Pradprymalnik pieratvaryŭ były KBA na siale ŭ Dom pobytu. Rabotniki atrymlivajuć da 15 młn
Akazańnie bytavych pasłuh na vioscy — prablema z prablem. Nie imkniecca asabliva siudy pryvatnik: ciažka, małaprybytkova. Nasielnictva pažyłoje i nie samaje bahataje. Ale ź niadaŭnich časoŭ pradprymalniki, jakija advažylisia ŭziacca za hetuju spravu, mohuć pretendavać na atrymańnie datacyj na adnolkavych ź dziaržpradpryjemstvami ŭmovach.
- U niekatoraj stupieni takija ŭmovy, niesumnienna, paspryjajuć cikavaści biznesu da siała, — kaža pradprymalnik ź Lelčyc Valancin Butkoŭski. Dziesiać hadoŭ tamu, raźličvajučy tolki na siabie, jon uskinuŭ na svaje plečy adkaznaść za ŭvieś kompleks bytavych pasłuh paleskaha rehijona. I, što nazyvajecca, «vyvieŭ u ludzi».
Uradženiec Naraŭlanščyny Valancin Butkoŭski paśla zakančeńnia Instytuta kultury pryjechaŭ u samy addaleny kutok Homielščyny. Inicyjatyŭny małady čałaviek adrazu byŭ zaŭvažany: pabačyli jaho lidarskija jakaści i pryznačyli dyrektaram rajonnaha Doma kultury. Zatym była paśpiachovaja kamsamolskaja, partyjnaja i savieckaja praca, źjaviłasia siamja, dzieci. Ale z raspadam SSSR žyćcio, pryznajecca Valancin Piatrovič, «kinuła pad adchon»…
Dumka pačać svaju spravu viaredziła dušu daŭno. Śfiera rytualnych pasłuh była tady — niearanaje pole. Zamović pomniki ŭ inšych rajonach i dastavić — nie kožnamu ŭ maleńkim miastečku pad siłu, a svaja vytvorčaść mahła dapamahčy ŭ vyrašeńni hetaj prablemy. Ryzyknuŭ pasprabavać. U 1995 hodzie staŭ apracoŭvać kamień. Nieŭzabavie zrazumieŭ, što hety zaniatak jamu padabajecca, dy i prakarmić u ciažki čas zmoža.
Tady mnohija palešuki nie razumieli: navošta majstravy mužyk mučycca, zajmajecca takoj pracajomkaj spravaj? Pili sabie spakojna došku, jak usie robiać, i viazi va Ukrainu, adtul - cukar: realny navar. Ale potym, kali z doškaj pačalisia prablemy, a ŭ jaho spravy pajšli ŭ haru, zahavaryli: bačyš, usio ž taki jon mieŭ racyju.
Tym časam pradukcyja Butkoŭskaha chutka išła ŭ realizacyju, źjaviŭsia prybytak. Vytvorčaść pašyrałasia, abnaŭlałasia, madernizavałasia, nabyvałasia sučasnaje abstalavańnie. Naładzili vyjazny handal. Vyraby karystalisia popytam u Minsku. Zatym u Mazyry i Lelčycach kramy adkryli. Štohod pavialičvałasia kolkaść pracoŭnych miescaŭ. U 2003-m užo było zaniata 230 čałaviek i tady ž stvorana PHVUP «V. P. Butkoŭski». U 2006 hodzie pradprymalnik uvioŭ u ekspłuatacyju novy cech pa vytvorčaści vyrabaŭ z hranitu i marmurova-hranitnaj kroški, ukaraniŭ novyja technałohii, što dazvoliła jamu pašyryć śpiektr novych vyrabaŭ.
I kali ŭsio atrymałasia hodna, praca była naładžana, ciažkaści pieraadolenyja, Butkoŭski…zasumavaŭ. Adnojčy źviarnuŭ uvahu na akazańnie bytavych pasłuh: horš situacyi, čym tut, prosta nie mahło być. Pryniaŭ rašeńnie: budu zajmacca «bytoŭkaj».
