BIEŁ Ł RUS

Hod tamu pamior Vacłaŭ Haveł

18.12.2012 / 09:40

Nashaniva.com

Apošni prezident Čechasłavakii (1989–1992) i pieršy prezident Čechii (1993–2003) Vacłaŭ Haveł pamior 18 śniežnia 2011 h. u vyniku ŭskładnieńniaŭ, vyklikanych praciahłaj chvarobaj.

Apošnim, što jon zrabiŭ dla Biełarusi, była padtrymka vyłučeńnia Bialackaha na Nobieleŭskuju premiju miru.

Vacłaŭ Haveł naradziŭsia 5 kastryčnika 1936 hoda ŭ Prazie ŭ zamožnaj siamji. Skončyŭ Akademiju mastactvaŭ. Paśla padziej Pražskaj Viasny 1968 h. nieadnarazova aryštoŭvaŭsia. U 1975 h. napisaŭ «Adkryty list Hustavu Husaku» [kiraŭniku tahačasnaj vasalnaj Čechasłavaččyny], byŭ adnym ź inicyjataraŭ padpisańnia znakamitaj «Chartyi-77».

U 1979 h. suprać Haŭła i piaci inšych češskich dysidentaŭ było vyłučana abvinavačvańnie ŭ padryŭnoj dziejnaści. Haveł byŭ kinuty ŭ turmu i asudžany na 4,5 hoda źniavoleńnia.

Z vystupu pražskich studentaŭ hłybokaj vosieńniu 1989 hoda ŭ Čechasłavakii pačałasia «Aksamitnaja revalucyja». Haveł staŭ adnym ź inicyjataraŭ stvareńnia «Hramadzianskaha forumu».

29 śniežnia 1989 h. na sumiesnym pasiadžeńni abiedźviuch pałat fiederalnaha schodu Čechasłavackaj Savieckaj Respubliki jon byŭ abrany prezidentam. Paśla taho jak Čechija i Słavakija mirna stali samastojnymi dziaržavami ŭ 1993 hodzie, Haveł staŭ pieršym prezidentam niezaležnaj Čechii, kiravaŭ krainaj da 2003 hoda.

Haveł viadomy jak adzin z samych jarkich palityčnych dziejačaŭ Jeŭropy pieryjadu, jaki paśledavaŭ za razbureńniem Bierlinskaj ściany.

Jamu ŭdałosia pravieści paśpiachovyja ekanamičnyja reformy ŭ postsacyjalistyčnaj krainie, jakija supadali ź ideałami demakratyi i humanizmu, jakija vyznavaŭ Haveł. Pry im čechi dabilisia vyvadu savieckich vojskaŭ.

Revalucyjnyja pieramieny adbylisia biez adzinaj čałaviečaj achviary.

Haveł pryjazna staviŭsia da biełaruskaha demakratyčnaha hramadstva, simpatyzavaŭ biełarusam, rezka krytykavaŭ Łukašenku, vystupiŭ u abaronu Alesia Bialackaha, patrabavaŭ vyzvaleńnia biełaruskich palitviaźniaŭ, razumieŭ i padtrymlivaŭ zmahańnie biełarusaŭ za svaju movu, kulturu, bačańnie historyi.

Čechi šanujuć imia Haŭła, aeraport u Prazie nazvali jaho imiem.

Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła