Čas sklikać Ustanoŭčy Sojm
Pra karyść čytańnia 2-j Ustaŭnoj Hramaty
Karysna inšy raz pieračytać (a kamuści i prosta čytać) adnu z našych sakralnych Ustaŭnych Hramataŭ — Druhuju. Tak adbyłosia, što paśla źjaŭleńnia Treciaj Druhaja adyšła na druhi plan i zastałasia ŭ značnaj stupieni pa-za ŭvahaj. A miž tym mienavita ŭ joj byli vyznačanyja dziaržaŭny ład BNR, pravy i volnaści jaje hramadzianaŭ i narodaŭ, jakija Treciaja zaćvierdziła. Dla svajho času Druhaja Ŭstaŭnaja była dakumentam pieradavym. Pieračytajma jaje.
«Druhaja Ŭstaŭnaja Hramata da narodaŭ Biełarusi».
Užo ŭ naźvie — śviedčańnie taho, što Biełaruś šmatetničnaja.
«U časie suśvietnaj vajny, što buryć adny mocnyja dziaržavy i asłabaniaje druhija, abudziłasia Biełaruś da dziaržaŭnaha žyćcia. Paśla troch z pałovaju viakoŭ niavoli iznoŭ na ŭvieś śviet kaža biełaruski narod ab tym, što jon žyvie i budzie žyć. Vialiki Narodny Zbor — Usiebiełaruski Źjezd 15—17 śniežnia 1917 roku, dbajučy ab doli Biełarusi, zaćvierdziŭ na jaje ziemlach respublikanski ład. Vypaŭniajučy volu Źjezdu i baroniačy dziaržaŭnyja pravy narodu, Spaŭniajučy Kamitet Rady Źjezdu hetak pastanaŭlaje ab dziaržaŭnym ustroi Biełarusi i ab pravoch i volnaściach jaje hramadzian i narodaŭ:
1. Biełaruś u rubiažoch raśsialeńnia i ličebnaj pieravahi biełaruskaha narodu abviaščajecca Narodnaj Respublikaj.
2. Asnoŭnyja zakony Biełaruskaj Narodnaj Respubliki zaćvierdzić Ustanoŭčy Sojm Biełarusi, sklikany na asnovach ahulnaha, roŭnaha, prostaha, patajemnaha i praparcyjanalnaha vybarčaha prava, nie zvažajučy na rod, narodnaść i relihiju».
Chiba ciapier tysiačy ludziej nie napisali zajavy na hramadzianstva BNR? Ci nie pryjšli bolšaści ź ich papierki za podpisam Siŭčyka, što zajavy tyja pryniatyja da razhladu? Dyk, moža, naśpieŭ čas narešcie sklikać Ustanoŭčy Sojm, paśla ŭnutrybeeneraŭskich vybaraŭ?
«3. Da času, pakul źbiarecca Ŭstanoŭčy Sojm Biełarusi, zakanadaŭčaja ŭłada ŭ Biełaruskaj Narodnaj Respublicy naležyć Radzie Ŭsiebiełaruskaha Źjezdu, dapoŭnienaj pradstaŭnikami nacyjanalnych mienšaściaŭ Biełarusi».
Cikava, što ciapierašnija hramadzianie BNR zbolšaha nia viedajuć, chto ŭvachodzić u sučasnuju Radu Ŭsiebiełaruskaha Źjezdu. I ci sapraŭdy jana dapoŭnienaja pradstaŭnikami nacmienšaściaŭ?
«4. Spaŭniajučaja i administracyjnaja ŭłada ŭ Biełaruskaj Narodnaj Respublicy naležyć Narodnamu Sakrataryjatu Biełarusi, jaki naznačajecca Radaju Źjezdu i pierad joju trymaje adkaz».
A chto ŭ sučasnym Narodnym Sakrataryjacie? Aproč prezydenta Ivonki Surviły ja nia viedaju inšych kiraŭnikoŭ BNR. Chto viedaje, padzialiciesia, kali łaska, infarmacyjaj.
