U starym Breście zakansiervujuć ruiny klaštara biernardzinak

Ruiny znachodziacca na terytoryi Bresckaj krepaści, ich zakansiervujuć dziakujučy dziaržaŭnaj prahramie «Kulturnaja prastora». Na dziaržaŭnym telebačańni adznačyli, što kansiervacyja robicca z metaj vyratavać apošnija sklapieńni i kalidory, a taksama heta dapamoža daśledavać kulturny słoj vakoł byłoha klaštarnaha kompleksu, piša «Radyjo Svaboda».

Reštki klaštara biernardzinak u Breście. Archiŭny zdymak

Reštki byłoha klaštara biernardzinak adkryvajucca dla tych, chto praz paŭdniovuju bramu prajazdžaje da muzieja «Biareście» abo Chołmskaj bramy Bresckaj krepaści.

Pra ruiny epizadyčna ŭspaminali. U pačatku 90‑ch admysłoŭcy źviarnulisia ŭ Centralny vajskova-histaryčny archiŭ u Maskvie. Zachavanyja tam malunki klaštaraŭ dapamahli archieołaham pačać raskopki.

Pra raskopki raskazvaŭ Uładzimir Kazakoŭ, architektar, dyrektar TAA «Restaŭracyjainviest»:

«Była zadača ŭ nas: pa-pieršaje, vyjavić kaścioł, znajści padmurak, kab vyznačyć jaho habaryty. Praktyčna całkam usie sklepy byli znojdzienyja. Sklapieńnia pieršaha paviercha nie było, tam usio było zasypana. Tady my atrymali poŭnuju karcinu».

U 1992 hodzie pad kiraŭnictvam archieołaha Valancina Sobala pravodzili raskopki na daŭnim Zamuchavieckim pradmieści Bresta i vyjavili asablivaści abjomna-prastoravaj struktury klaštara i kaścioła biernardzinak. Hety budynak jašče ŭ pačatku 2010‑ch razhladali dla pryjarytetnaha adnaŭleńnia.

Tak vyhladaŭ kaścioł manastyra biernardzinak u Breście

Pra daśledavańni terytoryi skazaŭ taksama Vital Pilipovič, archieołah, namieśnik dekana histaryčnaha fakulteta Bresckaha dziaržaŭnaha ŭniviersiteta:

«U 1993 hodzie heta płošča była daśledavana. Akramia samoha kaścioła, tut znajšli abjekty bolš rańniaha pieryjadu, bo my viedajem, što da taho, jak byŭ pabudavany muravany kaścioł, a potym muravany klaštarny kompleks, byŭ draŭlany kaścioł. 100% tut žyli ludzi, bo znajšli abjekty XI—XIII stahodździaŭ».

Ale zatym finansavańnie raskopak prypynili. Choć navat pry hetym historyki z kožnym hodam daviedvalisia pra klaštar usio bolš. Naprykład, vyśvietlili, što da pačatku XIX stahodździa žanočy manastyr i kaścioł susiedničali z mužčynskim klaštaram. Klaštarny kompleks u styli vilenskaha baroka byŭ mini-horadam sa svaim aptekarskim sadam.

Rekanstrukcyja kaścioła, prajekt

Kali Brest apynuŭsia pad uładaj Rasijskaj impieryi, pabudovy pieradali Alaksandraŭskamu Bresckamu kadeckamu vučylišču, a paźniej raźmiaścili tam špital. I ŭ čas Druhoj suśvietnaj vajny tut było adno z padraździaleńniaŭ miedyka-sanitarnaha bataljona.

Uviesnu pačnuć rasčystku terytoryi kala reštak klaštara. Uzmocniać kanstrukcyi pieršaha i padziemnaha pavierchaŭ. Archieołahi i historyki miarkujuć, što jość usie pieradumovy adnavić raskopki: kulturny płast hłybinioj 3 mietry sapraŭdy chavaje šmat adkryćciaŭ.

U XIX stahodździ na zahad rasijskaha cara Mikałaja I Brest amal całkam razburyli. Žycharoŭ vysielili, a šmatlikija cerkvy, kaścioły, pałacy, klaštary pierabudavali pad kazarmy i viežy krepaści, zajaŭlali raniej bresckija historyki.

Kamientary da artykuła