Raman Jakaŭleŭski. Podych chałodnaj vajny

 Raman Jakaŭleŭski

Podych chałodnaj vajny

Novaje tysiačahodździe Eŭropa sustreła čutkami ab novaj jadziernaj pahrozie. Praktyčna adnačasova pačali hulać u roznych kołach i medyjach temy zachvorvańniaŭ vajskoŭcaŭ na leŭkiemiju z-za ŭžyvańnia na Bałkanach snaradaŭ sa źbiednienym uranam i viartańnie Rasiejaj taktyčnaj jadziernaj zbroi ŭ svoj kalinihradzki (karalaviecki) anklaŭ u Bałtyi.

Na temu rasiejskaj jadziernaj zbroi za pieršy tydzień studzienia hazeta “The Washington Times” nadrukavała ažno dva artykuły. Adnačasna z abviaržeńniami aficyjnych rasiejskich pradstaŭnikoŭ u druhim artykule nadrukavany i paćvierdžańni (z ananimnaj krynicy ŭ CIA) taho, što ŭ apošnija paŭhodu sapraŭdy fiksujecca “niejki pierakid taktyčnaj jadravaj zbroi ŭ Kalininhrad (Karalaviec)”. Pryčym, dadaje hetaja krynica, pryčyny pierakidu zastajucca nieviadomymi. Usie žychary Centralnaje Eŭropy niby znoŭ adčuli podych “iadziernaj” vajny.

Toje, što kalininhradzkaja prablema moža nabyć vajckovaje značeńnie, prahnazavałasia analitykami jašče hod tamu. Letaś u lutym u Miensku adbyłosia adno cikavaje mierapryjemstva, pra jakoje ŚMI amal nie ŭzhadali. A darma. Sabranyja tady za “kruhłym stałom” eksperty i palityki z Polščy, Biełarusi i Rasiei abmiarkoŭvali prablemy rehijanalnaj biaśpieki i supracoŭnictva. Mienavita tady, vidać, upieršyniu prahučała dumka pra tak zvany “navahradzki trochkutnik”. Prezydent maskoŭskaha fondu “Palityka” Viačasłaŭ Nikanaŭ skazaŭ, što śledam za Kosavam hety “trochkutnik” (sutyk miežaŭ Polščy, Litvy i Biełarusi) patencyjna moža stać novaj “haračaj” kropkaj u Eŭropie. Na dumku ŭnuka Mołatava, dalejšaje pašyreńnie NATO za košt bałtyjskich dziaržavaŭ “stvoryć pieršaklasny kryzys u adnosinach pamiž Rasiejaj i Biełarusiaj dy Zachadam”. Darečy, vykazvańni V.Nikanava ab “navahradzkim trochkutniku” ŭ stenahramu mienskaha “kruhłaha stała” čamuści nie ŭvajšli. Možna mierkavać, što, natchnionyja hetaj, tak da kanca i nie rasšyfravanaj aŭtaram idei “navahradzkaha trochkutnika”, mienskija stratehi ŭsio čaściej stali kazać pra niejkuju hipatetyčnuju Pryniomanskuju respubliku, jakuju nibyta nia suprać stvaryć Zachad na častcy terytoryi Biełarusi. Hetki prydniastroŭski varyjant na novy ład. Čym nie nahoda parazmaŭlać ab patencyjna novaj haračaj kropcy ŭ Eŭropie? U suviazi z hetym varta nahadać vystup A.Łukašenki pierad kiraŭnikami dziaržavaŭ i ŭradaŭ na samicie ABSE ŭ Stambule. Jon pryhadaŭ 600 tys. palakaŭ – biełaruskich hramadzianaŭ, jakija, pavodle jahonych słovaŭ, całkam padtrymlivajuć jaho i vybrany im nakirunak raźvićcia krainy. U adroźnieńnie ad polskaha ŭradu, jaki nie ŭchvalaje hetaha vybaru.

