U Kurapatach projdzie supolny malebien, jaki praviaduć mitrapalit Tadevuš Kandrusievič i nastajaciel chrama Usich Śviatych protaijerej Fiodar Poŭny. Arhanizavali heta mierapryjemstva aktyvisty BRSM.
Pierad malebnam Fiodar Poŭny, jaki na daručeńnie mitrapalita Paŭła zajmajecca vyvučeńniem Kurapat, daŭ karotki kamientar karespandentu «NN».
Fiodar Poŭny: Ja sustreŭsia z adnoj hrupaj historykaŭ, ciapier z druhoj hrupaj sustrenusia. Potym z treciaj.
Treba, kab nie prosta ekzarch atrymaŭ infarmacyju, što tam hinuli ludzi. Heta fakt, a jak i što adbyvałasia? Heta biełyja plamy. Niama archivaŭ, dakumientaŭ. Ja b voś chacieŭ pahavaryć z Paŭłam Jakubovičam, bo ŭ jaho šmat cikavaha materyjału.
U mianie ščyraje žadańnie nie pieraharnuć śviet i skazać niešta novaje, a paćvierdzić toje, što było. Heta navat z hledzišča raboty krypty važny momant — tam pavinna być ziamla z Kurapat (u chramie ŭ honar Usich Śviatych u Minsku pracuje muziej histaryčnaj pamiaci — «NN»).
«Naša Niva»: Jakija pačućci ŭ vas, kali znajomiciesia ź losami ludziej? Žach?
Fiodar Poŭny: Lubaja śmierć heta trahiedyja, a kali žudasnaja i hvałtoŭnaja… Heta samaje strašnaje, što moža być.
Heta pažadańnie moładzi. Ja tam byvaŭ, chadziŭ tam adzin, i nie adnojčy. Pahladzieć, adčuć hetaje miesca… Chadziŭ da aficyjnych abviaščeńniaŭ, da Zianona Paźniaka jašče chadziŭ. Maja ciotka mnie šmat čaho raskazvała, babula raskazvała — heta ŭsio našyja miescy. Ja bačyŭ pravały ziamli.
Čytajcie. Fiodar Poŭny pa daručeńni mitrapalita Paŭła zojmiecca vyvučeńniem Kurapat
***
Pra trahiedyju ŭ Kurapatach stała viadoma ŭletku 1988-ha, kali Paźniak ź inžynieram Jaŭhienam Šmyhalovym apublikavali ŭ haziecie «Litaratura i mastactva» artykuł «Kurapaty — daroha śmierci».
Toj fakt, što kala samaha Minska znachodzicca vializnaja brackaja mahiła achviaraŭ stalinskich złačynstvaŭ, uskałychnuŭ hramadstva. Śpiecsłužby skora «znajšli» dakumienty, zhodna ź jakimi rasstrelvała ŭ «Kurapatach» nie NKVD, a nacysty ŭ čas vajny. U adkaz Paźniak dastaŭ dokazy, što sapraŭdnych dakumientaŭ sa słovam «Kurapaty» być nie moža: jon pieršy tak nazvaŭ hetaje ŭročyšča. U 1930-ja lasok pamiž vioskami Zialony Łuh i Cna Jodkava, dzie rasstrelvali ludziej enkavedysty, nie mieŭ nazvy.
Chočacie žyć doŭha — šukajcie rajon z narmalnymi drevami. Navukoŭcy vyśvietlili, što drevy ratujuć ad infarktaŭ, a hazony mohuć navat naškodzić zdaroŭju22
Kamientary