Dziońniki mastakoŭ
Dziońniki mastakoŭ składajuć vielizarnuju klasyčnuju biblijateku. Zanatoŭki Alberty, Vazary, Delakrua dy inšych tvorcaŭ biaskonca cytujucca ŭ mastackich škołach. Padčas vyvučeńnia historyi mastactva biaz hetych zanatovak nie abyścisia.
Dla mastaka, u adroźnieńnie ad litaratara, dziońnik nia jość častkaju piśmieńnickich praktykavańniaŭ. Mastaki najpierš fiksujuć svaje ŭłasnyja tvorčyja adkryćci. Naprykład, Ežen Delakrua, što napisaŭ “Svabodu na barykadach”, cełymi abzacami apisvaje ŭ svaich dziońnikach, jak pakazać chałodnuju “žaleznaść” kirasy albo jak prymusić “skvarycca” soniečnaje śviatło. A Ferdynand Ruščyc u svaich dziońnikach padrabiazna raspavioŭ, jak u jaho ŭźnikła ideja słavutaj “Ziamli”. Jon, pryjechaŭšy z padarožža pa Eŭropie da baćkoŭ, u Bahdanaŭ, vybiraŭ razam ź imi bulbu i, prysieŭšy nizka ŭ baraźnie, ubačyŭ adno nieba j ziamlu. Paśla da hetaha dadalisia vały z aratym — i vyjšaŭ klasyčny tvor žyvapisu.
Siarod hetkich apisańniaŭ praktyčnych uražańniaŭ traplajucca j vydatnyja filazofskija sentencyi. Anry Matys niejak zapisaŭ u svaim dziońniku: “Dla sapraŭdnaha mastaka niama ničoha bolš składanaha, jak namalavać ružu, bo dla hetaha jon musić zabycca, jak jaje vyjaŭlali inšyja mastaki”.
XX st. pryniesła novyja patrabavańni da mastactva j mastakoŭskich dziońnikaŭ. Tearetyzavać, apisvać svaje tvorčyja pryncypy stała dla tysiačaŭ mastakoŭ nieabchodnaściu. A niekatoryja pačali hetym zarablać. Zhadać adno tolki Salvadora Dali, jaki vypuściŭ u śviet knižku sa “ścipłaj” nazvaju “Dziońniki hienija”. Albo Ŭorhała, jaki vydaŭ “Filazofiju Endzi Ŭorhała (ad A da B i nadaadvarot)”. Praŭda, jahony poŭny dziońnik byŭ vydadzieny paśla śmierci j vyklikaŭ vielizarny skanadał.
Adnak navat hetkija raźniavolenyja persony, jak Dali ci Ŭorhał, u pryvatnych dziońnikach nieachvotna apisvajuć svajo intymnaje žyćcio. Mastaki zazvyčaj paźbiahajuć raspaviadać pra seks. Voś, naprykład, jak apisaŭ samuju značnuju padzieju ŭ svaim žyćci Salvador Dali, jaki “adbiŭ” žančynu ŭ paeta Pola Eluara: “Pieršy pacałunak, kali sutyknulisia našyja zuby j pieraplalisia jazyki, byŭ pačatkam taho hoładu, što prymusiŭ nas kusać i hryźci adno adnaho da samaje sutnaści našaha byćcia”.
Ja daloki ad dumki, što mastaki bolš maralnyja ŭ svaich učynkach za inšych tvorcaŭ. Vidać, pryzvyčaiŭšysia adbirać sabie farby j pryjomy, jany hetak ža pieraborliva staviacca j da słovaŭ.
Siarhiej Chareŭski
Ciapier čytajuć
Z YouTube vydalili kanały BiełTA, STB i ANT. Ułady pahražajuć kontrmierami44
Kamientary