Paźniak: Za adnu nazvu «Bulbaš'» treba padavać u sud

Palityk Zianon Paźniak padzialiŭsia ź Jeŭraradyjo mierkavańniem nakont taho, što kala Kurapat moža być pabudavany zabaŭlalny kompleks «Bulbaš'-chołł».

— Što vy dumajecie nakont budaŭnictva zabaŭlalnaha kompleksu «Bulbaš'-chołł» kala ŭročyšča Kurapaty?

— U krainie, dzie ŭłada pravodzić antybiełaruskuju palityku, heta nie moža być vypadkovaściu — heta sistematyčnaja prajava antybiełaruskaj palityki, prajaŭleńnie etnacydu. Na žal, heta nie adzinkavy vypadak: za apošnija dziesiać hadoŭ było niekalki sprobaŭ źniščyć Kurapaty. Samaja skandalnaja sproba, kali ŭ 2001 hodzie budavali aŭtastradu, u 2002 hodzie zrabili advod vady pad kryž, vykapali 40-mietrovuju tranšeju i chacieli zrabić vadaścioki. I tady pad kryžam u Kurapatach było bałota i tvań, siabry KCHP-BNF pryjšli z rydloŭkami i za adzin dzień zasypali hety roŭ. U 2006 hodzie byŭ zaprajektavany «Horad Sonca» kala samych Kurapataŭ — heta byŭ by kompleks dla zamožnych ludziej, praduhledžvałasia pabudova katedžaŭ. Ź ciažkaściu ŭdałosia hetaha paźbiehnuć. Treba adznačyć, što hramadskaść, jakaja baraniła Kurapaty, zdoleła damahčysia taho, što była stvoranaja achoŭnaja zona vakoł. Mała taho, što Kurapaty pryznanyja pomnikam, ale isnuje zona, dzie nielha ničoha budavać i rabić. I jość zona rehulavanaj zabudovy, dzie možna budavać nie vyšej za adzin-dva pavierchi, ale nie vyznačana, jakija funkcyi musiać być u hetych budynkaŭ. Akurat heta i vykarystaŭ režym, tam pačynajuć budavać abjekty, jakija supiarečać miemaryjalnaj pamiaci, pavazie da narody i historyi. Sprava ciomnaja, što tam pabudujuć — moža być, i patajemny bardel. Chacia, u krainie prastytucyja pad zabaronaj. Bolš za toje, hety restaran u prajektnaj dakumientacyi nazyvajecca «Bulbaš'» ź ćviordym znakam — heta ŭ pieršuju čarhu prajava ksienafobii i nacyjanalnaj nianaviści na bytavym uzroŭni. Heta źniavaha nacyjanalnaha honaru. Tolki za adnu takuju nazvu treba padavać u sud. Ale pabudova hetaha kompleksu — tolki pačatak, płanujecca realizacyja jašče adnaho prajekta handlovaha centra, heta čarhovaja źniavaha nacyjanalnaj śviatyni.

— U internecie razharnułasia dyskusija, što ludzi ŭ Zachodniaj Jeŭropie žyvuć i funkcyjanujuć kala mohiłak — i ničoha strašnaha nie adbyvajecca. Ci karektna paraŭnoŭvać situacyju vakoł Kurapat z hetaj praktykaj?

— U Zachodniaj Jeŭropie niama antyjeŭrapiejskaha režymu: niama antypolskaj, antyčešskaj ułady, niama pieraśledu za movu, niama takoha bluźnierstva. Tak, sapraŭdy, mohuć žyć ludzi kala mohiłak, ale pavinna być funkcyjanalnaje rehulavańnie takoj terytoryi. Tam nie moža być basiejnaŭ, stadyjonaŭ — heta rehulujecca marallu, tradycyjaj u cyvilizavanych krainach. U Jeŭropie hetaha niama ŭ zakonie, bo rehulujecca kulturaj, a ŭ Biełarusi svaja kultura niščycca. Niamožna ładzić kankan na trunie.

— Siabry partyi KCHP-BNF płanujuć niejkuju kampaniju ŭ abaronu Kurapat?

— Treba pravieryć zakanadaŭčyja pałažeńni, jakija byli parušanyja, pravieryć funkcyjanalnaść hetaha prajekta, vyśvietlić, chto za im staić i chto inviestuje. I heta musić rabić nie adna partyja, ale da hetaha musić dałučycca hramadskaść. Budzie tradycyjnaje šeście na Dziady 28 kastryčnika, padčas jakoha, biezumoŭna, ahučać hetyja prablemy, i peŭnyja rašeńni buduć pryniatyja.

Kamientary da artykuła