Usio heta adbyvałasia na vačach i ŭ Ludmiły Ciškoŭskaj, ciapier dyrektara filijała № 1 PHVUP «V. P. Butkoŭski». Jana ŭspaminaje: miascovaja «bytoŭka» išła na dno, i ŭ hety ciažki čas jaje padchapiŭ Valancin Piatrovič. U 2003 hodzie Butkoŭski vykuplaje trykatažny cech byłoha KBA va ŭłaśnika — niemca Miulera, jaki nie vielmi ŭdała sprabavaŭ naładzić tut biznes. Robić u im ramont i adkryvaje Dom pobytu, dzie naładžvaje vytvorčaść trykatažnych vyrabaŭ, ramont abutku i składanabytavoj techniki, mebli, pačynajuć pracavać chimčystka i cyrulnia. Dla poŭnaha farmiravańnia śfiery bytavych pasłuh na vioscy i vykanańnia sacyjalnych standartaŭ u rajonie była stvorana sietka z 14 kompleksna-pryjomnych punktaŭ. Usio heta, viadoma, palehčyła žyćcio ludziej, im stali dastupnyja sacyjalna značnyja vidy pasłuh.
- Biezumoŭna, serca našaha pradpryjemstva — rytuał, kamień, — kaža Ludmiła Mikałajeŭna. — Adnak i za naš filijał nie soramna. Pracujem choć ź nievialikim, ale prybytkam. Ludzi stabilna atrymlivajuć zarobak, sacyjalna abaronienyja.
Siońnia ŭ strukturu pradpryjemstva ŭvachodzić 15 cechaŭ i padraździaleńniaŭ, jakija akazvajuć zvyš za 20 vidaŭ pasłuh. Tut pracujuć bolš za 300 čałaviek. Zarobak dla hłybinki prystojny: u siarednim za 2013 jon skłaŭ 4,5 młn rubloŭ. Asabliva zaachvočvajecca prafiesijanalizm — asobnyja vysakakłasnyja śpiecyjalisty na vysokatechničnych pracesach atrymlivajuć dzieści 14-15 miljonaŭ rubloŭ.
Usie supracoŭniki — členy prafsajuza rabotnikaŭ roznych form pradprymalnictva «Sadružnaść». Najmalnik stvaraje dla ich hodnyja ŭmovy pracy, padtrymlivaje prafarhanizacyi. Pryniata kalektyŭnaja damova, jakaja vykonvajecca ŭ poŭnym abjomie. Prafsajuz taksama prykładaje namahańni, kab kalektyŭ nie tolki dobra pracavaŭ, ale i byŭ aktyŭny ŭ hramadskim žyćci, sumiesnym adpačynku. Vialikaja ŭvaha nadajecca achovie pracy.
Viadoma, nie byvaje biez prablem. Vyrasła kankurencyja, rytualny rynak pieranasyčany prapanovami. Darečy, na bytavych i rytualnych pasłuhach Valancin Piatrovič nie spyniŭsia. «Kab nie stała sumna» raźviŭ svaju handlovuju sietku, hramadskaje charčavańnie, adkryŭ abjekty prydarožnaha servisu, nabiraje siłu ahraekaturyzm. Arhanizavaŭ palaŭničuju haspadarku, dzie pakul, jak kaža, bolš pytańniaŭ, čym pośpiechu — značyć, jość nad čym pracavać. Adkryŭ u Lelčycach turystyčnaje ahienctva, a dla miascovaj dziatvy — dziciačuju placoŭku z atrakcyjonami.
Pradprymalnik niamała zrabiŭ dla raźvićcia i dobraŭparadkavańnia horada. U jaho płanach — udaskanalić tyja abjekty, jakija ŭžo jość, i pabudavać novyja. A heta značyć, što ŭ Lelčycach jašče źjaviacca pracoŭnyja miescy.
- Ja lublu novyja idei. Lublu dapamahać ludziam, choć dla hetaha pracavać davodzicca daloka nie pa 8 hadzin na dzień, — kaža Valancin Butkoŭski. — Bo sprava nie tolki ŭ sposabie zarobku hrošaj. Pośpiech vidavočny, kali ty zajmaješsia važnym i značnym dla siabie i inšych. I ty budzieš hetym zajmacca, niahledziačy na časovyja prablemy.