Animatarka Vola Kuźmič: «Syn maleniečki ŭ mianie na adnoj ruce, a ŭ druhoj ruce ałovak»
Siońnia dla rubryki «5 rečaŭ» my pahutarym z Volaj Kuźmič, animatarkaj, dyzajnierkaj, mastačkaj. Va ŭsich suvienirnych kramach horada my bačym biełaruskamoŭnyja mahnity, kubki i paštoŭki, na jakich namalavany viasiołyja chłopiec ź dziaŭčynaj i bieły kocik, ale mała chto znajomy z aŭtarkaj hetych rečaŭ.
— Naradžeńnie syna niamocna źmianiła moj pracoŭny rytm, chiba što paskoryła jaho. Nibyta dadałosia novaje vymiareńnie. Da poźniaha viečaru pracavała, zavieršyła prajekt, a ŭnačy pajechała i naradziła. A ŭžo praz 2 tydni ŭziałasia za novuju bujnuju pracu, navat jość zdymki, dzie Leŭ maleniečki ŭ mianie na adnoj ruce, a ŭ druhoj ruce ałovak.
Kali syn padros, to byŭ paciešny momant, kali jon zaziraŭ da mianie ŭ manitor i dumaŭ, što ja tam prosta ŭpotaj ad jaho hladžu multfilmy, bo nie razumieŭ jašče, što mama ich robić. My z mužam tak padładzili svaje pracoŭnyja rytmy, kab być maksimalna razam i nazirać, jak raście i raźvivajecca Leŭ. Syn zaŭždy pobač, kali ja ładžu prezientacyi i majstar-kłasy.
«Naša Nina»: — Niadaŭna ty prailustravała cudoŭnuju knihu «Kazki staroha Adamkova», ci budzie praciah?
Vola: — Kniha zusim niadaŭna vyjšła, ale za hety čas tak šmat inšaha cikavaha adbyłosia, što ja ŭžo paśpieła zasumavać pa hetych jarkich hierojach i chaciełasia b zrabić praciah, tym bolej majem šmat stanoŭčych vodhukaŭ i prośbaŭ. A ź inšaha boku, u takim razie treba było b šukać jašče adno vymiareńnie, bo ŭvieś čas pakul u inšych prajektach. My hetuju knihu rabili z Natałkaju Charytaniuk sami i prajšli peŭny ŭniviersitet u pracesie: ładzili kraŭdfandynh (sabrali hrošy za try dni!), šukali drukarniu, kab nas zadavoliła jakaść, padbirali papieru, kab atrymać vynik, jakim my hanarymsia. Ciapier heta peŭny bahaž viedaŭ, tamu było b dobra jaho dalej vykarystoŭvać, ale zahadvać pakul nie budziem.
«Naša Nina»: — Što na dadzieny momant zajmaje tvoj čas?
Vola:
— Mianie zaprasili dałučycca ŭ prajekt, jaki robiać biełarusy, ale z raźlikam na ŭvieś śviet. Nazyvajecca jon «Read to play» — heta dadatak, jaki stymuluje dziaciej čytać bolej.
Ja pracuju nad vizualnym bokam prajekta, zajmajusia samaj lubimaj spravaj: stvareńnie piersanažaŭ i animacyja. Anons u ŚMI ŭžo adbyŭsia, a ŭ kancy vosieni naša praca budzie dasiažnaja dla zapampoŭki. Dla biełarusaŭ płanujecca biaspłatny dostup, a taksama biełaruskim dziciačym damam buduć prezientavanyja 1000 płanšetaŭ z hetym appam.
«Naša Nina»: — Jakija 5 rečaŭ ty padrychtavała dla našaj štotydniovaj rubryki?
Vola: — Ja nie amatarka rečaŭ, starajusia da ich nie prykipać i pa mahčymaści razdavać, kab rečy słužyli bolej.
Adnojčy my pajechali ŭ Łatviju, dzie prajšło dziacinstva muža, praz 18 hadoŭ, paśla taho jak jon tam byŭ apošni raz. U tym byłym vajskovym haradku ŭžo nie musiła być nikoha, usie raźjechalisia daŭno pa roznych krainach. Niešmatlikija budynki ŭžo byli paŭzrujnavanyja ci zusim razabranyja. Adnak tam my sustreli siamju, jakaja tak tam i zastałasia! Nie ŭ Eŭraźviazie, dzie ciapier Łatvija i heta miastečka, nie ŭ Biełarusi ci Ŭkrainie, kudy mnohija źjechali na svaje radzimy, a ŭ tym SSSR. Mianie tak urazili hetyja ludzi, jakija litaralna prykipieli da ścienaŭ paŭzrujnavanaha piacipaviarchovika, ja na ŭsio žyćcio zapomniła hetuju siamju, jakaja hladzieła na nas, na Juru, jakoha pamiatali maleńkim chłopčykam, i nie razumieli, kudy padzielisia 18 hod žyćcia. Mahčyma, jany dumali, što voś-voś pryjmuć niejkaje rašeńnie pra pierajezd, a žyćcio biehła.
Tamu my dla siabie vyrašyli nie siadzieć na miescy, nie trymacca pradmietaŭ i pamiatać pra čas. Tamu ŭ maim košyku rečy zusim roznyja, nie ŭsie ich možna pamacać, ale jany mianie natchniajuć.
Daroha dadomu
Heta daroha, kali ja viartajusia adniekul da svaich baćkoŭ na viosku, na Paleśsie ŭ Łuniniecki rajon. Kožny druhi čałaviek tam — moj svajak. Ja adčuvaju siabie nievierahodna bahatym čałaviekam, ja mahu vandravać dzie zaŭhodna, ale ŭ mianie jość hety hrunt, jość hetaja ziamla, kudy ja pryjazdžaju, ja pamiataju tam kožny kutočak: tut ja padzierła kalenku, tut my pabudavali pieršy šałaš, a tut maja prababula zmahałasia za prava chadzić u les pa jahady biez abroku.
