Ci ŭdaryć armija ZŠA pa Iranie i ci dapamoža joj Izrail?
Śviet zamior u čakańni. Donald Tramp daŭ Tehieranu čas, kab pryniać umovy Vašynhtona. Amierykanskija avijanoscy zajmajuć pazicyi, naftavyja rynki trasie — rehijon apynuŭsia ŭ kroku ad samaj maštabnaj eskałacyi za apošnija dziesiacihodździ. Pra situacyju na Blizkim Uschodzie piša BILD.
Fota, pradstaŭlenaje Vajenna-marskimi siłami ZŠA, na jakim zafiksavana pasadka samalota Boeing F/A-18E Super Hornet na avijanosiec USS Abraham Lincoln u Indyjskim akijanie, studzień 2026 hoda. Fota: Daniel Kimmelman / Marina de EEUU praz AP
ZŠA pastavili Iranu ŭltymatum. Da pačatku sakavika Tehieran pavinien pahadzicca na jadziernuju ździełku — «u advarotnym vypadku adbuducca drennyja rečy», papiaredziŭ prezident ZŠA Donald Tramp.
Pry hetym Štaty rezka pavialičyli svaju vajskovuju prysutnaść u rehijonie. Na Blizki Uschod pierakidvajucca avijanoscy, źniščalniki i sistemy SPA — naziralniki havorać pra siły, jakija značna vychodziać za miežy simvaličnaj pahrozy.
Finansavyja rynki ŭžo reahujuć. Na biržach u krainach Piersidskaha zaliva — padzieńnie, ceny na naftu mocna vahajucca, inviestary aścierahajucca eskałacyi z hłabalnymi nastupstvami.
Tehieran aficyjna demanstruje bajavy nastroj, ale kaža pra abaronu. U liście ŭ AAN iranskaje kiraŭnictva zajaviła, što nie choča vajny, adnak budzie «z rašučaściu» abaraniacca, a vajskovyja abjekty «lubych varožych sił» u rehijonie ŭ vypadku napadu buduć razhladacca jak zakonnyja celi.
Svajo słova skazaŭ i Izrail, dzie situacyju razhladajuć jak stratehična pavarotny momant. Premjer-ministr Bińjamin Nietańjachu kaža pra Blizki Uschod «na rostaniach». Izrail hatovy «adkazać na luby vyklik» — i ciesna supracoŭničaje z Vašynhtonam.
Izrailski ekśpiert pa biaśpiecy Ory Rabinovič havoryć, što Izrail addaŭ by pieravahu kančatkovamu pazbaŭleńniu ad iranskaha režymu.
Čaho ŭrad Nietańjachu nie choča? «Kroku, jaki pa sutnaści źjaŭlajecca tolki «plaskańniem pa palcach». Heta niasie ryzyku natchnić režym [muł]» — simvaličny ŭdar biez stratehičnaha efiektu moža navat umacavać Tehieran. Kali ž u Vašynhtona jość płan, «jaki sapraŭdy pryviadzie da značnaha vyniku», tady vierahodna, što Izrail jaho padtrymaje.
U Ijerusalimie taksama aścierahajucca, što Tramp u kančatkovym vyniku moža pahadzicca na «abmiežavanuju» ździełku — heta značyć pahadnieńnie, jakoje tyčycca tolki jadziernaj prahramy, ale nie rakietnaha arsienała Irana abo padtrymki sajuznych uzbrojenych hrupovak u rehijonie.
U toj ža čas, jak paviedamlajuć krynicy ŭ izrailskich strukturach biaśpieki, Izrail i ZŠA pracujuć nad sumiesnaj abaronaj suprać mahčymych iranskich udaraŭ u adkaz.
U niekalkich krainach rehijona raźmiaščajucca sistemy abarony ad rakiet i dronaŭ. U tym liku rychtujucca amierykanskija źniščalniki ŭ Iardanii.
U mnohich arabskich stalicach nastroi ŭmieranyja. Saudaŭskaja Aravija, Katar i Jehipiet papiaredžvajuć, što ŭdar ZŠA moža pryvieści da maštabnaha kanfliktu. Ekśpiert pa Blizkim Uschodzie Halip Dałaj z Chatham House farmuluje heta tak: mnohija ŭrady chočuć paźbiehnuć vajny, jakaja «moža prynieści rehijonu jašče bolš uzrušeńniaŭ».
Jany aścierahajucca, što ŭ adkaz Iran moža atakavać nie tolki Izrail, ale i amierykanskija bazy ŭ Piersidskim zalivie, što atakam padvierhnucca naftavyja abjekty rehijona, a stratehična važnyja marskija šlachi buduć zabłakavanyja.
Aficyjna jašče praciahvajucca pieramovy ab mahčymym jadziernym pahadnieńni. Ale čym bližej ustalavany Trampam dedłajn, tym macniejšy cisk. Ekśpierty pa biaśpiecy papiaredžvajuć pra śpiral eskałacyi: abmiežavany ŭdar moža vyklikać za saboj maštabnyja dziejańni ŭ adkaz.
Nastupnyja padziei mohuć źnieści ŭvieś bałans sił na Blizkim Uschodzie. Centralnaje pytańnie takoje: ci pryviadzie ŭltymatum da ździełki? Ci ŭžo pačaŭsia zvarotny adlik pierad vajennym udaram?