«5. U rubiažoch Biełaruskaj Narodnaj Respubliki abviaščajecca volnaść słova, druku, schodaŭ, zabastovak, chaŭrusaŭ; biezumoŭnaja volnaść sumleńnia, niezačepnaść asoby i pamieškańnia.
6. U rubiažoch Biełaruskaj Narodnaj Respubliki ŭsie narody majuć prava na nacyjanalna-persanalnuju aŭtanomiju; abviaščajecca roŭnaje prava ŭsich movaŭ narodaŭ Biełarusi».
Usich movaŭ — jakija ŭ takim vypadku mohuć być sprečki pra «adzinuju dziaržaŭnuju», «dźviuchmoŭje» i h.d. «Chto kak chacit, toj tak i havaryt» — a ŭ spadara Dziemiancieja, akazvajecca, byli beeneraŭskija pierakanańni.
«7. U rubiažoch Biełaruskaj Narodnaj Respubliki prava pryvatnaje ŭłasnaści na ziamlu kasujecca. Ziamla pieradajecca biaz vykupu tym, što sami na joj pracujuć. Lasy, vaziory i nutro ziamli abviaščajecca ŭłasnaściu Biełaruskaj Narodnaj Respubliki».
Chto tam vystupaje za pryvatnuju ŭłasnaść na ziamlu? I z hetkimi pryncypami vy pisali zajavy ŭ BNR?
«8. U rubiažoch Biełaruskaj Narodnaj Respubliki ŭstanaŭlajecca najbolšy 8-hadzinny rabočy dzień».
Pamiatać varta.
«Abviaščajučy ŭsie hetyja pravy i volnaści hramadzian i narodaŭ Biełaruskaj Narodnaj Respubliki, my, Spaŭniajučy Kamitet Rady Źjezdu, abaviazujemsia piłnavać zakonnaha paradku žyćcia ŭ Respublicy, ścierahčy intaresaŭ usich hramadzian i narodaŭ Respubliki i zachoŭvać pravy i volnaści pracoŭnaha ludu. A taksama dałožym usich siłaŭ, kab sklikać u najbližejšym časie Ŭstanoŭčy Sojm Biełarusi.
Usich viernych synoŭ Biełaruskaj ziamli kličam pamahčy nam u ciažkoj i adkaznaj našaj pracy.
Spaŭniajučy Kamitet Rady 1-ha Ŭsiebiełaruskaha Źjezdu.
Vydana ŭ Miensku-Biełaruskim 9 sakavika 1918 roku».
Treciaja Ŭstaŭnaja, jak my viedajem, zaćvierdziła ŭsie pravy i volnaści, deklaravanyja Druhoj. I z tych časoŭ my majem tyja našyja Hałoŭnyja Dakumenty. Inšy raz hetyja UH-2 i UH-3 dla sučasnaha śvietu i jaho prava zdajucca kryminalnymi. Ale ŭ lubym razie dla nas, biełarusaŭ, heta asnoŭnyja zakony našaj dziaržavy, i my, jak jaje hramadzianie, musim ich prytrymlivacca.
Andryan Mielenik
Razmaŭlaju pa-biełarusku:
kronika biez kanca
Skončyŭsia čarhovy biełaruskamoŭny dzień. Zaŭtra znoŭ pa-biełarusku. Zaŭtra? Zaŭtra — druhoje, aŭtorak. Užo ležačy ŭ łožku, uspaminaju: zaŭtra ž rasiejskaja mova, dyktoŭka. Cikava było b rasiejskuju dyktoŭku pa-biełarusku. Nu, a kali pry hetym ty sama — nastaŭnik? Urešcie vyrašaju zamianić rasiejskuju movu biełaruskim čytańniem. Z ranicy telefanuju ŭsim vučniam, papiaredžvaju nakont zamieny. Čuju ździŭlena-radasnaje: a što, dyktoŭki nia budzie? Budzie, daražeńkija, budzie, ale ŭ čaćvier, a siońnia — śviata movy.
