U REHISTRACYI ADMOŬLENA. (Viarchoŭny Sud RB paćvierdziŭ admovu Ministerstva justycyi zarehistravać Biełaruskuju Asacyjacyju Viaźniaŭ łukašenkaŭskaha režymu)
№ 15 (112) 1998 h.
U rehistracyi admoŭlena
26 krasavika 1996 hodu ŭ Miensku adbyŭsia ŭstanoŭčy źjezd novaha hramadzkaha abjadnańnia — Biełaruskaj Asacyjacyi Viaźniaŭ łukašenkaŭskaha režymu, na jakim byŭ pryniaty Statut hramadzkaha abjadnańnia.
Zadačy Asacyjacyi vidavočnyja: akazańnie maralnaj, materyjalnaj i jurydyčnaj dapamohi hramadzianam, jakija paciarpieli ad palityčnych represijaŭ z 1994 hodu, padtrymka palitźniavolenych i ich siemjaŭ, dziejnaść, skiravanaja na papiaredžańnie parušeńnia pravoŭ čałavieka.
U vyznačany zakonam termin Rada Asacyjacyi padała ŭ Ministerstva justycyi RB dakumenty na rehistracyju i 9 červienia 1998 hodu atrymała paviedamleńnie «Ab admovie ŭ rehistracyi», padpisanaje načalnikam upraŭleńnia hramadzkich abjadnańniaŭ M.Suchininym.
Ministar justycyi RB H.Varancoŭ zaćvierdziŭ svaim podpisam padrychtavanaje hałoŭnym specyjalistam upraŭleńnia Stanisłavam Šlachto «Zaklučeńnie pa vynikach razhladu materyjałaŭ ab rehistracyi Biełaruskaj Asacyjacyi Viaźniaŭ łukašenkaŭskaha režymu i jaje symboliki», u jakim, u pryvatnaści, śćviardžajecca nastupnaje:
«Akramia taho, Kryminalnym kodeksam Respubliki Biełaruś nie praduhledžanaja adkaznaść za palityčnyja pohlady i palityčnuju dziejnaść. Statystyčnaja spravazdača Respubliki Biełaruś za 1994 — 1997 h. śviedčyć, što i za asoba niebiaśpiečnyja dziaržaŭnyja złačynstvy da adkaznaści hramadzianie nie pryciahvalisia». Paśla hetych słovaŭ u inšym dakumencie, jaki maje nazvu «Daviedka» i byŭ napisany ad ruki (vidać, jak i ŭ sudach, u Miniuście časta psujucca kamputar i drukarka) hałoŭspecam S.Šlachto, idzie nastupny skaz:
«Pry takich abstavinach nazva asacyjacyi nie adpaviadaje jaje statutu [...], bo nielha stvaryć abjadnańnie palityčnych viaźniaŭ, kali ich naohuł niama [...]».
Takim čynam, Ministerstva justycyi RB «admianiła» fizyčny j maralny ździek, jaki z 1994 hodu j da siońniašniaha dnia ździajśniajecca ŭ dačynieńni da tysiačaŭ hramadzianaŭ pa ŭsioj Biełarusi. Ścioršy apošnija ślady sumleńnia, miniustaŭcy «admianili» našyja pakuty ŭ «vaładarkach»,»amerykankach» i KPZ. Tak vučni admianiajuć sami sabie ŭroki, chavajučysia ŭ školnaj prybiralni.
Niachaj nichto nie spadziajucca, što my zabudziem, jak acetonavym pieraharam dychała nam u patylicu śmierć, jak pili my čyfir z tuberkuloznymi, jak nažnymi kajdanami prykoŭvali nas da balničnaha łožku, jak kropielnica kačała ŭ vieny našych ruk vyratavalnuju hlukozu, jak šyli my raty, kab mahčy havaryć, jak śnili my bruśničnyja vusny našych žančyn...
Da cytat z dakumentaŭ pad nazvami «Zaklučeńnie...» i «Daviedka» Miniusta RB vielmi jaskrava dapasujucca nastupnyja vytrymki z abvinavaŭčaha zaklučeńnia pa kryminalnaj spravie №182, padpisanaj namieśnikam hienprakurora Kandraćjevym 18 lipienia 1996 hodu:
«14 fievrala 1996 hoda Prokuraturoj Riespubliki Biełaruś vozbuždieno uhołovnoje dieło po priznakam priestuplenija, priedusmotriennoho č.5 st.17 i st.63 UK Riespubliki Biełaruś. Osnovanijem k vozbuždieniju uhołovnoho dieła posłužiło stichotvorienije [...] «Ubiej priezidienta».
Nahadaju, što artykuł 63 KK RB (terarystyčny akt) adnosicca da asabliva niebiaśpiečnych dziaržaŭnych złačynstvaŭ i praduhledžvaje ŭ jakaści karnych sankcyjaŭ pazbaŭleńnie voli na termin ad vaśmi da piatnaccaci hadoŭ z kanfiskacyjaj majomaści albo śmiarotnuju karu z kanfiskacyjaj albo biez kanfiskacyi...
Rada Biełaruskaj Asacyjacyi Viaźniaŭ łukašenkaŭskaha režymu padała ŭ Viarchoŭny Sud RB zajavu-zysk pra abskardžańnie admovy ŭ rehistracyi. 10 žniŭnia ŭ zali №63 Viarchoŭnaha Suda adbyłosia pieršaje sudovaje pasiedžańnie ŭ składzie: sudździa Vaškievič, narodnyja zasiadalniki Školnikava i Kabanava, prakuror Davidoŭski, sakratar suda Ajvazava. Adkazčykam ad Miniusta vystupaŭ S.Šlachto. Z boku zyskalnikaŭ byli vykładzienyja dastatkova važkija arhumenty na karyść taho, što Asacyjacyju nieabchodna rehistravać. Čynoŭnik Miniusta zajaviŭ, što ŭ Biełarusi palitviaźniaŭ niama, a słova «łukašenkaŭskaha», jakoje vykarystana ŭ naźvie Asacyjacyi, suadnios z proźviščam prezydenta Łukašenki.
Zaklučnaje sudovaje pasiadžeńnie adbyłosia 13 žniŭnia. U poŭnym abjomie byli vysłuchanyja pramovy prafesara Ju.Chadyki, jaki źjaŭlajecca siabram Rady Asacyjacyi, i zakonnaha pradstaŭnika aŭtaraŭ zysku advakata Hary Pahaniajły.
Prakuror Davidoŭski zaŭvažyŭ pradstaŭniku Miniusta, što toj užo nia pieršy raz nia moža pryvieści dastatkova pierakanaŭčych dokazaŭ u padtrymku svaich dziejańniaŭ, ale padtrymaŭ admovu Miniusta ŭ rehistracyi hramadzkaha abjadnańnia.
U 17 hadzin 31 chvilinu sudździa Vaškievič začytaŭ pastanovu Viarchoŭnaha Suda RB. Dziejańni Ministestva justycyi pryznanyja pravilnymi, u zysku siabram Rady Biełaruskaj Asacyjacyi Viaźniaŭ łukašenkaŭskaha režymu admoŭlena.
Słavamir Adamovič