Symbal hetaj darohi dla mianie — zvyčajny sini darožny znak pa darozie damoŭ, na jakim ukazany kirunak na Mikaševičy i inšyja harady, ale jašče nie paznačany Łuniniec i niechta nadzior na im kamianiom «Łuniniec». Svajaki žartujuć, što heta niby moj tata zrabiŭ, kab dzieci i ŭnuki pamiatali darohu dadomu.
Tečka dla malavańnia
Hetaj bardovaj tečcy hadoŭ 15, jana vypadkova trapiła da mianie ŭ časy, kali ja zajmałasia studenckim rucham. Na joj zručna było malavać prynty dla roznaj tematyčnaj pradukcyi: my vypuskali nalepki, paštoŭki, buklety. I tak jana sa mnoj i zastałasia.
Usie maje, navat animacyjnyja prajekty, pačynajucca z eskizaŭ na papiery, tamu hetaja tečka maja naparnica va ŭsich pracach. Jana ŭžo iržavaja i paciertaja. Choć ja rehularna sprabuju malavać u inšych natatnikach, adnak zaŭsiody niejkim cudam u rukach znachodžu jaje. Navat ciapier, kali ja chadžu ŭ ofis, ja biaru jaje z saboj. Daŭno ŭžo varta zamović niešta padobnaje na jaje i novaje, ale ja tak nie rablu, bo jana ž pracuje, trymajecca ŭžo 15 hadoŭ, natchniaje i dapamahaje mnie.
Vialikaja vada
Kali pracy i novych idej šmat, chočacca spynicca na hadzinu i adklučyć usie dumki. Kab šum vady, kazurak, vietru ŭ drevach pieraklučyŭ ciabie i nie daŭ pierazhruzicca. Takim čynam dumki ŭparadkoŭvajucca i naradžajucca novyja rašeńni.
Tamu my vykarystoŭvajem taki padychod i ŭ pracy — paŭhadziny, i my la vady, dzie možna abmierkavać ŭ tym liku pracoŭnyja zadačy.
Nazoŭ «Vialikaja vada» ŭziaŭsia ad babuli. Kali ja pryjechała z vandroŭki pa ZŠA, zajšła da babuli ŭ hości cukierkami «zamorskimi» pačastavać. A tam i susiedki padciahnulisia. Smakujuć pačastunki, a baba Vula i kaža: heta ź Ziamli za Vialikaj vadoj.
Jašče ŭ mianie jość draŭlany karabiel da hetaj temy. Jon vielmi pryhožy, kolery padabajucca, faktura, prostaja forma. Taksama simvalizuje Vialikuju vadu. Dapamahaje, kali niama mahčymaści vyjechać.
Manietnica
Samaje častaje pytańnie da mianie «A što heta?».
Adnojčy ŭ Vienie na kirmašy ja sustreła charyzmatyčnaha dziadulu, jaki majstravaŭ takija štuki, i ja nabyła ŭ jaho samuju maleńkuju. Jana mianie začaravała, takaja fajnaja, skuranaja.
Tady jašče ŭ Biełarusi nie było maniet i ja prosta składvała tudy niejkuju drabiazu, žetončyki, žujki, jana visieła na torbie. Roznyja ludzi ŭ horadzie spyniali mianie, kab prosta pacikavicca, što ž heta takoje cikavaje, adnojčy mianie dahnała supracoŭnica banka, a taksama spyniaŭ milicyjant u mietro sa słovami: «Vybačajcie, ja ničoha nie chaču praviarać, mnie prosta asabista cikava, što ž heta takoje». Jak mahnit usich pryciahvaje.
Žałudy
Jany vielmi pryhožyja, simvaličnyja, daskanałyja va ŭsim: kolery, forma, hładkaje puzika i šurpataja šlapka.
Kažuć, heta simvał pładavitaści, rodu i roznych sensaŭ. Ale mnie prosta padabajecca ich kranać.
Dla mianie žałudki — heta jak cacki ad stresu. U dziacinstvie vielmi chaciełasia, kab u baćkoŭskim dvary vyras dub, adrazu vialiki, ja tady jašče nie razumieła, čamu drevy rastuć tak doŭha.
Siońnia pad voknami našaj kvatery ŭ Miensku siarod tapolaŭ raście vysoki dub, tamu ŭ kišeniach našaj siamji žałudy jość amal zaŭsiody.
Ciapier čytajuć
Ahientka Kardaš vykarystoŭvała seks, kab źbirać infarmacyju pra kalinoŭcaŭ i zavierbavać ukrainskaha kamandzira. A kurataru KDB pisała pra jaho: «Moj łoch»7
Ahientka Kardaš vykarystoŭvała seks, kab źbirać infarmacyju pra kalinoŭcaŭ i zavierbavać ukrainskaha kamandzira. A kurataru KDB pisała pra jaho: «Moj łoch»
Učora — u łukašenkaŭskaj turmie, siońnia — u Kijevie dapamahaje ŭkraincam vyžyć. Były palitviazień i svajak Cichanoŭskaj staŭ vałancioram u Punkcie niazłomnaści66
Učora — u łukašenkaŭskaj turmie, siońnia — u Kijevie dapamahaje ŭkraincam vyžyć. Były palitviazień i svajak Cichanoŭskaj staŭ vałancioram u Punkcie niazłomnaści6
Chočacie žyć doŭha — šukajcie rajon z narmalnymi drevami. Navukoŭcy vyśvietlili, što drevy ratujuć ad infarktaŭ, a hazony mohuć navat naškodzić zdaroŭju44
Kamientary