Pamior były sienatar ZŠA Łuhar. Jon spryčyniŭsia da taho, što Biełaruś stała biaźjadziernaj

U Złučanych Štatach va ŭzroście 87 hadoŭ pamior były sienatar ad štata Indyjana Ryčard Łuhar, viadomy svaimi namahańniami pa baraćbie z raspaŭsiudžvańniem zbroi masavaha paražeńnia, piša Radyjo Svaboda.
Respublikaniec Ryčard Łuhar pradstaŭlaŭ svoj štat u Sienacie 36 hadoŭ — z 1977 pa 2013 hady. Jon byŭ upłyvovym śpiecyjalistam u źniešniaj palitycy.
Najbolšuju viadomaść atrymaŭ zakon, raspracavany im sumiesna z demakratam Semam Nanam, zhodna ź jakim Złučanyja Štaty akazvali dapamohu krainam byłoha SSSR va ŭtylizacyi jadziernaj, chimičnaj i bijałahičnaj zbroi. Z 1991 hoda ŭ Rasii, Ukrainie, Biełarusi i Kazachstanie pa hetaj prahramie byli dezaktyvavanyja 7600 jadziernych bojehałovak, źniščanyja 2300 rakiet i zakansiervavanyja 24 abjekty, dzie zachoŭvałasia jadziernaja zbroja.
Pieršy kiraŭnik niezaležnaj Biełarusi Stanisłaŭ Šuškievič dobra viedaŭ sienatara Łuhara.
— Heta dla mianie vielmi sumnaja navina. Daŭno jaho viedaŭ asabista, sustrakaŭsia ŭ Minsku i Vašynhtonie, i pa-za miežami ZŠA ŭ Paŭdniovaj Karei. Apošni raz padčas Atlantic Council sustrakaŭsia ź im letaś. My ŭspaminali ŭsie dziejańni, nakiravanyja na toje, kab Biełaruś była mirnaj dziaržavaj, na jaje jadziernaje razzbrajeńnie. Łuhar vielmi dobra da hetaha staviŭsia i ličyŭ, što heta peŭnaja harantyja biaśpieki ŭ Jeŭropie. Ja sumuju z hetaj nahody i spačuvaju jahonym blizkim i rodnym.
Jahony pieršy vizit u Minsk byŭ vielmi cikavym. Dla mianie heta zaŭsiody ŭ peŭnym sensie tłumačeńnie, što takoje amierykanskaja demakratyja. Ja skazaŭ jamu, što jość zakon Łuhara-Nana, zhodna ź jakim krainy, jakija nie vielmi chočuć vyvodzić jadziernuju zbroju, pierakonvajuć i dapamahajuć finansava. A my sami zajavili, što chočam pazbavicca jadziernaj zbroi. Heta była maja ideja, i ja na hetym nastojvaŭ, bo bolšaj niebiaśpieki dla Biełarusi, čym jadziernaja zbroja, nielha było prydumać. Ja heta razumieŭ jak fizik najpierš, a potym jak palityk.
Ja jamu kažu ŭ Miensku: «Našy jurysty vyvučyli vaš zakon i nie bačać, jak možna pa hetamu zakonu Biełarusi finansava dapamahčy, a ŭ nas vielmi ciažkija zatraty. I Łuhar skazaŭ: «Voś tut siadziać maje jurysty, jany hety zakon prydumali». Pahladzieŭ na hadzińnik: «Ciapier 12 hadzin, zaŭtra ŭ 12 hadzin jany daduć adkaz, jak vam dapamahčy». Tak i adbyłosia. My atrymali značnuju finansavuju dapamohu, kab vyvieści jadziernuju zbroju z našaj terytoryi. Pieršapačatkova heta było ŭ miežach 4.5-5 miljonaŭ dalaraŭ, a paśla stała ŭ miežach 45-53 miljonaŭ dalaraŭ, dalej jašče bolej.
U miežach prahramy Nana-Łuhara ZŠA padpisali damovy ź Biełaruśsiu pra demantaž jadziernaj zbroi i pradastaŭleńnie dapamohi dla abaronnaj kanviersii, ekspartnaha kantrolu, žylla dla zvolnienaha vajskovaha piersanału i adnaŭleńnia navakolnaha asiarodździa. U adpaviednaści z Prahramaj sumiesnych rabot dziela źmianšeńnia jadziernaj pahrozy Ministerstva abarony ZŠA pieradało Biełarusi dapamohi bolš jak na 123 miljony dalaraŭ. Tahačasny staršynia Nacbanku Biełarusi Stanisłaŭ Bahdankievič: «Treba brać pad uvahu faktyčna nulavy ŭzrovień valutnych reziervaŭ u krainie. Rezervy trochi źjavilisia tolki ŭ 1994 hodzie, i ich usiaho było kala 200 miljonaŭ dalaraŭ. Z ulikam tahačasnaj situacyi suma 123 miljony dalaraŭ była istotnaj».
Kamientary