Kiraŭnik Jeŭrakamisii nazvaŭ piać scenaraŭ raźvićcia ES paśla Brexit
Jeŭrakamisija padrychtavała i apublikavała ad asoby prezidenta Žan-Kłoda Junkiera dakład ź piaćciu mahčymymi scenarami raźvićcia ES paśla vychadu z sajuza Vialikabrytanii. Daśledavańnie aceńvaje pierśpiektyvy abjadnańnia da 2025 hoda z ulikam taho ci inšaha palityčnaha kursu, jaki abiare Brusiel paśla zaviaršeńnia pracesu Brexit.
Pieršy scenar zaklučajecca ŭ tym, što palityka kiraŭnictva ES naohuł nie źmienicca: Brusiel praciahnie pravodzić u žyćcio zaćvierdžanyja za apošnija try hady reformy, kancentrujučysia na raźvićci ekanomiki, rynku pracy, pryciahnieńni inviestycyj. Adnak krainy-siabry ES zachavajuć značnuju aŭtanomiju ŭ pytańniach biaśpieki i dypłamatyi, a adzinstva pamiž imi pa-raniejšamu moža akazacca pad pahrozaj u vypadku palityčnych kryzisaŭ.
Druhi scenar apisvaje skaračeńnie roli ES da čysta ekanamičnaha sajuza, pa sutnaści, ahulnaha rynku. Zabieśpiačeńnie funkcyjanavańnia takoha rynku stanie adzinym kłopatam brusielskaj biurakratyi. Na dumku Junkiera, heta viernie situacyju, pry jakoj krainy Jeŭropy buduć vyrašać pytańni na dvuchbakovaj asnovie, što skaračaje mahčymaść jakich-niebudź kalektyŭnych adkazaŭ na źniešnija vykliki.
Treci scenar źjaŭlajecca najbolš kampramisnym: dać krainam samim vyrašać, iści ci nie na bolš hłybokuju intehracyju. Z adnaho boku, heta moža pryvieści da prahresu ŭsiaho ES u śfierach biaśpieki, finansaŭ i sacyjalnaj palityki, ale ź inšaha robić jeŭrapiejskich hramadzian zahadzia niaroŭnymi ŭ pravach — heta zaležyć ad taho, ci pahadziŭsia ich urad na dalejšuju intehracyju abo nie.
Čaćviorty scenar hučyć jak «rabić mienš, ale z bolšaj efiektyŭnaściu». Junkier prapanuje vyznačycca ź niekalkimi śfierami ekanomiki i palityki, dzie Brusiel budzie prajaŭlać najbolšuju aktyŭnaść i rašučaść. Naprykład, havorka idzie ab raźvićci «zialonaj» enierhietyki, technałohij i ličbavaj ekanomiki. Kažučy pra minusy, Junkier aścierahajecca, što 27 krain ES nie zmohuć pryjści da kampramisu ab tym, jakija haliny zrabić pryjarytetnymi.
Narešcie, najbolš aptymistyčny dla Jeŭrakamisii scenar — «rabić razam jašče bolš». Heta aznačaje jašče bolšuju intehracyju jeŭrapiejskich krain u spałučeńni z pavyšeńniem efiektyŭnaści i chutkadziejnaści brusielskaj biurakratyi. ES budzie vystupać jak adziny hulec u suśvietnaj ekanomicy i palitycy, adnak hałoŭny minus, pa słovach Junkiera, u tym, što «prykmietnaja častka hramadstva budzie admaŭlać ES u lehitymnaści», miarkujučy, što Brusiel adbiraje ŭładu ŭ nacyjanalnych uładaŭ.
Dakład Jeŭrakamisii vypuščany napiaredadni 60-hadovaha jubileju Rymskaha dahavora, jaki zakłaŭ asnovy ES, što budzie adznačacca 25 sakavika. U toj ža čas, urad Vialikabrytanii płanuje da 31 sakavika pačać pieramovy z Brusielem ab vychadzie krainy ź Jeŭrasajuza. Pavodle Lisabonskaj damovy, pieramovy pavinny iści nie bolš za dva hady — tak što da viasny 2019 hoda Brytanija pavinna vyjści z sajuza.