Chto jašče byŭ sieksotam
Nadrukavana ŭ №3'2007 da temy pryznańniaŭ Michajłava
Słavamir Adamovič, Antanas Valonis, Stanisłaŭ Vielhus i inšyja viadomyja ludzi ab svajoj supracy z specsłužbami.
Słavamir Adamovič, Antanas Valonis, Stanisłaŭ Vielhus i inšyja viadomyja ludzi ab svajoj supracy z specsłužbami.
Pryznańni «kalinoŭca» Ŭładzisłava Michajłava prymusili zadumacca tych, chto dahetul asabista paviedamlaŭ šyrokaj hramadzkaści ab svaim supracoŭnictvie sa specsłužbami.
Najśviažejšy prykład — arcybiskup Varšaŭski Stanisłaŭ Vielhus. 7 studzienia jon padaŭ u adstaŭku paśla taho, jak archivisty vyjavili fakty jahonaha supracoŭnictva z kamunistyčnaj biaśpiekaj. Paśla hetaha Kanferencyja polskich biskupaŭ stvaryła kamisiju, jakaja budzie vyvučać biahrafii ŭsich 45 biskupaŭ dla vyjaŭleńnia suviaziaŭ z specsłužbami ŭ minułym.
Kamunistyčnyja polskija ŭłady usialaksprabavali praniknuć u kaścielnyja struktury, bo razhladali ich jak najbolšy ahmień supracivu tatalitarnaj systemie. Viasnoj 2006 h. polskija ŚMI apublikavali šerah materyjałaŭ ab supracoŭnictvie sa specsłužbami niekalkich socień śviataroŭ. Tolki 100 čałaviek u Polščy pryznalisia ŭ supracy, choć u śpis mahčymych ahientaŭ trapili 23 tys. čałaviek.
Paśla skandału ź Vielhusam zahučali abvinavačvańni ŭ bok mitrapalita Kiryły, lidera pravasłaŭnaj carvy Baŭharyi. Ale Kiryła ŭsio abvierh, skazaŭšy, što zapatrabuje ad MUS daviedku pra toje, što nikoli nia byŭ sieksotam.
U lutym 2005 h. tahačasny ministar zamiežnych spravaŭ Litvy Antanas Valonis nakiravaŭ u Sojm tłumačalnuju zapisku, u jakoj pryznaŭsia, što byŭ u rezervie KHB SSSR. U 1982 h. Valonis atrymaŭ zvańnie kapitana KHB. Valonis nia straciŭ pasadu va ŭradzie. Litoŭskija zakony patrabujuć dobraachvotnaha pryznańnia ŭ supracoŭnictvie sa specsłužbami SSSR: tady zachoŭvajecca kanfidencyjnaść. Kali ž pryznańnia niama, imia ahienta raskryvajecca. U supracy z KHB vinavacili i Kazimieru Prunskienie, byłuju ministarku sielskaj haspadarki, ale jana asprečyła abvinavačvańni.
U Rumynii paśla ŭstupleńnia ŭ Eŭraźviaz šmat havorać pra lustracyju. Letaś prezydent Trajan Basiesku prapanavaŭ adkryć asabistyja spravy śviataroŭ i vyśvietlić ich suviazi sa specsłužbami. Suprać byŭ hałava rumynskaj pravasłaŭnaj carkvy patryjarch Fieaktyst, a voś katalickaja carkva padtrymała ideju. Tady pravasłaŭny archijapiskap Teadozij pryznaŭsia ŭ supracy z specsłužbami. U suviaziach z «sekurytate» pryznaŭsia i Mona Muša, deputat parlamentu i były ministar kultury Rumynii.
2 studzienia 2001 h. u Internecie źjaviŭsia śpis sa 100 tysiačaŭ ahientaŭ «Štazi», dzie byli i mianuški, i štomiesiačnyja hanarary. Napiaredadni pieršych svabodnych vybaraŭ ŭ HDR u 1991 h. stała viadoma, što lidery ŭpłyvovych partyjaŭ — Volfhanh Šnur (kanservatyŭny «Demakratyčny pierałom»), Ibrahim Manfred Biome (sacyjał‑demakratyčny blok) i Lotar de Meźjer (Chryścijanska‑demakratyčny sajuz), — vyjšli z ahientaŭ «Štazi».
U Biełarusi ŭ 1991 h. pra svajo vymušanuju supracu z KHB paviedamili paety Słavamir Adamovič i Aleś Jemialjanaŭ. Narodny piśmieńnik Biełarusi Vasil Bykaŭ z mudraj ironijaj napisaŭ u knizie memuaraŭ «Doŭhaja daroha dadomu»: «Piśmieńnickaja hramadzkaść padvierhła Jemialjanava astrakizmu, choć było nieviadoma, za što: za toje, što verbavali, ci za toje, što jon pryznaŭsia».
U 2001 h. skončyŭ žyćcio samahubstvam zubroviec z Homiela Andrej Zajcaŭ. U pieradśmiarotnaj zapiscy jon paviedamiŭ, što jaho šantažavali i sprabavali zaverbavać supracoŭniki KDB.
U mnohich krainach Uschodniaj Eŭropy pryniatyja zakony ab lustracyi. Jany raźmiažoŭvajuć tych, chto vykonvaŭ dla specsłužbaŭ raźviedvalnyja i inš. funkcyi ŭ ramkach zakonu, i tych, chto nanosiŭ škodu suhramadzianam, udzielničajučy ŭ pieraśledzie ludziej za hramadzianskija pierakanańni.
Zdymak z newsru.com