U Maładziečnie sfarmavanaja adna na ŭvieś horad biełaruskamoŭnaja klasa. Našto nam iści ŭ biełaruskamoŭnyja klasy, kali ŭ krainie ŭsiudy ŭsio stała pa-rasiejsku? - pytajucca baćki.
Pa źviestkach adździeła adukacyi Maładziečanskaha rajvykankamu, vybrać kłas ź biełaruskaj movaj navučańnia jość mahčymaść u čatyroch siarednich navučalnych ustanovach horada: SŠ №№ 1, 5, 9 i himnazii №10.
Kali ž my patelefanali ŭ škoły, akazałasia, što pieršy kłas ź biełaruskaj sioleta jość tolki ŭ škole №9.
Jak patłumačyła namieśnica dyrektarki škoły pa vučebnaj rabocie ŭ pačatkovych kłasach Valancina Pryputnievič, heta kłas z mastackim uchiłam, u jaki baćki addali dziaciej ź psichafizičnymi asablivaściami raźvićcia. Navučańnie na biełaruskaj movie viadziecca tolki tamu, što nastaŭnica šmat hadoŭ vykładaje vyklučna pa-biełarusku.
Kaliści, u 1984 h., raskazvaje Valancina Pryputnievič, pa inicyjatyvie baćkoŭ u škole ŭźnik pieršy biełaruski kłas. U im było 18 vučniaŭ.
"Heta byŭ vielmi mocny kłas, jaki pomniać usie, - kaža namieśnica dyrektarki. – 16 ź jaho vučniaŭ pastupili ŭ VNU. Paśla stvaryli dva kłasy, potym – try. Potym usia škoła stała biełaruskaj".
Valancina Pryputnievič raspaviadaje, što
ŭ svoj čas u biełaruskija kłasy išoŭ adbor, daloka nie kožny moh u ich trapić. Paźniej adboru nie stała. A kali try hady tamu ŭviali rasiejskuju movu, achvotnych u biełaruskija kłasy nie znajšłosia.
"My b chacieli zachavać biełaruskuju movu, -- kaža namieśnica dyrektarki. – Ale ŭ mianie ŭsio čaściej uźnikaje pytańnie: a ci patrebnaja jana ciapier kamu? Hałoŭnuju rolu adyhryvaje žadańnie baćkoŭ. Kali jany chacieli pa-biełarusku, było pa-biełarusku, kali chočuć pa-rasiejsku, my nie možam im admović".
Taja ž situacyja i ŭ inšych škołach. Biełaruskaja himnazija № 10 užo prosta himnazija biez słova "biełaruskaja".
Namieśnica dyrektarki pa vučebnaj rabocie ŭ pačatkovych kłas Halina Siankievič kaža:
"Sioleta nivodny čałaviek nie vybraŭ biełaruskuju movu navučańnia. Razumiejecie, nivodny!Letaś było vosiem achvotnych. Ale, viadoma, dla vaśmi čałaviek kłas nie adkryješ. Kłasy nabirajuć nastaŭniki, jakija ŭsio žyćcio vykładajuć tolki pa-biełarusku i viedajuć movu daskanała. Ale što my možam zrabić, kali baćki kažuć, što inakš pojduć u inšuju škołu. My taksama nie možam hublać dobrych vučniaŭ.
Pryčynu nazyvajuć adnu i tuju ž: jak dzieci buduć paśla pastupać i vučycca: kali ŭsiudy ŭsio pa-rasiejsku".
U piataj škole apošnija biełaruskija kłasy byli nabranyja siem hadoŭ tamu. U pieršaj – letaś. U hetym hodzie ŭ SŠ № 1 imia Janki Kupały źviarnułasia troje achvotnych ŭ biełaruski kłas.
"Raniej my nabirali pa siem takich kłasaŭ z 30 vučniami ŭ kožnym, -- kaža namieśnik dyrektara pa vučebnaj rabocie ŭ pačatkovych kłasach Lidzija Bialaŭskaja. – Ale tady čas byŭ inšy".
Kamientary