Symbijoz Synhapuru j Patai
Na zołku pierabudovy ŭ asiarodździ nacyjanalna śviadomaj intelihiencyi było modna krytykavać Miensk za adsutnaść ułasnaha stylu i tvaru, aficyjozna-kazarmienny duch i pravincyjalizm. Dobra, što ź ciaham času pieramoh bolš ćviarozy padychod i niakidkaja, ale hłybokaja ŭnutranaja pryhažość Miensku była naležnym čynam acenienaja — spačatku haściami stalicy, a potym užo i ŭ kołach Adradžeńnia.
Siarod biassprečnych cnotaŭ horadu-hieroja vyłučajucca najpierš try: farmaceŭtyčnaja čyścinia, stalinski ampir i pryhožyja dy vietlivyja dziaŭčaty, jakija ŭ niekatorych miescach našaj stalicy ŭtvarajuć stychijnyja (chacia i sa stabilnym raskładam) kastynhi. Nadzvyčaj stylny hibryd Synhapuru i Patai!
Ale pakul što niavykarystanym zastajecca adzin z kaštoŭnych resursaŭ našaj spadčyny, jaki maje kalasalny adukacyjny, a navat i industryjalna-zabaŭlalny patencyjał, — haradzkaja tapanimika.
Na pieršy pohlad, u mienskich nazvach niama systemy. Jość tutaka i pahanski boh, i proćma miłahučnych pieśniaroŭ Jasnaj Javy (niekatoryja dvojčy — pad sapraŭdnym proźviščam i pseŭdanimam), i miaśniki-kamisary ŭ pylnych šlemach, i para tuzinaŭ stereatypnych ciurskich proźviščaŭ, jakija ciažka vymavić indaeŭrapiejskamu jazyku, — ale ŭ pamiaci aŭtamatyčna ŭspłyvaje Humiloŭ. Navat adzin vypadkovy kabalist z Padui «zaciasaŭsia».
U adroźnieńnie ad haradoŭ i viosak inšych krain, jakija hruba i ŭparta naviazvajuć hramadzianam adnastajnuju idealohiju svaich panujučych klasaŭ (naprykład, Mickievič—Słavacki—Piłsudzki—Plater—Traŭhut—Jan Pavał II abo Niamieckaja—Žydoŭskaja—Bazyllanskaja—Daminikanskaja—Ars-enalnaja—Šklanaja—Liciejnaja), haścinny Miensk spradvieku tuliŭ usich.
Suverennyja nazvy mienskich vulic, uziatyja razam, — nie tolki ŭnikalny pomnik našaj etnakulturalohii, ale i zdabytak usiaho prahresiŭnaha čałaviectva. Jašče nie adzin doktar levaliberalnych navuk zrobić sabie na ich vyvučeńni habilitacyju i imia. Badaj, nidzie bolš na ziamli tak poŭna i daskanała nie ŭvasobilisia mary levych intelektuałaŭ pra palitkarektnaść, multykulturnaść i dekanstrukcyju, jak u mienskaj tapanimicy.
Usio, uva što ludzi našaha kraju kaliści ščyra vieryli, abaviazkova budzie ŭviekaviečana. Adzinaja ŭmova — kab čarhovaja viera pratrymałasia niejki minimalna prystojny čas. Naprykład, hanarystyja vusatyja lehijanery ŭ kuntušach i kanfederatkach dali łataty zanadta chutka, kab pakinuć tutaka niejki śled. Bialavyja zmahary za Novuju Eŭropu pratrymalisia krychu daŭžej. To chacia i nie pradstaŭlenyja nivodnaj vułkaj, dyk, prynamsi, majuć nadpis «Brauerei Minsk» na fasadzie słavutaha haradzkoha brovaru. Prymružyŭšysia, možna ŭjavić jakujuś Blumenštrase.
Šyldy z nazvami mienskich vułak, płoščaŭ, prajezdaŭ i tupikoŭ dla ŭdumlivaha voka — nahoda parazvazžać pra pryrodu ludzkoj Viery. U što ščyra vieryli kaliści našy prodki? Nia tak istotna heta viedać, hałoŭnaje — šanavać. Viedać ža ćviorda treba tolki adno: nivodnaja z hetych našych Vieraŭ nia jość ani lepšaju, ani słušniejšaju, ani apošniaju, pra što ćmiana zdahadvaŭsia ŭžo Poncki Piłat i što bliskuča davioŭ kahadzie Karł Poper. Nivodny ź ich nia maje pakul mienskaj prapiski, ale horad-vołat imkliva raście, i budziem raźličvać, što ŭsio ŭ ich napieradzie.
U što ŭ takich varunkach musić vieryć prahresiŭny levaliberalny intelektuał, kab na čarhovym pavarocie Jaje Vialikaści Historyi nia być vykinutym ź siadła / adkinutym ad nočvaŭ? Tolki ŭ niaŭchilny postup Prahresu, jaki z časam harantavana adchopić u selvy, bałota, pustyni ŭsio novyja i novyja dzialanki pad šmatpaviarchovyja kvartały, padzielenyja šyrokimi, ale ŭtulnymi vułkami. Ich imiony zachavajuć dla biaskoncych pakaleńniaŭ naščadkaŭ pamiać pra čarhovyja źmieny našych spradviečnych Vieraŭ, pra ich Hierojaŭ i Symbali.