Raskazvać pra Rastvo praz malunki — Maryja Karalova raspaviadaje pra dabračynnuju akcyju
U Kaladny post prachodzić dabračynnaja akcyja, jakuju jaje arhanizatary Pavieł i Maryja Karalovy nazvali «Malunak da serca». Aŭtary prajektu prapanujuć kožnamu z nas padrychtavać malunki, jakija potym buduć pieradadzienyja ŭ minskija balnicy dla ŭpryhožvańnia balničnych ścien. Padrabiaznaści — u razmovie z Maryjaj Karalovaj, piša sobor.by.
- Jak uźnikła ideja praviadzieńnia takoj akcyi?
— Ideja ŭźnikła nie ŭ mianie, a ŭ Paŭła Karalova. Byŭ čas, kali ŭ jaho zachvareła babula. Jon časta naviedvaŭ jaje ŭ balnicy, i kali prychodziŭ u hetyja pałaty, to bačyŭ, što tam niama na što pahladzieć, bačyŭ hetyja ścieny. Jon vyrašyŭ, što možna było b zładzić takuju akcyju, i vyrašana było nazvać jaje «Malunak da serca». Cikavaja reč, što pieršapačatkova płanavałasia nazvać jaje «Malunak dla serca», ale paśla ŭsio ž taki parailisia i vyrašyli, što varyjant «Malunak da serca» bolš źmiastoŭny i bolš šmatznačny. Była ŭžo napracavana niejkaja baza ŭ płanie kaladavańnia, my jeździli ŭ roznyja vioski, naprykład, časta byvali ŭ Kreva. Jeździli vyklučna ź pieśniami, jak zvyčajnyja kaladoŭščyki. Tamu ŭ Minsku akcyju ź pieradačaj karcin u balnicy było vyrašana spałučyć mienavita z abradam kaladavańnia, kab nie prosta padaryć niejkuju pamiać, prynieści dobruju viestku, ale jašče i zaśpiavać pieśni, niejkim čynam abnadzieić ludziej, jakija znachodziacca ŭ ciažkaj situacyi.
- Jakija ŭstanovy achovy zdaroŭja zaraz udzielničajuć u dadzienaj akcyi?
- U hetym hodzie jašče pakul što niama dakładnaha śpisu, ale zvyčajna my chodzim u tym liku ŭ Minski haradski ankałahičny dyspanser. My taksama jeździli ŭ dom-internat dla piensijanieraŭ i invalidaŭ i ŭ dzieviatuju balnicu. U hetym hodzie my płanujem usio ž taki nie paryvać suviaź z ankałahičnym centram, taksama, mahčyma, heta znoŭ budzie dzieviataja balnica. Jašče byŭ čas, kali my jeździli ŭ Baraŭlany, u dziciačuju ankałohiju, mahčyma, u hetym hodzie taksama atrymajecca. Jašče nam paraili hośpital dla vieteranaŭ Vialikaj ajčynnaj vajny. Staršynia Biełaruskaha fonda kultury, ustanovy, jakaja taksama padtrymlivaje hetuju akcyju, padkazaŭ nam, što ŭ hetym hośpitali, u tym liku, patrebny karciny, bo ich tam nie tak i šmat.
My jašče naładžvajem suviazi z balnicami. Časam byvaje takoje, što jakraz pierad pieradačaj malunkaŭ niechta adhukajecca, a kamuści treba składać aficyjny list z podpisami. Čym raniej my źviartajemsia ŭ balnicu, tym bolš vierahodnaść taho, što nas tam prymuć, nie vyhaniać i sprava budzie daviedzienaja da kanca. Našaja meta - kab malunki patrapili ŭ kožnuju pałatu i kab chvoryja mahli pastajanna bačyć mastackija tvory.
- Z čaho składajecca sama akcyja?
- Spačatku idzie rekłama, anansavańnie taho, što adbudziecca. Kali my razumiejem, što my zdolejem heta zrabić, to tady my pastupova źbirajem malunki. Nam chtości telefanuje ci adpisvajecca ŭ sacyjalnych sietkach, što ŭ jaho jość malunki, my skantaktoŭvajemsia z hetym čałaviekam i hety čałaviek pieradaje nam malunak. Paśla my padsumoŭvajem, hladzim, kolki ŭ nas jość malunkaŭ i kolki ram, časam taksama dumajem, dzie nam uziać hetyja ramy, kali ŭ nas ich niama.
Heta situacyja absalutna niepradkazalnaja. Byvała takoje, što my źbirali dastatkova šmat malunkaŭ, a ŭ minułym hodzie my zdoleli sabrać litaralna piać-šeść rabot i tamu zdoleli naviedać tolki ankałahičny dyspanser.
Nas było zusim mała, usiaho tolki try čałavieki, ale zvyčajna na takija kaladavańni bolš ludziej nie treba, bo cełym natoŭpam u pałatu nie zavališsia.
Dyk voś, padsumoŭvajecca vynik — kolki ŭ nas rabot i kolki ŭ nas jość ram. Paralelna z hetym pracesam idzie damova z balnicami. Kančatkovy etap — my idziem u balnicu, my biarem z saboj raboty, pieraapranajemsia ŭ narodnyja stroi ci stroi kaladoŭščykaŭ, biarem z saboj kaladnuju zorku, śpiavajem i dorym hetyja raboty. Zvyčajna my naviedvajem ustanovy achovy zdaroŭja prykładna 12-14 studzienia, tady, kali ŭžo projdzie i katalickaje, i pravasłaŭnaje Rastvo. Tady jašče i ludzi — časam takoje byvaje — padnosiać dadatkovyja malunki.
U nas niama akcentu na kanfiesiju. Da taho ž, my starajemsia troški adaptavać našy pieśni da ŭstanoŭ achovy zdaroŭja.
My prybirajem usie prośby i prosta śpiavajem pieśni z akcentam na Rastvo Chrystova, kali ŭzyšła zorka, aśviaciła hety śviet i śviet daznaŭsia, što Chrystos naradziŭsia.