Ideju maŭleńnia pa-biełarusku mnie padkinuŭ moj ździeklivy brat. U časie čarhovaj sprečki skazaŭ: «A čamu ty, takaja patryjotka, pa-biełarusku nie razmaŭlaješ? Ci mo' pa-rasiejsku lepš pierakonvać usich u pryhažości rodnaje movy? Vy — jak farysei, kažacie adno, a robicie druhoje».
Uspaminaju pačatki. Pa-biełarusku vyklučna ź siabrami, dy j toje nie z usimi, a tolki z tymi, u jakich upeŭnienaja. Takich — adzinki. A z usimi — soramna. Dziŭnaja była... Čym bolš razmaŭlaješ pa-biełarusku, tym bolš padabajecca. Pastupova ŭžo niestaje razmovaŭ ź siabrami, chočacca čahości novaha, «vostrych adčuvańniaŭ». Mova, jak toj narkotyk. Z časam čałaviek patrabuje ŭsio bolšych i macniejšych dozaŭ.
Zaŭsiody ździŭlajusia: što robić stalica ź ludźmi. Adnyja horšacca, padajuć na dno, druhija naadvarot — tolki ŭ Miensku vyłaziać z svaich chatak, pačynajuć pa-sapraŭdnamu žyć. Druhija — heta i ja. Mienavita ŭ stalicy ad mianie ŭpieršyniu pačuli ŭsie i «kali łaska», i «prabačcie», i słavutuju ŭžo «šklanku harbaty». Lublu zachodzić u Čyrvony kaścioł. Tam sapraŭdy čuješ hołas dušy, i pramaŭlaje jon pa-biełarusku, nabirajeśsia mocy.
Naziraju, jak časam mianiajucca ludzi, kali čujuć movu. Heta sapraŭdy śviatoje. Znajomaja manachinia (byłaja siabroŭka dziacinstva) kaža: «Kali ja čuju tvaju biełaruskuju, mnie samoj chočacca tak razmaŭlać, tolki słovaŭ niestaje». Stanie, siastryčka, tolki pačni.
Uspaminaju Pietryka, cudoŭnaha siabra, jaki pačaŭ razmaŭlać pa-biełarusku samastojna i asobna, jašče za Šuškieviča. Pavaha da jaho nie dazvalała mnie razmaŭlać ź im pa-rasiejsku. Niejak soramna było. Movie Pietryk navučyŭsia ŭ nastaŭnika biełaruskaj movy, zvyčajnaha viaskovaha čałavieka, jakich šmat. Dziŭna, ale my, nastaŭniki, časam nie zadumvajemsia, jak šmat zaležyć ad nas, ad našaha słova, nieznarok vykazanaj dumki, asabistaha pohladu. Na čarhovaj viečarynie-pasiadziełkach nastaŭnikaŭ čuju katory raz narakańni na los. Siarod svaich usie — apazycyjanery. Zaŭtra, ćviarozyja, znoŭku zrobiacca maŭklivymi... Adzin nastaŭnik, jakoha najbolš pavažaju za jahonaje ŭmieńnie abaranić svaje pravy, kaža: «A Lenačka tolki pa-biełarusku. Małajčyna! Pavažaju ludziej ź idejaj». Heta nia prosta ideja, heta — bolšaje. Navučyŭšysia adnojčy lotać, poŭzać užo niama achvoty. Znoŭ zrabicca niamym rabom nia ciahnie.
Da nastupnaha ranku, spadarynia Mova! Dabranač!..
Alena Kanapielka, Vaŭkavysk
Pračytaŭ u «Našaj Nivie» ad 15 sakavika list Hanny Ściepulonak, źmiest jakoha — žadańnie padzialicca z čytačami radaściu, što jana zarehistravała siabie i troch dziaciej lićvinami. Ale ja chaču, na žal, nie pavinšavać, a paspačuvać joj. Upeŭnieny, što Vas adniasuć da tych samych «litoŭcaŭ», jakija letuvisy, jany ž žamojty. Va ŭmovach nieraźvitaj histaryčnaj pamiaci Vaš krok zdajecca mnie niasvoječasovym. Mała chto ź biełarusaŭ, u tym liku j pierapisčyki, viedajuć pra niatojesnaść lićvinaŭ i bałtaŭ. Takim čynam, pierapis zafiksuje na 4 biełarusy mieniej.
