Albarutenika ŭ biblijatecy prafesara Banaja

Pieršym ź biełarusaŭ u Japonii byŭ Iosif Haškievič, potym — Piotar Kraŭčanka i Adam Maldzis, a potym — ja. Pačesnaje čaćviortaje miesca. Iosif Haškievič paśla viartańnia napisaŭ słoŭnik i hramatyku japonskaj movy, Piotar Kraŭčanka pa viartańni raskazaŭ mnie, što jon nia złoŭžyvaŭ piačatkaj biełaruskaha pasolstva ŭ Tokijo, bo joj rasparadžajecca sakratar pasolstva. Adam Maldzis napisaŭ dziońnik padarožža ź cikavymi razvažańniami pra japonskich prafesaraŭ i pra sad kamianioŭ, jaki pabudavali manachi-budysty sekty dzen. Ja ad pačatku padarožža padkupiŭsia pisać chajku.

Kanon patrabuje, kab u pieršym radku było piać składoŭ, u druhim — siem, u trecim — iznoŭ piać. Maja japonskaja nastaŭnica Tamoka pabłažliva kazała, što, kali vychodzić u siarednim radku nia siem, a vosiem składoŭ, heta dapuščalna.

Lacim u Tokijo

Praz pahrozu teraktaŭ usich 300 pasažyraŭ hruntoŭna trasuć specsłužby maskoŭskaha aeraportu. Rejs zatrymlivajecca. Siarod pasažyraŭ eŭrapiejcaŭ i azijataŭ paroŭnu. Zdalok vidać kupka ekskursantaŭ, kupka spartoŭcaŭ, bisnesmenaŭ z kiejsami, kinošnikaŭ z ryštunkam. Stajać try maładyja ahresiŭna pryhožyja dziaŭčyny, pa čarzie biehajuć pakuryć. Adna ź ich asabliva vysokaja i ładnaja, na šyi visić vializny, jak u śviatara, kryž z kalarovych škielcaŭ. Vočy ŭ dzieŭki šyroka raspluščany — napeŭna, jedzie pieršy raz. Ale za šyroka raspluščanymi vačyma prychavany laniva-ŭvažlivy aceńvajučy pozirk, što pilnuje samotnych japoncaŭ. Padychodzić da adnaho maleńkaha i toŭstaha, dobra apranutaha, jaki staić za mnoj, — pačynaje zahavorvać. Što bačyŭ u Maskvie, što spadabałasia… Źbivajucca na palityku — havorać pra złoha Łukašenku. Ja mižvoli padsłuchoŭvaju. Japoniec z kiepskaj rasiejskaj movaj. Pytajecca, adkul jana tak dobra raźbirajecca ŭ palitycy. Akazvajecca, rodam z Połacku. Značyć, ja nie čaćviorty…

Žyćcio ŭ Kudajry

Žyvu ŭ staroj kvatery prafesara Takuaki Banaja ŭ Kukubundžy. Tut zachoŭvajecca bolšaja častka jahonaj biblijateki. Sam prafesar i jaho žonka Tamoka ŭžo kupili novuju kvateru, u Kudajry (zialony rajon vialikaha Tokijo). Heta vielmi blizka ad miesca pracy — universytetu Chitasubašy.

Treci ŭ Japonii pavodle rejtynhu ŭniversytet słavicca ekanamistami — mienavita vypuskniki Chitasubašy raspracavali idei ŭzdymu razburanaj vajnoj krainy. Adzin ź ich ciapier — prezydent kampanii «Tajota», druhi — ministar ekanomiki.

U biblijatecy ŭniversytetu pakazvajuć staryja partrety: naš viadomy paet i ekanamist… znakamity ekanamist i filozaf… słavuty litaratar i ekanamist… — šmat pra kaho z vypusknikoŭ tak havorać. Pieciarburskamu hościu pakazvajuć adzin z dvuch tamoŭ rasiejska-francuskaha słoŭnika, jaki naležaŭ kapitanu Vasilu Hałaŭninu. Kapitan na try hady byŭ zatrymany ŭ japonskim pałonie — z 1811 da 1813. Ad niama čaho rabić jon dapisaŭ na kancy adsutnyja ŭ słoŭniku słovy.

Takuaki Banaj naradziŭsia 19 studzienia 1949 hodu ŭ Tokijo, jaho žonka Tamoka — 15 studzienia 1948. Aboje byli adzinymi dziećmi ŭ siemjach i pamiatajuć pavajennyja niastaču i hoład. Takuaki ŭspaminaje, jak pakryŭdziŭ baćku, kali ŭziaŭ u siabra trochi ježy, jakuju razdavali hałodnym takijskim školnikam amerykanskija sałdaty.

Tamoka zakončyła ŭniversytet Śviatoj Safii ŭ Tokijo, pierakłała na japonskuju movu knihu Dźmitryja Lichačova «Paezija sadoŭ» i niekalki litaraturnych tvoraŭ. Takuaki abaraniŭ doktarskuju na temu «Pierahlad histaryjahrafii rasiejskaj falklarystyki» i vydaŭ pa-japonsku knihu pra mastactva łubku ŭ Rasiei. Jon knihalub i biblijafił, cikavicca pachodžańniem słavian, nazvy «Biełaja Ruś», historyjaj etnahrafii darevalucyjnaj Rasiei, u tym liku postaćciu Sieržputoŭskaha. Ja spadziajusia zacikavić jaho idejaj padružyć japonskich i biełaruskich mastakoŭ knihi i kalihrafaŭ. Tut my možam siabravać na roŭnych.

Uviečary sustreča ŭ chacie prafesara Banaja. Tamoka padaje tradycyjnyja japonskija zakuski i sałodkaje. Rolu alkaholnych napitkaŭ vykonvaje piva «Sapara». U Takuaki Banaja praz dva dni pavinien vyznačycca słužbovy los — jaho vybieruć ci nia vybieruć prarektaram pa navučalnaj rabocie.

Ja ŭspaminaju historyju prarektara pa navučalnaj rabocie Akademii suviazi imia Budzionnaha, našaha picierskaha biełarusa hienerała Kananiuka, — jak padčas navučalnaha pracesu źnik adzin sa słuchačoŭ — syn maršała Savieckaha Sajuzu Radzivona Malinoŭskaha…

Tamoka nia horš za muža vałodaje movaj — jana pierakładaje maje (Kananiukovy) bajki synu-architektaru i dačce-studentcy. Na dvare pačynajecca navalnica. Mianie zavoziać na kvateru ŭ Kukubundžy, i Banaj pakazvaje svaju biblijateku — dva pakojčyki z metaličnymi biblijatečnymi stełažami. Prapanuje nie saromiecca i ŭ volny čas karystacca knihami. «Znojdziecie tut i maju albaruteniku», — havoryć prafesar.

Pakul śviežyja ŭražańni, składaju chajku:

Doždž u Kudajry.

Maci pierakłała synu

Raskazy hościa.

Poŭny varyjant čytajcie ŭ papiarovaj i pdf-versii hazety "Naša Niva"

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0