Zubielevicki letapisiec
№ 40 (302), 24 kastryčnika 2002 h.
Zubielevicki letapisiec
21 vieraśnia raptoŭna pamior Vasil Sokał. Jon upaŭ u dvary svajho domu — insult — i nie dažyŭ da kanca dnia. Nie dačakaŭ jon vychadu ŭ śviet svajoj knihi — letapisu rodnaj vioski Zubielevičy (Lachaviččyna), dzie pražyŭ ad naradžeńnia da samaha apošniaha dnia.
Vasil Sokał niezdarma nazyvaŭ svoj tvor “letapisam” — bolš za paŭstahodździa (ad 1926 da 1986) padziejaŭ i sotni ludziej, skrupulozna adlustravanych na niekalkich sotniach staronak. “Usio zasnavana na kankretnych faktach, śviedkam, a časami aktyŭnym udzielnikam jakich ja byŭ, a taksama na detalova pravieranych apoviedach maich adnaviaskoŭcaŭ i niekatorych žycharoŭ rajonu”, — napisaŭ aŭtar va ŭstupie.
Takoj metadyčnaj i dakładna zafiksavanaj historyi svajho rodnaha kutka, da taho ž napisanaj žyva j dynamična, badaj, nie było jašče ŭ ajčynnaj memuarystycy. Dyj ziamla, na jakoj naradziŭsia Vasil Sokał, vartaja hetaje ŭvahi j lubovi: Lachaviččyna dała Biełarusi Chviedara Jeŭłašeŭskaha, Anatola Biarozku, Napaleona Čarnockaha, Flaryjana Bochvica, Tadevuša Rejtana, bratoŭ Kasakoŭskich, Siarhieja Piaseckaha.
Vasil Sokał naradziŭsia ŭ 1921 h., i jahony los šmat u čym typovy: žyćcio “pad Polščaju”, niamieckaja akupacyja, u 1944 h. słužba ŭ savieckim vojsku, front, vučoba ŭ Baranavickim nastaŭnickim instytucie i na fiłfaku BDU, praca nastaŭnikam, a potym zavučam i dyrektaram u viaskovych škołkach. Kožnuju volnuju chvilinu Vasil Sokał pryśviačaŭ krajaznaŭčym pošukam, žurnalistycy, publicystycy. Jaho dobra viedali na Lachaviččynie, jahonyja artykuły drukavali mienskija hazety. Udziačnaść da vydatnaha nastaŭnika zachavali niekalki pakaleńniaŭ jahonych vučniaŭ. Dobraja pamiać ab im zastaniecca ŭ šmatlikich jahonych siabroŭ i kalehaŭ.
Ale hałoŭnaje — nia zhinie praca jahonaha žyćcia. Letapis “Na chvalach času” rychtujecca da vydańnia ŭ “Biblijatecy “Dyjaryjušu”. Spadziajomsia, što heta budzie najlepšym našym pomnikam Vasilu Sokału — Letapiscu svajho Kraju.
Vacłaŭ Areška, Alena Areška, Łarysa Androsik, Vital Skałaban, Siarhiej Sacharaŭ