Vital Stanišeŭski, Miensk
Narač stohnie
Uzhadvajucca mnie słovy adnaho hościa ź Miensku: miotły treba pradavać, a nia knižki — kolki tut pry darozie valajecca materyjału! I napraŭdzie, viazać by vieniki i pradavać, skažam, prosta la łaźni! Miascovyja i turysty naviedvajuć łaźniu, kab paparycca, i časta biadujuć, što niama vienikaŭ. Raniej tut pradavalisia nia tolki miotły dy vieniki, ale j košyki, i inšaja tara. Čamu b hetym nie zaniacca miascovamu laśnictvu albo pasiałkovamu savietu Naračy? Biezhaspadarlivaść! Kab nie maja chvaroba, ja b sam hetym zajmaŭsia. Albo — palać chmyz, pavalenyja drevy, choć drovaŭ ludziam nie daprasicca. Naprošvajucca słovy tych, chto žyvie tut: «Dobraj tut treba miatły, kab hetaje ŭsio naračanskaje načalstva vymieści!»
Budujuć damy i leciščy, vyrubajučy les, pjuć i hulajuć u trumach kacieru, što spuścili dva hady tamu prosta ŭ voziera. Z nadychodam viasnova-letniaha sezonu da restaracyi na vadzie jeduć mašyny ź firankami na voknach, hrymić muzyka, ravuć niavyklučanyja matory. Vo kamu b miatłoju dy ŭzdoŭž śpiny! Jeduć ludzi adpačnuć i nadychacca pavietram, a tut bitaje škło prosta na bierazie i dym staić. A staršyni pasiałkovaha savietu choć i vady nia budzie — usio adno. Treba było apraŭdacca za zabrudžvańnie voziera, dyk abviaścili pryčynaj adzioru ŭ kurortnikaŭ ni kaho inšaha, a kačak i lebiadzioŭ. I pačaŭsia adstreł usich vadapłaŭnych ptušak, a strelbaŭ tut chapaje, ledź nia ŭ kožnaha načalnika.
Narač raniej była čystaju, až było dno vidać. Staryja ludzi tolki ŭzhadvajuć, jak śpiavali sałaŭi ŭ ichnych sadach uviesnu, i kipučuju vadu ad nierastavańnia, a zaraz kryčać varony.
Praz dva dni paśla apublikavańnia ŭ hazecie «Svaboda» artykułu pad nazovam «Chto na Naračy haspadar?» pierakryli žaleznaj aharodžaj usie darohi la kurortnaj zony Narač, i ruch mašyn źmienšyŭsia. Źnik i traktar z vosieni minułaha hodu, jaki za płatu vaziŭ haściej Naračy. Chaciełasia b vieryć, što j hetaja maja publikacyja ŭ «Našaj Nivie» ačyścić pavietra.
Ja źviarnuŭsia ŭ rajonnuju hazetu «Naračanskaja zara», kab niejak pieraškodzić miascovamu načalstvu śpiłoŭvać viekavyja drevy ŭ pasiołku i spalvać suchuju travu vakoł zdraŭnicaŭ, palivajučy jaje benzinam. Niekamu dali štraf, ale nie staršyni pasiałkovaha savietu Naračy, a jahonym padnačalenym. Načalnik meteastancyi Alaksandar Arłoŭski kaža: niama transpartu, kab vyvieźci niepatrebnuju draŭninu, vyviernutyja drevy i suchastoj, značyć, treba palić, voś i pałychajuć vohniščy ŭzdoŭž daroh. Prašu pa telefonie miadzielskaje načalstva ŭmiašacca, zahasić vohniščy la restaranu «Pryaziorny» i sanatoryi «Narač». I tolki na treci moj zvanok adreahavali.
Razrabavanaja vioska Kupa pieratvaryłasia ŭ kurortny pasiołak sa šmatpaviarchovymi damami dla ŭsialakaha načalstva. Tavaryšu Ščarbickamu tut žyviecca volna, i ničoha, što ŭ kramach pusta. Ale pryjdzie čas, kali daviadziecca trymać adkaz usim, chto hubić vakoł siabie ŭsio žyvoje dziela svaich karysnych metaŭ.
