Pry Sajuzie biełaruskich piśmieńnikaŭ stvaryli Tavarystva ŭkrainskaj litaratury
14 krasavika pry Sajuzie biełaruskich piśmieńnikaŭ stvaryli Tavarystva ŭkrainskaj litaratury, jakoje budzie zajmacca hurtavańniem ukrainamoŭnych biełaruskich aŭtaraŭ i papularyzacyjaj ukrainskaj litaratury ŭ Biełarusi.
Radyjo Svaboda parazmaŭlała ź litaratarkaj Natałkaj Babinaj, jakaja abranaja kiraŭnicaj Tavarystva.
— Spadarynia Natałka, ciapier usio, źviazanaje z Ukrainaj, vyklikaje pavyšanuju cikavaść. Jakuju metu stavić pierad saboj Tavarystva ŭkrainskaj litaratury, i ŭ jakoj stupieni jaho źjaŭleńnie možna razumieć jak jašče adzin znak salidarnaści z boku biełarusaŭ?
— Ideja Tavarystva ŭźnikła dosyć daŭno. Prykładna hod tamu ja jaje ahučyła pierad kiraŭnictvam Sajuzu biełaruskich piśmieńnikaŭ. Hetaja ideja ŭźnikła jak adkaz na kulturnuju i hramadzkuju patrebu, što adčuvajecca ŭ hramadztvie. U Biełarusi žyvie šmat ukraincaŭ, šmat chto ź ich zajmajecca litaraturnaj tvorčaściu: stvarajucca vieršy, proza, litaraturaznaŭčyja daśledavańni. Aproč heta jość biełarusy — asabliva ich šmat na Bieraściejščynie — dla jakich ukrainskaja mova i ŭkrainskija havorki źjaŭlajucca rodnymi. Jany taksama zajmajucca litaraturnaj tvorčaściu. Kulturny fenomen: niahledziačy na toje, što ŭ Biełarusi niama nivodnaj ukrainamoŭnaj škoły ci chacia b ukrainamoŭnaha klasu, ludzi, dla jakich ukrainskaja mova rodnaja, nie žadajuć jaje stračvać i navat stvarajuć na joj dosyć jakasnyja ŭ litaraturnym sensie tvory. Dla padtrymki takich ludziej i było stvoranaje Tavarystva ŭkrainskaj litaratury. Adpaviedna mety Tavarystva: padtrymlivać tych, chto ŭ Biełarusi piša pa-ŭkrainsku, i tych, chto va Ŭkrainie piša pa-biełarusku. Jašče adna meta — heta spryjańnie tamu, kab u Biełarusi bolš paznajomilisia z kulturaj Ukrainy, asabliva z sučasnaj litaraturaj. Zaraz dla mnohich biełarusaŭ heta «tera inkohnita». Ale biełarusy musiać jaje bolš viedać, i heta budzie karysnym i dla biełarusaŭ, i dla ŭkraincaŭ.
Viadoma, stvareńnie hetaha Tavarystva možna razhladać i jak žest salidarnaści z Ukrainaj. My viedajem, što ŭkraincy zaraz zmahajucca z rasiejskaj ahresijaj, i mnie zdajecca, što kožny narmalny čałaviek šukaje šlachi, kab padtrymać Ukrainu ŭ hetym zmahańni. Hetaje Tavarystva — sproba ŭzajemnaj kulturnaj dapamohi pamiž ukraincami i biełarusami.
— Kolki ludziej dałučylisia da Tavarystva? I ŭvohule, chto moža heta zrabić?
— Dałučycca da Tavarystva mohuć jak siabry Sajuzu biełaruskich piśmieńnikaŭ, tak i tyja, chto nie źjaŭlajecca siabram sajuzu, ale cikavicca ŭkrainskaj litaraturaj, piša pa-ŭkrainsku, pierakładaje z ukrainskaj i na ŭkrainskuju movu. Da pracy Tavarystva ŭžo dałučyłasia bolš za 20 čałaviek, ale my adkrytyja i vielmi zaprašajem da supracoŭnictva ŭsich, kamu blizkija našyja mety.
— Čym budziecie zajmacca?
— Padčas arhanizacyjnaha pasiedžańnia my ŭžo abmierkavali prykładny plan pracy. U chutkim časie budzie vydańnie almanachu tvoraŭ aŭtaraŭ, jakija žyvuć u Biełarusi i pišuć pa-ŭkrainsku ci na ŭkrainskich havorkach. Taksama budziem pierakładać najbolš značnyja tvory sučasnaj ukrainskaj litaratury na biełaruskuju movu. Za našaj dziejnaściu možna budzie sačyć u sacyjalnych sietkach Facebook, Vkontaktie, LiveJournal, a taksama ŭ novaj ukrainskaj sacyjalnaj sietcy Weua.info. Dałučycca taksama možna budzie jak praz hetyja sacyjalnyja sietki, tak i źviarnuŭšysia naŭprost u Sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ. Zaraz pa zrazumiełych pryčynach adbyvajecca ŭsplosk cikavaści da ŭkrainskaha i ŭsplosk uzajemnaj salidarnaści. My jak siabry Tavarystva ŭkrainskaj litaratury akurat i budziem spryjać padtrymańniu hetaj cikavaści.
— U sučasnaj biełaruskaj kulturnaj prastory čas ad času fihurujuć ŭkrainskija aŭtary — Siarhiej Žadan, Alaksandr Irvaniec. Jak vy ličycie, ukrainskaja litaratura zapatrabavanaja siarod biełaruskich čytačoŭ?
— Ukrainskaja litaratura nadzvyčaj zrazumiełaja i cikavaja biełaruskaj publicy. Treba skazać, što sučasnaja ŭkrainskaja litaratura znachodzicca na vielmi vysokim uzroŭni: jość šmat aŭtaraŭ, jakija pracujuć u samych roznych žanrach, što daje mahčymaść zadavolić husty samych roznych čytačoŭ. Viadoma, niekatoryja ŭkrainskija aŭtary vydajucca ŭ Biełarusi, drukujucca jak asobnymi vydańniami, tak i ŭ litaraturnych časopisach. Ale zašmat dobraj litaratury być nia moža. Usio ž na fonie zasilla z boku rasiejskaja pop-kultury biełarusy pavinny mieć mahčymaść paznajomicca i ź inšymi kulturami, u pryvatnaści, z ukrainskaj. Papularyzacyja vydatnych aŭtaraŭ, jakija ŭzdymajuć hłybokija temy, zakranajučy aspekty našaj supolnaj historyi i kultury, — heta taksama toje, čym my budziem zajmacca.