U Varšavie hetyja vykazvańni A.Łukašenki mnohimi byli ŭspryniatyja jak pahroza, namiok na toje, što nia varta “stvarać” prablemy i zabyvać pra hetych palakaŭ. Pra toje, što pra ich nie zabyvaje Polšča, moža śviedčyć i palityka Varšavy na niaśpiešnaje, pastupovaje ŭviadzieńnie vizavaha režymu ź Biełarusiaj. A voś lubyja prajekty “pryvilejavanaha” režymu tranzytu pamiž Biełarusiaj, Rasiejaj i Kalinihradzkaj vobłaściu praz terytoryju Polščy vyklučanyja. U toj ža čas Polšča, jak i Litva, paśla ŭstupleńnia ŭ Eŭrapiejski źviaz całkam budzie padtrymlivać roznabakovaje supracoŭnictva EZ z Kalinihradzkaj vobłaściu i ŭdzielničać u im. Hetyja namiery Varšavy jašče raz paćvierdziŭ, vystupiŭšy na sustrečy za “kruhłym stałom” u Miensku, Piotra Naimski – daradca polskaha premjera pa pytańniach nacyjanalnaj biaśpieki.

Nia mienš cikavymi byli za “kruhłym stałom” i dumki z nahody prablemaŭ kalininhradzkaha anklavu, jakimi padzialiŭsia viadomy rasiejski palitolah, dyrektar rasiejskaha Instytutu ZŠA i Kanady Siarhiej Rohaŭ. Jon miarkuje, što Kalininhrad moža apynucca na vastryi ŭsich supiarečnaściaŭ pamiž Rasiejaj i Zachadam. Takaja sytuacyja moža zrabić jaho Dancyham XXI st. Kab Kalinihrad nia staŭ Dancyham, nieabchodna šukać niejkija formy šmatbakovaha vajskovaha supracoŭnictva. Udzieł Polščy ŭ NATO zusim nie abaviazkova pavinien zaminać takomu supracoŭnictvu. U pryvatnaści, S.Rohaŭ adznačyŭ “niekatoraje značeńnie” dla rasiejska-biełaruska-polskich adnosinaŭ damovy pa supraćrakietnaj abaronie. Pabudavany rasiejcami vajskovy abjekt u Baranavičach maje dačynieńnie da pałažeńnia hetaj damovy ab radarach z fazavanaj rašotkaj. Ale amerykancy miarkujuć pierahledzieć hetuju damovu, kab atrymać mahčymaść raźmiaščać na ziamli sensary i novaje pakaleńnie radaraŭ. U tym liku i mabilnych.

Na dumku S.Rohava, adzinaja damova, jakaja častkova praduhledžvała abmiežavańni na systemy bajavoha kiravańnia, ź vialikaj dolaj vierahodnaści budzie pachavanaja. Paśla prychodu respublikancaŭ u Bieły dom takaja vierahodnaść nabliziłasia da 100%. Mienavita systema bajavoha kiravańnia stała revalucyjaj u vajskovaj spravie. Kolkaść vajskovaj siły bolej nie vyznačaje pośpiechu ŭ vajskovym kanflikcie. Adnak, padobna, heta nie źjaŭlajecca vidavočnym dla vajskoŭcaŭ Rasiei i Biełarusi i ich kiraŭnikoŭ. Kab było inačaj, jany b nia stali hrazicca svajoj vajskovaj hrupoŭkaj, acenienaj A.Łukašenkam u paŭmiljona dušaŭ.

Minuły hod unios dadatkovyja karektyvy. Novaje kiraŭnictva Rasiei pryniało novuju vajskovuju daktrynu, jakaja dapuskaje źnižeńnie parohu ŭžyvańnia jadravaj zbroi. Z taho času joj iznoŭ stali pałochać svaich hieapalityčnych supiernikaŭ i ich sajuźnikaŭ. Pavodle adnoj z versijaŭ, šum, uźniaty vakoł viartańnia ŭ Kalinihrad atamnaj zbroi, — z hetaj ža opery.