Alaksandar Paskrobyšaŭ, Narač
«Maładzičok»
U 1995 hodzie ŭ Mienskim dziaržaŭnym pedahahičnym kaledžy № 1 uźnikła litaraturnaja supołka «Maładzičok». Pačynalnikami «Maładzička» źjavilisia Andrej Łatyševič, Natalla Čynatkova i aŭtar hetych radkoŭ. Niahledziačy na arhanizacyjnyja kłopaty, a ich zaŭsiody chapała, pry padtrymcy kiraŭnictva kaledža i dyrektara Arkadzia Bialkieviča, abjadnańnie paŭstała. U skład «Maładzička» ŭvachodziać navučency, jakija majuć schilnaści da pryhožaha piśmienstva i sprabujuć svaje siły ŭ litaratury. Pry dapamozie kansultanta supołki, vykładčycy rodnaje movy i litaratury Valanciny Ramancevič prachodziać pasiedžańni, na jakich čytajucca i abmiarkoŭvajucca vieršy, apaviadańni, artykuły, a lepšyja tvory traplajuć na staronki adnajmiennaha almanachu, naładžvajucca sustrečy ź piśmieńnikami i znakamitymi ludźmi, zadumvajucca vandroŭki, vynikam čaho stajuć fotaalbomy. Za čatyry hady ŭ kaledžy vydadzienyja 11 almanachaŭ, aŭtarskich i kalektyŭnych, da kanca navučalnaha hodu rychtujucca jašče try. Siabry «Maładzička» naviedali Mir, Niaśviž, Viazynku, Akopy i Karpiłaŭku.
Siarod siabroŭ supołki prozu pišuć Alena Iljukievič, Kaciaryna Chadasievič, Andrej Łatyševič, a paetyčnaha Pehasa trymajuć za lejcy Taciana Ŭljanyčava, Iryna Sabiła, Halina Juchnievič. U minułym hodzie junyja aŭtary Alena Iljukievič, Iryna Sabiła i Halina Juchnievič stali pieramožcami respublikanskaha konkursu «Debiut».
Što da prablemaŭ, dyk jany ahulnyja dla ŭsich, chto pad upłyvam dzivosnaha natchnieńnia piša pieršyja vieršy i zamaloŭki: niama hrošaj, kab vydavać knižki...
Siarhiej Zvanar, Miensk
U hazetu «Naša Niva»
Vielmi prašu akazać mnie dapamohu. Karotka raskažu pra siabie. Ja naradziłasia ŭ Voršy. Z malenstva pakutavała ad kamunistyčnaj systemy. Baćki pry Stalinie žyli biaspraŭna, časta haładali i maŭčali, bo ŭ tyja časy skazać uvohule ničoha nielha było. Usio žyćcio ja była vierujučym čałaviekam, kančatkova da viery ŭ Boha ja pryjšła paśla ciažkich vyprabavańniaŭ i niespraviadlivaha žyćcia ŭ hetaj krainie. U 1987 hodzie ja ŭładkavałasia na pracu ŭ hatel «Biełaruś». Zdavałasia, narešcie žyćcio stała naładžvacca. Ale ŭ 1995 hodzie suprać mianie była sfabrykavanaja sprava, praz što mianie zvolnili pa art. 33 p. 3. I ja, zhubiŭšy pracu, straciła ŭsialakuju nadzieju ŭładkavacca znoŭ. Ja prajšła ŭsie mahčymyja stadyi abskardžańnia svajoj spravy i paŭsiul bačyła vałakitu i ździek čynoŭnikaŭ i ŭłady, asabliva ŭ administracyi prezydenta. Ciapier nidzie nie pracuju, žyvu praz Boskuju miłaść z boku carkvy, siabroŭ i Narodnaha Frontu. Nadzieju na spraviadivaść dziaržavy ja ŭžo zhubiła. Vielmi prašu hazetu «Naša Niva» napisać pra moj ciažki los. Moža, kamu z čynoŭnikaŭ soramna stanie.
