stužynskaja spadziajecca, što ź pieranazyvańniem vulic Śviardłova dy Vojkava moža dapamahčy pravasłaŭnaja carkva: «Śviardłoŭ daŭ zahad na rasstreł carskaj siamji, i
dla pravasłaŭnych viernikaŭ heta musić być abrazaj — žyć na vulicy imia zabojcy».
Dyj ci mała savieckich biessensoŭnych nazvaŭ zastałosia ŭ spadčynu! Kalektarnyja zavułki, ci homielskija vosiem (!) zavułkaŭ Iljiča, ci minski Druhi Viełasipiedny zavułak…
Nie zastałasia
«U kufrach u babulaŭ, jakija kaliści žyli ŭ tych chatach, zachoŭvalisia rečy, jakija zaraz i ŭ muziejach nielha znajści. — kaža Viktar Michasioŭ. — Da taho ž i sami chaty majuć histaryčnuju kaštoŭnaść, adnak na heta taksama ŭvahi nie źviartajuć».
Ale hałoŭnaj zadačaj zastajecca stvareńnie panteona hierojaŭ Biełarusi. Śpisy, jakija źjavilisia ŭ červieni, byli nie kančatkovymi i vyklikali vialikija sprečki. Jany ŭsio jašče adkrytyja, kožny z čytačoŭ moža prapanavać svaju kandydaturu histaryčnaj asoby, vartaj ušanavańnia. Svaje varyjanty dasyłajcie ŭ kamientary da hetaha materyjała.