«Va ŭłońni aŭtazaka naradžajecca hramadzianin». 10 aŭtaraŭ biełaruskaha dyzajnu časoŭ supracivu
Dyzajn apynuŭsia ŭ avanhardzie pratesnaha mastactva Biełarusi. Adnosna chutki ŭ vytvorčaści dy prosty ŭ sposabie tranślacyi, u minułym hodzie jon zaznaŭ mocny impuls i aformiŭsia, ličy, u cełuju chvalu. Trapnyja, daścipnyja i pavodle svajho charaktaru łakaničnyja vykazvańni źmiaścili ŭ sabie padziei apošnich miesiacaŭ i stali lusterkam hramadskich nastrojaŭ. Pakazvajem dziesiać aŭtaraŭ, jakija ŭvasobili ŭ svajoj tvorčaści našy časy.
Uładzimir Ceśler
Biez hetaha imia biełaruski dyzajn — nie biełaruski dyzajn. Ceśler staŭ viadomym jašče dziesiacihodździ tamu ŭ tandemie ź Siarhiejem Vojčankam. Jany rabili mastactva ŭ roznych jaho vidach — pieradusim płakaty, vystaŭlalisia na mižnarodnych placoŭkach i brali ŭznaharody. Płakat Uładzimira, što rekłamuje džynsy Levi's, visić u Łuŭry. U minułym hodzie Ceśler uvajšoŭ u skład Kaardynacyjnaj rady, ale nie paśpieŭ u joj adznačycca, jak praz papiaredžańnie siabroŭ źjechaŭ z krainy. Uładzimir dahetul znachodzicca za miažoj, tym nie mienš novyja tvory, jakija zmročna-iranična adkazvajuć na padziei ŭ Biełarusi, publikuje rehularna, i jany ŭmomant razychodziacca pa siecivie.
Rufina Bazłava
Mastačka pachodzić z Horadni, ale ŭžo doŭhi čas žyvie i pracuje ŭ Prazie. Paśla žnivienskich padziej jana źviarnułasia da techniki vyšyŭki, jakuju vykarystoŭvała ŭ tvorčaści raniej, i ŭvasobiła ŭ joj cełuju sieryju siužetaŭ, što mieli miesca ŭ Biełarusi. Jak aŭtazak źbivaje čałavieka, jak ludzi niasuć doŭhi bieła-čyrvona-bieły ściah, jak Nina Bahinskaja supraćstaić apamaŭcu, jak dziaŭčyny dorać kvietki siłavikam, jak la Steły sabraŭsia šmatsottysiačny marš, navat aŭtaprabieh. Usio heta robicca pieravažna ŭ tradycyjnych dla biełaruskaj kultury i ŭ pryvatnaści tkactva/vyšyŭki biełym i čyrvonym kolerach. A pieršaj u «pratesnym» instahramie Bazłavaj źjaviłasia varyjacyja na temu nieałahizma «jabaćka».
Juryj Ledzian
Kali ŭ žniŭni viarnuŭsia internet i my daviedalisia, što ŭ minułyja niekalki dzion adbyvałasia ŭ zaścienkach biełaruskich IČU, u siecivie źjaviłasia hienijalnaja ilustracyja, na jakoj Biełaruś u svaich konturach vyjaŭlena ŭ formie hiematomy. Padpisana rabota «Žyvie Biełaruś!». Tak usie daviedalisia pra dyzajniera Juryja Ledziana, jaki takim čynam vykazaŭ «bol za tych, kaho schapili, katavali, źnievažali». Paśla nahody dla takich ža ščymlivych albo iraničnych vykazvańniaŭ stali źjaŭlacca pastajanna — dyzajnier siarod inšaha zrabiŭ šerah kłasnych manipulacyj z fotazdymkami, staŭ pravodzić vizualnyja paraleli pamiž sučasnaściu dy minułym, apublikavaŭ sieryju «Welcome to Minsk».
Hanna Radźko
Ranicaj 8 vieraśnia źjaviłasia navina pra toje, što Maryja Kaleśnikava razarvała svoj pašpart, kab jaje nie zmahli vyvieźci ź Biełarusi. Užo paśla abiedu byŭ apublikavany płakat «Rodina, Maš, zoviet!». Jon byŭ zrobleny pa matyvach savieckaha płakata «Rodina-mať zoviet!», ale pa paznavalnaści, vidać, pieraŭzyšoŭ papiarednika. Ilustratarka Hanna Radźko viadomaja i ŭ našaj krainie, i za jaje miažoj — raboty aŭtarki razychodziacca pryntami na adzieńni dy hadzińnikach, upryhožvajuć ścieny kvater. Ale toje, što było zroblena paśla minułahodnich vybaraŭ, atrymała nadzvyčajnaje raspaŭsiudžańnie. Ludzi vychodzili z płakatami Hanny na mirnyja akcyi pratestu, prajecyravali ich na susiednija damy, a The Guardian apublikavaŭ u svaim razvarocie.
