Miesiac utvaryŭsia ad sutyknieńnia Ziamli ź inšaj płanietaj?
Teoryja stała bolš padobnaj da praŭdy.
Vyjava: Hagai Perets
Z 1970-ch niekatoryja navukoŭcy stali vykazvać teoryi pra ŭtvareńnie spadarožnika Ziamli ŭ vyniku sutyknieńnia Ziamli ź inšaj płanietaj. Novyja daśledavańni, apublikavanyja ŭ časopisie Nature, dajuć takoj teoryi bolš šancaŭ na praŭdzivaść.
Kala 4,5 młrd hadoŭ tamu Ziamla sutyknułasia z płanietaj pamieram z Mars (jaje ŭmoŭna nazyvajuć Teja). Miesiac sfarmavaŭsia z abłomkaŭ ad sutyknieńnia. Hetaj teoryi raniej davali kala 1% šancaŭ na praŭdzivaść — ciapier jana maje 20-40% šancaŭ.
Miarkujecca, što Ziamla i Teja znachodzilisia na adnolkavaj adlehłaści ad Sonca (a značyć, utvarylisia z adnaho ŭčastku protapłanietarnaha dysku) i tamu mieli blizki skład.
Na teoryju ab sutyknieńni z Tejaj navukoŭcaŭ našturchnuła toje, Ziamla i Miesiac jakraz majuć padobny chimičny skład. Da taho ž, Miesiac praktyčna nie maje žaleznaha jadra. Prychilniki teoryj nazyvajuć Ziamlu i Miesiac «nie bliźniatami, narodžanymi z adnoj płaniety, a siostrami, što vyraśli ŭ adnolkavym asiarodździ».
Praciŭniki teoryi źviartajuć uvahu i na vialikuju roźnicu ŭ chimičnym składzie Ziamli i Miesiaca — najpierš, praktyčna poŭnuju adsutnaść na Miesiacy vady, latučych elemientaŭ i złučeńniaŭ.
Siarod inšych hipotez — centrabiežnaje adździaleńnie Miesiaca padčas utvareńnia maładoj Ziamli, zachop Ziamloj raniej niezaležnaj płaniety Soniečnaj sistemy, supolnaja akrecyja (adnačasovaje farmavańnie z adnaho vobłaka), utvareńnie Miesiaca ź niekalkich spadarožnikaŭ (Ziamla mahła «złavić» 6-10 łun), kambinacyi nazvanych teoryj.
Kožnaja teoryja maje jak «za», tak i «suprać». Adzinaj najbolš vierahodnaj na siońnia nie pryniata.