Dziela ekanomii ciapła ŽES zamuravała kacianiataŭ
U šerahu panielnych damoŭ, što mieściacca na staličnym praspekcie Rakasoŭskaha, vokny ŭ padvalnyja pamiaškańni zavaryli mietaličnymi ščytami. U pastcy akazalisia kacianiaty.
Mietaličnyja ščyty majuć niekalki nievialičkich adtulin dla vientylacyi i praniknieńnia słabaha śviatła. U toj ža čas, jak vyjaviłasia, hetkija antyvandalnyja prystasavańni stali niepieraadolnaj pieraškodaj dla košak i katoŭ, jakija žyvuć u padvalnych pamiaškańniach dziesiacihodździami.
Zavaranyja vokny padvałaŭ šerymi kavałkami žaleza, jakija vyhladajuć nia duža estetyčna, nie vyklikali vialikaj radaści ŭ žycharoŭ panielnaj zabudovy. Ale z čym ludzi sapraŭdy nie pažadali mirycca, dyk heta z pakutami ni ŭ čym nie vinavataj žyvoj istoty. Kali zavaryli ŭsie vokny (a dźviery ŭ padvały daŭno pad zamkom), u pastcy akazalisia kacianiaty. Koška, jakaja viarnułasia z palavańnia, u adčai i razhublenaści miaŭkała pad vaknom.
Žychary dziejničali pa‑partyzansku…
Na nastupny dzień kacianiaty užo mahli vybiracca na soniejka praz vyrazanuju ŭ mietaličnym liście dosyć vialikuju adtulinu
— U maleniečkija dzirki mietaličnaha ščyta byli bačny tvaryki kacianiataŭ. Ja, kali takoje zaŭvažyła, prosta nie mahła prajści mima. Paklikała susieda, damoviłasia z žycharami padjezda, kab nam adčynili padvał, i my ŭnačy zrabili elektrapiłoj dla katoŭ łaz, — kaža spadarynia Taćciana, jakaja vyhulvała svajho spaniela.
Trochi paźniej taki ž łaz źjaviŭsia na susiednim domie. Cikava, što žychary pa vyrazanym hetym pytańni prajavili poŭnuju salidarnaść i ŭsio rabiłasia na hramadskich pačatkach. Ludzi ličać, što muravać padvały pierad nastupleńniem chaładoŭ, pakidajučy papulacyju miascovych košak zamiarzać — biesčałaviečna. Užo mnoha hadoŭ ludzi padkormlivali katoŭ i nikoli nie skardzilisia na dyskamfort ad takoha susiedstva. Jany ličać, što lepiej niachaj u padvale žyvuć katy, čym myšy i pacuki.
Zmahańnie za čyściniu i paradak
Načalnik vytvorčaha adździełu Upraŭleńnia žyllovaj haspadarki Mienharvykankama Jury Tałstoj pryznaŭ, što praktyka ustalavańnia antyvandalnych mietaličnych ščytoŭ na vokny padvałaŭ sapraŭdy isnavała:
— Pryvaranyja ščyty sapraŭdy nia duža estetyčnyja, ale jany vykonvajuć svaje funkcyi. Heta spryjaje enierhaźbieražeńniu, bo zachoŭvaje ciapło padvalnych pamiaškańniaŭ, a taksama dapamahaje padtrymlivać ich naležny sanitarny stan, pieraškadžaje praniknieńniu ŭ padvały bradziačych žyvioł. Usio ž, najaŭnaść vialikaj kolkaści bieznahladnych chatnich žyvioł niasie peŭnuju epidemijałahičnuju niebiaśpieku, — ličyć Jury Tałstoj.
Koški — sanitary padvałaŭ
Staršynia HA abarony žyvioł «Ratavańnie» Ludmiła Atraškievič zaznačaje, što praktyka zamuroŭvańnia padvałaŭ maje ahulnaharadski maštab, što vyklikaje surjoznuju zaniepakojenaść losam papulacyi haradskich košak, jakaja składajecca z kala 4 tysiač žyvioł:
— Heta možna kłasifikavać jak žorstkaje abychodžańnie z žyviołami. Kamunalščyki kažuć, što kali nie zadraić usie vokny, u ich razmaroziacca truby. Možna padumać, mietaličnyja ščyty ź dzirkami zachavajuć šmat ciapła. Ale ž navošta zamuroŭvać usie łazy? Pa‑pieršaje, haradskija katy i koški — heta sanitary padvałaŭ, dziakujučy jakim u miehapolisie istotna pamienšana papulacyja hryzunoŭ. Pa‑druhoje, my pravodzim sterylizacyju i vakcynacyju biazdomnych žyvioł ad mikrasparyi i šalenstva. Kłapocimsia pra toje, kab koški mieli dostup u padvalnyja pamiaškańni žyllovaj zabudovy. Niekatoryja ŽESy, iduć nam nasustrač u hetym pytańni, — kaža spadarynia Ludmiła.
Staršynia HA «Ratavańnie» paviedamiła, što ad imia arhanizacyi źbirajecca pisać list u Harsaviet, kab vyrašać isnujučuju prablemu z dapamohaj deputataŭ. Jana taksama zaklikaje apiekunoŭ biazdomnych žyvioł źbirać podpisy i dasyłać ich razam sa svaimi prapanovami pa vyrašeńniu prablemy u rajvykankamy.