Micia Piślak
Micia Piślak žyvie ŭ Łos-Andželesie i śpiecyjalizujecca na ilustracyi, stryt-arcie i murałach. Šmat jaho rabot uvasobilisia ŭ paznavalnych biełaruskich prajektach, tamu ŭ tym ci inšym vyhladzie my ich dobra viedajem. U svaim instahramie aŭtar hracyjozna źmiaščaje na fotazdymkach namalavanych piersanažaŭ, jakija razam z padziejami minułaha leta azdobilisia bieła-čyrvona-biełymi ściažkami, škarpetkami, rušnikami i inšymi namiokami na datyčnaść da kankretnaj terytoryi i temy. I, viadoma, tut źjaŭlajucca ŭnikalnyja raboty, pryśviečanyja padziejam u Biełarusi.
Volha Bałaj
U žniŭni fešn-ilustratarka Volha Bałaj pieraklučyłasia na aktualnyja temy i stała stvarać jak minimalistyčnyja malunki z vykarystańniem tolki biełaha, čyrvonaha, čornaha i karyčnievaha koleraŭ, tak i jarkija, nasyčanyja raboty. Hierojami stali, kaniešnie, pratestoŭcy i amapaŭcy, a taksama asobnyja piersony časoŭ biełaruskaha supracivu — Tadevuš Kandrusievič, Raman Bandarenka, Kaciaryna Barysievič, Juryj Korzun, žančyny ź bieła-čyrvonymi parasonami dy inšyja.
Kastuś Suprać
Ilustratar, što padpisvajecca jak Kastuś Suprać, letam minułaha hoda zavioŭ staronki ŭ roznych sacyjalnych sietkach, kab publikavać svaje vodhuki na rečaisnaść. Tam raźmiaščajucca płakaty dla akcyj, karykatury na režym, ilustracyi na temu biełaruskaj kultury, biełaruskamoŭnyja miemy — i ŭsio pryncypova adkryta dla spampoŭvańnia. «Heta moj supraciŭ režymu jak mastaka i jak čałavieka», — kaža Kastuś.
Nadzieja Makiejeva
Ilustratarka i stvaralnica časopisa «Chrysalis Mag» Nadzieja Makiejeva paŭtara hoda tamu pierajechała ŭ ZŠA, dzie siarod inšaha paśpieła pasupracoŭničać z amierykanskim Forbes. Svaje pieražyvańni za krainu, kali leta minułaha hoda stała nadzvyčaj nasyčanym na padziei, aŭtarka stała «vylivać» u partrety. Raman Bandarenka, Kaciaryna Barysievič, Ihar Łosik, Maksim Znak, Ściapan Łatypaŭ i, viadoma, hałoŭnyja piersony pieradvybarčaj kampanii — napisany pavodle fotazdymkaŭ va ŭnikalnaj stylistycy Nadziei.
Uładzimir Malaŭka
Niecenzurnaje mastactva ŭ spres adcenzuravanaj prastory. Instahram-fatohraf Uładzimir Malaŭka, jaki zdymaje architekturu na smartfon, staŭ dadavać u biełaruskaje minimalistyčnyje atačeńnie kamientary ŭ vyhladzie niedobraprystojnych słova-dvuch albo hulni słoŭ. Aŭtar nazyvaje heta digital-chulihanstvam, a ź jaho sapraŭdy atrymlivajucca trapnyja charaktarystyki siońniašniaj Biełarusi.
Channa Murajda
Mastačka i ilustratarka pad psieŭdanimam Channa Murajda žyvie i pracuje ŭ Bierlinie. U 2012 hodzie jana skončyła biełaruskuju Akademiju mastactvaŭ i praciahnuła navučańnie ŭ Hiermanii. Niekalki hadoŭ tamu jaje vystava kałažoŭ «Chvala» prachodziła ŭ Centry sučasnych mastactvaŭ, ciapier ža raboty aŭtarki ŭdzielničajuć u vystavach biełaruskaha pratesnaha mastactva, što ładziacca, viadoma, za miežami našaj krainy. U mastački jość cełaja sieryja malunkaŭ, zroblenych jašče da 2020 hoda vyklučna ŭ čornym, biełym i čyrvonym kolerach. Paźniej, kali Biełaruś zahučała pratestam, Channa ŭsialak abyhrała bieła-čyrvona-bieły ściah, «Pahoniu» i asobnyja padziei ŭ krainie.