A.Łukašenka dasiońnia adkryta škaduje ab tym, što Biełaruś dobraachvotna adrakłasia jadravaj zbroi, jakaja dastałasia joj ad byłoha SSSR. Varta adznačyć, što ciapierašni biaźjadzierny status Biełarusi zusim nie vyklučaje vierahodnaści raźmiaščeńnia na jaje terytoryi jadravaj zbroi. Naturalna, rasiejskaj. Prynamsi, ad maskoŭskich ekspertaŭ roznaha profilu davodziłasia čuć pra heta. Pry hetym jany spasyłalisia na prykłady raźmiaščeńnia amerykanskaj jadravaj zbroi ŭ Italii, inšych nataŭskich krainach. Varta adznačyć, što niepakoj z nahody čutak pra viartańnie ŭ Kalininhrad taktyčnaj jadravaj zbroi vykazvajuć i ŭ Biełarusi. “Kali, nia daj Boža, hetyja čutki paćvierdziacca, to całkam vierahodna, što hetaja zbroja ŭžo trapiła i ŭ Biełaruś”, — ličyć A.Sańnikaŭ, były namieśnik ministra ŭnutranych spravaŭ.

Kali ŭ hazecie “The Washington Times” ananimnaj krynicaj byŭ nazvany pryblizny termin, kali byŭ nibyta zafiksavany pierakid jadravaj zbroi ŭ Kalininhrad — paŭhodu tamu, možna pryhadać, što tam tady adbyvałasia. Adbyvalisia tam u žniŭni maštabnyja maneŭry vajskova-marskich siłaŭ z bajavymi strelbami. Čakałasia, što ŭ ich budzie ŭdzielničać Uładzimier Pucin. A potym, asobna, tam ža adbylisia sumiesnyja rasiejska-biełaruskija vučeńni vojskaŭ SPA. Kamandavali imi bajavyja hienerały — kamandujučyja rasiejskimi VPS Anatoli Karnukoŭ i biełaruskich SPA Valery Kaścienka. (Adzin prasłaviŭsia ŭdziełam ŭ źbićci paŭdniovakarejskaha pasažyrskaha avijalajnera, a druhi – paražeńniem spartovaha pavietranaha šaru z amerykancami.) Usia hetaja aktyŭnaść na Bałtycy, kaniečnie, supravadžałasia burnymi pierasoŭvańniami roznych vajskovych adzinak. Na dumku pradstaŭnika Pentahonu, vielmi vierahodna, što adbyłosia źniaćcio taktyčnych jadravych bojezaradaŭ z karabloŭ i raźmiaščeńnie ich u Kalinihradzie. Na karyść takoha mierkavańnia śviedčyła i zajava, jakuju zrabiŭ novy hubernatar Kalinihradzkaj vobłaści Ŭ.Jahoraŭ, raniej kamandujučy Bałtflotam. Pavodle jahonych słovaŭ, na flocie jadravaj zbroi ciapier niama.

Pašyreńnie NATO i Eŭrapiejskaha źviazu, vierahodna, budzie adbyvacca biez sajuznych Biełarusi i Rasiei. Heta aznačaje, što ŭsie rašeńni zachodnich dziaržavaŭ buduć prymaccca nasupierak mierkavańniam hetych dvuch sajuźnikaŭ. Užo ŭ bližejšaj budučyni hetaje pašyreńnie zrobić Kalinihradzkuju vobłaść fizyčna izalavanym anklavam Rasiejskaj Federacyi. I kali nie atrymajecca naładzić supracoŭnctva, u tym liku i ŭ vajskovaj sfery, to heta moža pryvieści da niebiaśpiečnaj rysy supraćstajańnia. U hetym sensie dyskusija vakoł najaŭnaści ŭ Kalininhradzie atamnaj zbroi, što adkryvaje XXI st., vielmi pakazalnaja.

Paśla praviedzienych u Kalinihradzkaj vobłaści vučeńniaŭ “Zachad-99”, na jakich prajhravaŭsia scenar adbićcia ahresii NATO z užyvańniem jadravaj zbroi, S.Rohaŭ adznačaŭ, što chod myśleńnia abodvuch bakoŭ padobny da poŭnaha varjactva. Naŭrad ci nastupnyja vučeńni na Bałtycy, u tym liku rasiejskich i biełaruskich SPA, niešta tutaka skarektavali.