Lidzija Cynhalova, Miensk
Pravakacyja čyhiroŭcaŭ
Siarhiej Daŭłataŭ niejak skazaŭ, što ŭ savieckich hazetach praŭdaj źjaŭlajucca tolki pamyłki druku (naprykład, «havnokomandujuŝij» i h. d.). Miž tym, ščyraja i zaciataja viera ŭ praŭdzivaść paviedamleńniaŭ mass-miedia była ŭ tyja časy nastolki mocnaj, što i pa razvale SSSR nikudy nia źnikła. Naadvarot — jana tryvała zamacavałasia ŭ biełaruskim postsavieckim mentalitecie. I siońniašni vypadak — paćvierdžańnie taho, što mahija drukavanaha słova žyvie j pieramahaje.
U «Navinach» ad 26 sakavika była źmieščanaja infarmacyja pra toje, što ŭ piatnicu ŭ 17.30 na Ŭpravie BNF maje adbycca sustreča kandydata ŭ prezydenty M.Čyhira z vybarščykami. U jakaści arhanizataraŭ, pavodle tych ža «Navinaŭ», vystupili «maładziožny kaardynacyjny štab pa padtrymcy prezydenckich vybaraŭ» i «maładziožnaja frakcyja BNF». Ničoha, zdavałasia b, dziŭnaha. Krychu naściarožvała tolki miesca praviadzieńnia — ciažka było b ujavić sabie, jak heta stary dobry BNF adydzie ad «hieneralnaje linii» i puścić u svaje ścieny čałavieka, jakomu Zianon naładziŭ takoje hrandyjoznaje aŭtadafe na staronkach apazycyjnaje presy. Adnak vybarcaŭ, jakija ŭ vyznačany čas źjavilisia na Varvašeni, 8, kab na ŭłasnyja vočy pabačyć, ci taki ŭžo Čyhir juda i rasiejski špijon, jakim jaho malujuć, čakaŭ nievialiki siurpryz: akazvajecca, u kiraŭnictva BNF dazvołu na praviadzieńnie dadzienaj akcyi nichto nie prasiŭ, i, adpaviedna, «niesankcyjanavany mitynh» u kanferenc-zali Ŭpravy adbycca nijak nia moh. Tak što vybarcam i Čyhiru daviałosia «tusavacca» na vulicy. Pavodle słovaŭ kiraŭnictva BNF, hetuju akcyju arhanizavali dva byłyja maładafrontaŭcy (ich zaklajmionyja hańbaj imiony nie byli ŭzhadanyja), palityčnaja aryjentacyja jakich apošnim časam mocna pachisnułasia ŭ bok byłoha premjera, a BNF (hetak ža, jak i «Małady front») da hetaha mierapryjemstva nijakaha dačynieńnia nia maje (padrabiaznaści — chutka čytajcie ŭ aficyjnaj zajavie BNF, jakaja, treba dumać, nie zabavicca).
Andrej Skurko
Incydent na vystavie
Čaćviertaja vystava abjadnańnia mastakoŭ «Pahonia», što prachodzić u Miensku, pryciahnuła mnostva naviednikaŭ. Siarod haściej byli viadomyja žurnalisty, paety, mastaki. Usieahulnuju ŭvahu vyklikała vializnaja pastka ŭ vyhladzie kramloŭskaj viežy, za prymanku ŭ jakoj byŭ umieła zymitavany i taki deficytny zaraz pradukt z nadpisam «Syr Rasijski». Nie abyšłosia j biez ekscesaŭ. Adniekul źjavilisia maładyja ludzi z pałajučymi vačyma, jakija imknulisia ździvić usich deklamacyjaj niezrazumiełych bolšaści vieršaŭ, a kali nie sustreli ŭvahi, adekvatnaj svaim namahańniam, pačali raschistvać tuju pastku, dy tak, što kałacilisia raźmieščanyja pobač stendy z hraviurami. Ludzi adrazu ž pačali hadać: pravakatary jany albo niedarostki, jakija imknucca śćvierdzicca. Na pytańnie «Chto vy?» chłopcy adkazali, što jany mastaki, śviatyja, vystupajuć, dzie mohuć, i na vulicach taksama. Vialikuju kolkaść ludziej na vystavie ŭ staličnym Domie mastactvaŭ jany vykarystali, kab jašče raz zajavić pra siabie. Paraiŭšysia, starejšyja vyrašyli, što jany nijakija nie pravakatary, a tak, šałaputy.
