BIEŁ Ł RUS

Techničny praryŭ Estonii

9.08.2013 / 12:57

Estonija, adna z samych maleńkich krain u Jeŭropie, moža stać rolevaj madellu technična prasunutaj dziaržavy ŭ XXI stahodździ.

Estonija, z nasielnictvam usiaho 1,29 młn čałaviek, atrymała słavu pieršaprachodcy: mienavita tut źjaviŭsia Skype. Ale jaje zachapleńnie technałohijami zachodzić dalej za raspracoŭku dadatkaŭ dla ajfona — technałohii ŭplecienyja ŭ samu tkaninu dziaržavy.

«I pačynajecca heta z samaha vierchu: prezident Toomas Chiendryk Ilvies, abrany ŭ 2006 hodzie, pierakanany prychilnik raźvićcia technałohij, navučyŭsia prahramavać va ŭzroście 13 hadoŭ
i, mahčyma, źjaŭlajecca adzinym kiraŭnikom dziaržavy, jaki pisaŭ na asemblery dla mikrakampjutara PDP-8», — piša The Wall Street Journal.

Pasiedžańni kabinieta ministraŭ krainy pravodziacca ŭ elektronnym režymie z 2000 hoda. Z 2005 hoda hramadzianie mohuć hałasavać praź internet. Na parłamienckich vybarach 2011 hoda 24,3% hałasoŭ byli padadzienyja takim sposabam.

Padatkovyja dekłaracyi afarmlajucca ŭ elektronnym vyhladzie z 2000 hoda, školnyja viedamaści i inšaja infarmacyja dastupnaja anłajn z 2002 hoda, ziamielny rejestr — z 2005 hoda, miedycynskija karty — z 2008 hoda, recepty — z 2010 hoda. Praź internet možna navat zarehistravać novanarodžanaha.

U sercy estonskaj technałahičnaj revalucyi — identyfikacyjnaja smart-karta, jakaja pradstaŭlajecca dziaržavaj i jakaja adkryvaje dostup da ŭsich elektronnych pasłuh dziaržavy. Adna z hetych pasłuh dazvalaje lubomu hramadzianinu Estonii dasyłać i atrymlivać praz email zašyfravanyja listy. Dziaržava daje infrastrukturu dla sistemy, ale raspaznavańnie adbyvajecca niezaležna ad urada. Choć sistema nie aŭtaryzavanaja na pracu z zasakrečanaj infarmacyjaj, Toomas Chiendryk Ilvies pryznaŭ, što rabiŭ heta za miažoj. «Ja dašlu sioje-toje ŭ našaje pasolstva ŭ Maskvie, prosta zvyčajny list. Skažam, „pryjazdžajcie da mianie“, zatym zakadziruju jaho i dam FSB materyjał dla razvažańniaŭ», — kaža jon.

«Ja dziŭlusia, kali čuju ad ludziej, što jany, maŭlaŭ, nikoli nie zaviaduć sabie ID-kartu, tamu što heta ŭsio adno što Vialiki brat, — dadaje jon. — Ja b skazaŭ advarotnaje. Karystajučysia našaj sistemaj, my možam advieści ad siabie Vialikaha brata».

Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła