Лепш за любыя крыжаванкі. Догляд унукаў ратуе мозг бабуль і дзядуль ад старэння
Дапамога ў выхаванні ўнукаў можа даць мозгу пажылых людзей нечаканы і працяглы штуршок. Навукоўцы высветлілі, што бабулі і дзядулі, якія глядзяць дзяцей, маюць значна лепшую памяць і маўленчыя навыкі. Прычым карысць прыносіць сам факт удзелу ў жыцці ўнукаў, а не колькасць гадзін, праведзеных з імі.
Фота: Наша Ніва
Даследаванне, апублікаванае Амерыканскай псіхалагічнай асацыяцыяй (APA), паказвае, што актыўны ўдзел у доглядзе ўнукаў служыць своеасаблівым буферам супраць узроставых кагнітыўных парушэнняў. Прасцей кажучы, камунікацыя з малымі дапамагае старэйшаму пакаленню даўжэй захоўваць яснасць розуму. Пра вынікі даследавання піша выданне ScienceDaily, звярнуў увагу тэлеграм-канал Bel-Geek.com.
«Многія бабулі і дзядулі рэгулярна дапамагаюць сваім дзецям, што важна для сем'яў і грамадства ў цэлым. Мы ж хацелі праверыць, ці прыносіць гэта карысць самім старэйшым — ці можа такі догляд запаволіць іх старэнне», — тлумачыць кіраўніца даследавання Флавія Керэкеш з Тылбургскага ўніверсітэта (Нідэрланды).
Як праходзіла даследаванне?
Навукоўцы прааналізавалі звесткі 2 887 чалавек старэйшых за 50 гадоў (сярэдні ўзрост удзельнікаў склаў 67 гадоў). Даследчыкі назіралі за імі з 2016 да 2022 года, рэгулярна праводзячы апытанні і тэсты на кагнітыўныя здольнасці.
Пад «доглядам унукаў» маюцца на ўвазе самыя розныя заняткі:
- начлег унукаў у бабулі ці дзядулі;
- дапамога з хатнімі заданнямі;
- сумесныя гульні і прагулкі;
- суправаджэнне ў школу ці на гурткі;
- прыгатаванне ежы.
Вынікі, якія ўражваюць
Калі навукоўцы параўналі вынікі тэстаў, аказалася, што «актыўныя» бабулі і дзядулі набіраюць значна больш балаў у тэстах на памяць і маўленчую спрытнасць. Гэты эфект захоўваўся нават пасля ўліку агульнага стану здароўя і ўзросту ўдзельнікаў.
Што цікава: на вынік амаль не ўплывала тое, наколькі часта бабуля прыходзіла на дапамогу ці чым менавіта яна займалася з унукам. Самым важным быў сам факт прыналежнасці да ролі апекуна. Асабліва ярка гэтая тэндэнцыя праявілася сярод жанчын: бабулі, якія дапамагаюць з унукамі, сутыкаюцца з узроставым згасаннем мозгу значна радзей за сваіх аднагодак, якія жывуць «для сябе».
Важна, каб догляд не быў прымусам
Аднак навукоўцы робяць важную заўвагу: карысць для мозгу напрамую залежыць ад атмасферы ў сям'і.
Калі бабуля дапамагае добраахвотна, адчувае падтрымку ад сваіх дзяцей і камунікацыя з унукамі прыносіць ёй радасць — гэта працуе як «эліксір маладосці». Калі ж догляд дзяцей становіцца цяжкім і непажаданым абавязкам, які ўспрымаецца як цяжар, эфект можа быць адваротным. Стрэс ад празмернай нагрузкі здольны не запаволіць, а нават паскорыць праблемы са здароўем.
Такім чынам, навука пацвярджае старую ісціну: шчыльная сувязь пакаленняў — гэта не толькі пытанне выхавання, але і залог доўгага і здаровага жыцця для старэйшых.