Pilipaŭka
28 listapada pačynajecca adzin z čatyroch šmatdzionnych pastoŭ pravasłaŭnaha kalendara — post pierad Naradžeńniem Chrystovym. Jon doŭžycca 40 dzion i nazyvajecca taksama Pilipavym postam, bo pačynajecca paśla 27 listapada — dnia pamiaci apostała Pilipa.
28 listapada pačynajecca adzin z čatyroch šmatdzionnych pastoŭ pravasłaŭnaha kalendara — post pierad Naradžeńniem Chrystovym.Jon doŭžycca 40 dzion i nazyvajecca taksama Pilipavym postam abo Pilipaŭkaj, bo pačynajecca paśla 27 listapada — dnia pamiaci apostała Pilipa.
Sioleta zahavieńnie, abo apošni dzień pierad postam, kali možna jesci skaromnuju ježu, prypadaje na 26 listapada, bo nastupny dzień — piatnica — zaŭsiody dzień posny.
U šmat jakich pravasłaŭnych prychodach užo ŭ čaćvier śviatary błasłaviać prychadžan na paśpiachovaje prachodžańnie postu.
— Błasłavieńnie — heta atrymańnie dazvołu i Božaj dapamohi ŭ prachodžanni postu, — patłumačyŭ nastajaciel Śviata‑Hieorhijeŭskaha chrama ŭ vioscy Dubina Vałožynskaha rajona ijerej Valeryj Jaromič. — Vielmi važna prajsci post bieź ciažkaściaŭ, z radaściu ŭ dušy, z razumieńniem taho, što askieza — heta nie abmiežavańnie tolki, ale lekavańnie, i ŭstalavany post nie prosta dziela admovy ad niečaha, a jak znak lubovi da Boha. Tamu dla tych, chto razumieje sutnaść postu, jon nie ciažki. I śviata dla tych, chto rychtavaŭsia, pasciŭsia, zaŭsiody asabliva radasnaje. Padčas postu my nabližajemsia da Boha, my supieražyvajem Jamu, saŭdzielničajem z Im.
«Padčas postu nieabchodna niaŭchilna vykonvać ranišniaje i viačerniaje malitoŭnaje praviła, štodnia čytać Śviaščennaje Pisańnie i žycci śviatych, vyklučyć prahlad zabaŭlalnych teleprahram i nie naviedvać zabaŭlalnyja mierapryjemstvy, bolš času addavać malitvie ŭ chramie,— nahadvaje Biełaruski pravasłaŭny infarmacyjny partał sobor.by.
— Čas postu — čas miłasernasci, čas naviedvańnia starych baćkoŭ, chvorych svajakoŭ i znajomych. Heta čas padavać miłascinu tym, chto prosić, vučycca daravać kryŭdy i zmahacca sa svaimi hrachami, nie bačyć hrachi čužyja» .
Asnova postu — baraćba z hrachom praz ustrymańnie, a nie źniasilvańnie cieła, davodziać śviatary, tamu praviła trymańnia postu kožny pavinien suadniesci sa svaimi siłami, sa stupieńniu svajoj padrychtavanasci da postu. Nieabchodna ŭvachodzić u post pastupova, krok za krokam, pačaŭšy choć by z ustrymańnia ad skaromnaj ježy pa piatnicach i sieradach na praciahu hoda. Niekatoryja biez patrebnaha razumieńnia i paśpiešliva biarucca za podzvihi postu i pačynajuć pascicca biaźmierna stroha. Chutka jany abo psujuć svajo zdaroŭje, abo robiacca nieciarplivymi i razdražnionymi.
— Post — heta nie samameta,
— padkreslivaje nastajaciel pravasłaŭnaha prychoda ŭ honar śviaciciela Mikałaja Japonskaha ŭ horadzie Minsku (m‑n. Kamiennaja Horka) ijerej Pavieł Siardziuk. — Heta srodak dla dasiahnieńnia peŭnaha nastroju dušy ŭ dačynienni da inšych ludziej. Cialesnaje ŭstrymańnie — heta asnova dla taho, kab čałaviek zmoh źmianić svajo žyćcio.
— Ajciec Pavieł, Pilipaŭ post supadaje sa mnohimi śviatami, u tym liku z Novym hodam. U hety čas znajomyja kličuć u hosci, adbyvajucca karparatyŭnyja viečaryny, što ž rabić u takoj situacyi čałavieku, jaki trymajecca postu? Kali ŭsim admaŭlać, to ci nie addalić heta ad ludziej? Ci nie budzie rasceniena jak vysakamiernaść?
— U takich vypadkach treba kiravacca praviłam: luboŭ vyšejšaja za ŭsio. Kali karparatyŭnaje śviata vylivajecca ŭ banalnuju pjanku, tady lepš admovicca. A kali ŭ hosci daŭno čakajuć i kličuć, i ad ŭsiaho serca častujuć, to i kavałak miasa ŭ post — nie vialikaja biada. Adnak tut usio nie tak prosta. My šukajem šlachoŭ lohkich, i byvaje ciažka adroznić: z‑za lubovi ty parušyŭ post albo z‑za maładušša. Post — heta mastactva, i kiraŭnictvam tut moža być razumieńnie, što sutnaść jaho ŭ rearhanizacyi duchoŭnaha žyćcia čałavieka. Nie dziela siabie, a dziela Hospada. Pilipaŭ post — dla asensavańnia i hłybokaha pieražyvańnia Bohaŭvasableńnia. Śviet žyvie ŭ inšym rytmie, Jevanhielle jamu nie cikava. Toje, što napaŭniaje naša žyćcio, vyklučaje Boha. Kab nie anturažam tolki sustreć śviata Božaha Naradžeńnia, a sapraŭdnaj radaściu dušy, nieabchodna peŭnym čynam naładzicca. Post dapamahaje ŭ hetym.
Carkoŭny statut zabaraniaje ŭ Pilipaŭ post jesci miasa, śmietankovaje masła, małako, jajki, syr. Akramia taho, u paniadziełak, sieradu i piatnicu zabaraniajucca ryba, vino i alej,
i dazvalajecca prymać ježu biez aleju (suchajadzieńnie) tolki paśla viačerniaha nabaženstva. U astatnija dni — aŭtorak, čaćvier, subotu i niadzielu — dazvalajecca prymać ježu z alejem. Ryba ŭ Pilipaŭku dazvalajecca pa subotach, niadzielach i ŭ vialikija śviaty, naprykład, u śviata Uviadzieńnia ŭ chram Praśviatoj Baharodzicy, u chramavyja śviaty i ŭ dni vialikich śviatych, kali hetyja dni prypadajuć na aŭtorak abo čaćvier. Kali śviata prypadaje na sieradu abo piatnicu, to dazvalajucca tolki vino i alej. Z 2 studzienia da 6 studzienia post uzmacniajecca, u hetyja dni ŭžyvańnie ryby navat u subotu i niadzielu nie błasłaŭlajecca.