Uładzimier Hutkoŭski, Baranavičy
Prezydentu Respubliki Biełaruś Alaksandru Łukašenku
adkryty list.
Hramadzianin prezydent! Užo hod minuŭ z taho času, jak byŭ asudžany da troch hadoŭ pazbaŭleńnia voli pa sfabrykavanaj kryminalnaj spravie japiskap Biełaruskaj Aŭtakiefalnaj Pravasłaŭnaj Carkvy Ŭładyka Piotar (Hušča). Uładyka Piotar, jak my ličym, nikoli i ni pry jakich abstavinach nie ździajśniaŭ złačynstva, u jakim jaho abvinavačvajuć, ale jość achviaraj dobra splanavanaj akcyi. Meta hetaj hniusnaj akcyi — dyskryminavać jaho ŭ vačach hramadzkaści jak kiraŭnika BAPC. My dobra viedajem Uładyku Piatra jak vysokaadukavanaha, usiebakova adoranaha i intelihientnaha pravasłaŭnaha śviatara, jaki ŭsie svaje siły addaje spravie duchoŭnaha adradžeńnia biełaruskaha narodu i słužeńniu prostym ludziam.
Uładyka Piotar ad samaha pačatku carkoŭnaha budaŭnictva całkam uśviedamlaŭ tyja ciažkaści i realnuju niebiaśpieku, ź jakoj jamu j jahonym paplečnikam daviadziecca sutyknucca. Niahledziačy na heta, jon paśladoŭna i śmieła ruchajecca šlacham adradžeńnia Carkvy.
My, siabry i paplečniki japiskapa Piatra, całkam pierakananyja ŭ tym, što mienavita jon, a nichto inšy vałodaje nieabchodnymi viedami i asabistymi jakaściami dziela paśpiachovaha budaŭnictva carkoŭnaj arhanizacyi, i nichto nia zdolny zapeŭnić nas u advarotnym.
Japiskap Piotar, jak i naležyć duchovamu lideru, jość naščadkam adnaho z najbolš staražytnych dvaranskich rodaŭ našaj krainy. Jahonyja prodki stajali na pačatku farmavańnia našaj nacyi i zaŭsiody byli ŭ piarednich šerahach baraćby za nacyjanalnuju i dziaržaŭnuju niezaležnaść biełaruskaha narodu. Vierny spravie svaich słaŭnych prodkaŭ i Ŭładyka Piotar.
Hramadzianin prezydent, my nastojliva prosim Vas umiašacca ŭ spravu Ŭładyki Piatra i pierapynić svaim rašeńniem jahony niezakonny pieraśled z boku karnych orhanaŭ i sudu.
Kamitet pa abaronie japiskapa Piatra, Miensk
Zvarot
Pačatak 1999 h. vyznačyŭsia aktyvizacyjaj fašystaŭ u Biełarusi. Apošnija padziei: 26 lutaha fašysty napali na pasiedžańnie Maładziovaha antyfašystoŭskaha centru, ale atrymali naležny adpor; 5 sakavika supracoŭnikami AMONu biespadstaŭna zatrymanyja 38 siabroŭ Centru. Hetyja padziei pakazali, na čyim baku staić ułada. Kali my nie abaronim svajoj svabody, niedaloka toj čas, kali adčyniacca novyja Aśviencimy j HUŁAHi. My źviartajemsia z zaklikam da ŭsich arhanizacyjaŭ i asobnych ludziej ab dałučeńni da baraćby suprać fašystoŭskaje zarazy.
Hani fašystaŭ z našaje ziamli! No Pasaran!
Maładziovy antyfašystoŭski centar
Haradzienščyny
Kamientary