Heta jak kali b Ziamla j Venera ŭrezalisia adna ŭ adnu
U systemie, uzrostam z našuju Soniečnuju systemu, sutyknulisia planety, padobnyja na našuju Ziamlu. Navukoŭcy ŭzialisia za ałoŭki j pierapravieryli aksijomy. Prahnoz na bližejšy miljard hadoŭ akazaŭsia niesuciašalnym.
Dźvie padobnyja da ziamli planety la zorki ź biezabličnaj nazvaj BD+20 307 tysiaču ci niekalki tysiač hadoŭ tamu — što zusim niadaŭna pa kaśmičnych mierkach — uziali dy sutyknulisia mižsobku.
Navukoŭcy nie nadavali hetamu asablivaj uvahi, pakul nia vyśvietlili, što sama zorka i jejnaja planetarnaja systema majuć davoli stały dla takich harezaŭ viek. Pryblizna taki samy, jak u našaj Soniečnaj systemy.
NASA/JPL-Caltech/T. Pyle SSC/Caltech
Historyja pačałasia ŭ 2005 hodzie, kali navukoŭcy ŭpieršyniu zanatavali, što la dalokaj zorki nie dali rady raźminucca dźvie padobnyja da Ziamli planety. Zanatavali j uvahi nie nadali, maŭlaŭ, ničoha ŭ hetym niezvyčajnaha — daŭno viadoma, što ŭ maładych systemach takoje zdarajecca.
Try hady spatrebiłasia daśledčykam, kab sabrać novyja źviestki j dać im viery. Heta było niaprosta: analiz pakazaŭ, što systema taja zusim nie maładaja, niekalki miljardaŭ hadoŭ viekam. Heta niedzie stolki sama, jak našaj Soniečnaj systemie. A planety tam sutyknulisia zusim niadaŭna.
«Heta jak kali b Ziamla j Venera ŭrezalisia adna ŭ adnu», — nie chavaje paralelaŭ prafesar Bendžamin Cukierman (Benjamin Zuckerman), adzin z aŭtaraŭ sensacyi. — Astranomy nikoli nia bačyli ničoha padobnaha. Vidać, bujnyja katastrafičnyja sutyknieńni mohuć zdaracca ŭ całkam śpiełych planetarnych systemach».
U časy maładości j našaj Soniečnaj systemy źmieny arbitaŭ byli nie takimi redkimi. Dachodziła j da sutyknieńnia planet. Pavodle adnoj z versij, Miesiac — heta askiepak planety Tei, jakaja lacieła kudy chacieła j začapiła Ziamlu. Kratery na Miesiacy, jakija niečakana dla navuki akazalisia ravieśnikami, taksama źviazvajuć z arbitalnym kanfliktam maładych asiłkaŭ Saturna i Jupitera. Miarkujecca, što ad hetaha kaśmičnaje śmiećcie, źbiranaje mocnaj hravitacyjaj Jupitera, prasypałasia j učyniła bambardziroŭku Ziamli dy jejnaha spadarožnika. Ale dahetul ličyłasia, što ŭžo ž u našaj systemie ciapier ŭsio stabilna i spakojna.
Ad ža novaje adkryćcio prymusiła navukoŭcaŭ pierapravieryć toje, što zdavałasia aksijomaj — ustojlivaść arbit planet-susiedziaŭ. I vyjaviłasia, što isnuje chaj mizernaja, ale vierahodnaść sutyknieńnia Merkuryja ź Ziamloj ci Veneraj u nastupny miljard hadoŭ. Karcinka, padhledžanaja ŭ teleksop, moža stać zmročnym scenarom budučyni.