Zabyty viernisaž: vyjšła kniha pra haradzienskich mastakoŭ 1860-ch – 1930-ch hh.

Natalla Malinoŭskaja-Frankie viartaje haradziencam zabytyja skarby žyvapisu, a Hrodna viartaje ŭ šerah mastackich centraŭ centralnaj i ŭschodniaj Jeŭropy miažy XIX-XX stst. U sieryi «Haradzienskaja Biblijateka» pabačyła śviet čarhovaja kniha — «Zabyty viernisaž. Tvorčaść mastakoŭ Haradzienščyny 1860-ch — 1930-ch hh.», aŭtar manahrafii — biełaruskaja daśledčyca Natalla Malinoŭskaja-Frankie.

1860-ja-1930-ja hh. — mahutny etap raźvićcia žyvapisnaha mastactva vialikaha zachodniebiełaruskaha rehijonu. Rasijskaja palityka paśla zadušeńnia paŭstańnia 1863 h. mocna adbiłasia na raźvićci kultury Haradzienščyny. Mienavita na hetyja padziei mastaki Haradzienščyny adkazali aktyŭnym pošukam i vyvučeńniem svaich karanioŭ, asensavańniem bahataj historyka- kulturnaj spadčyny rehijona.

Taki žyvy zvarot da tradycyi vyznačaŭsia nierealizavanaściu nacyjanalnaj idei, vypiestavanaj jašče ramantyzmam u pieršaj čverci XIX st.

Žyvapiscy Haradzienščyny zdoleli padyjści ŭ svajoj tvorčaści da arhaničnaha spałučeńnia minułaha i sučasnaha, tradycyi i navacyi, nacyjanalnaha i ahulnajeŭrapiejskaha.

Tvorčaja spadčyna mastakoŭ Hrodzienščyny, a taksama biblijahrafičnyja i archiŭnyja materyjały dajuć padstavy śćviardžać, što ŭ 1860-ja-1930-ja hh. z Hrodzienščynaj byli źviazany žyćciom i tvorčaściu cełaja plejada mastakoŭ, jakija pakinuli značny śled u historyi mastactva žyvapisu vialikaha centralnajeŭrapiejskaha rehijonu, jaki achoplivaje siońnia Biełaruś, Litvu i Polšču. Z adnaho boku, heta viadomyja mastaki (Kazimir Alchimovič, Fierdynand Ruščyc, Kazimir Stabroŭski, Leŭ Bakst, Hienrych Viejsienhof, Ludamir Ślandzinski, Stanisłaŭ Žukoŭski), čyja tvorčaść źviazana nie tolki ź Biełaruśsiu, ale i ź Litvoj, Polščaj, Rasijaj. Z druhoha boku, u žyvapisie Hrodzienščyny hetaha času pracavaŭ šerah talenavitych mastakoŭ (Maryja Hažyč, Maryja Mahdalena Butaŭt-Andžejkovič, Łucyja Bałzukievič, Majsiej Lejboŭski, Zych Bujnoŭski, Valancin Ramanovič dy inš), jakija siońnia nieviadomyja abo małaviadomyja ŭ historyi biełaruskaha mastactva, ale bieź ich tvorčych zdabytkaŭ nie moža być poŭnaha ŭjaŭleńnia pra žyvapis Hrodzienščyny i Biełarusi.

***

Natalla Malinoŭskaja-Frankie — kandydat mastactvaznaŭca, fiłołah, žurnalist. Asnoŭnaj śfieraj navukovych zacikaŭlenaściaŭ źjaŭlajecca biełaruski žyvapis XIX–XX stahodździaŭ i pamiežny mižnacyjanalny kulturny dyjałoh.

Kamientary da artykuła