Viktar Marcinovič: Čym dalej, tym vyraźniej bačna, što ŭ aktyvie ŭłady zastajucca tolki hramadzianie, jakija naŭprost atrymlivajuć ad jaje zarobki

Viktar Marcinovič na budzma.by piša pra ŭsio toje, što adbyvałasia vakoł kramy Symbal.by na minułym tydni.
Ja saču za biełaruskaj palitykaj z 1994 hoda.
Nikoli na majoj pamiaci represii i advolnyja zatrymańni nie prymali takoha tatalnaha charaktaru, jak siońnia. U pieraliku aryštavanych, zabranych na sutki, źmieščanych u izalatar i pad vartu možna ŭžo, jak u «Archipiełahu HUŁAH», vyłučać hłyby i słai, typy i katehoryi.
Siadziać na biaskoncych sutkach aktyvisty «tradycyjnaj» apazicyi, Statkievič i Sieviaryniec; siadziać pad śledstvam dva z troch papularnych pretendentaŭ na prezidenctva; siadziać ich znajomcy i navat rodnyja; siadziać pad kryminalnym padazreńniem papularnyja telehram-błohiery. I heta nie zhadvajučy socień adnosna vypadkovych ludziej, jakija byli zatrymanyja, pabyli na sutkach ci apłacili štraf i ŭžo paśpieli vyjści (časam — straciŭšy pracu).
Ja nie pahadžusia z tym, što ŭłada spałochanaja, što jana panikuje i pavodzić siabie nierazumna. Usio, što robicca, całkam układajecca ŭ žaleznuju łohiku:
čym mienš papularnaja sistema, tym bolš karnych vysiłkaŭ jana musić prykładać, kab zachavać panavańnie. Kali suprać była mienšaść, represii tyčylisia mienšaści i mahli mieć kropkavy charaktar. Kali ciapier nieprychilnych vielmi šmat — stolki ž musić być i aryštaŭ.
Treba bić pa lidarach apazicyi, bo jany zdolnyja arhanizavać i skiravać vielizarny razhubleny natoŭp na vulicy. Treba bić pa kankurentach, kab pakazać biurakratyi, što kankurenty nie pieramohuć, navat kali pieramohuć. Treba cisnuć znajomcaŭ i rodzičaŭ, bo abvinavaŭčyja pakazańni ž adniekul musiać uziacca, ich niechta musić dać. Treba zakryvać sieciva ažno da poŭnaha adklučeńnia, kab ludzi zabylisia, nakolki ich šmat, stracili adčuvańnie łučnaści.
Usio napisanaje vyšej apraŭdanaje tolki ŭ tym vypadku, kali adzinaja meta — lubymi srodkami zachavać uładu, biez rozdumu pra toje, jak kiravać paśla krainaj, jak zachavać pavahu da publičnych instytutaŭ, adkul brać hrošy (Zachad užo ŭ rospačy, zastałasia drabiaza da rašeńnia Jeŭrakamisii pra adnaŭleńnie sankcyj i spynieńnia navat rozdumu pra kredyty i inviestycyi).
Ale navat kali hladzieć na situacyju praz akulary hetaj ludažernaj łohiki, na minułym tydni była zroblenaja adna jaŭnaja pamyłka.
Jana palahała ŭ nakacie na ludziej, jakija hurtavalisia vakoł biełaruščyny, uvasoblenaj u kramie Symbal.by. Šmat kamu moža padacca, što chapańnie ludziej z čarhi pa sakołki niečym roŭnaje nalotu na čerhi i łancuhi salidarnaści, ale tut my majem kłasičny streł u nahu.
Całkam zrazumieła, što niekamu vielmi nie spadabalisia tavary z nadpisam «PSICHOZ%». Absalutna łahičnym (z punktu hledžańnia pryhadanaj łohiki) było b papiaredžańnie, zakryćcio vytvorčaści tavaraŭ i navat previentyŭnaje adklučeńnie śviatła. Z metaj zapeŭnić uładalnikaŭ, što tyja pierajšli miažu dapuščalnaha i musiać viarnucca va ŭtulnaje hietajka, u jakim «biełmoŭnyja» zaŭziatary isnavali apošnija hady. Uładalniki — ja ŭpeŭnieny — chutka b zrabili vysnovy.
Ale sistema vyrašyła adreahavać praźmierna, i tut pačalisia hłabalnyja nastupstvy.
Pavał Biełavus byŭ simvałam (darujcie za kałambur) taho, što čałaviek moža nasić u sercy «Pahoniu», havaryć na rodnaj movie i pry tym paśpiachova raźvivać svoj biznes. Skiravany mienavita na papularyzacyju movy i «Pahoni». Ideja, jakaja stajała za Biełavusam, pryvabiła tysiačy simpatyzantaŭ (54 tys. padpisčykaŭ u Instagram).
Jana zmusiła moładź z «Zyby» i Kastryčnickaj zadumacca, u jakoj krainie jany žyvuć. I navat adčuć honar za historyju i słaŭnaje minułaje hetaj krainy.
Nie ŭsie hetyja ludzi čytali biełaruskija knihi. Nie ŭsie jany navat vałodali biełaruskaj. Ale — zusim jak u ramanie «Mova» — jany, kožny ŭ svaim kole siabroŭ i znajomych, zrabilisia tym «padpollem», jakoje naradžała trend.
I tut pačynajecca samaje cikavaje.
Dla mianie zusim nie vidavočna, što ŭsie prychilniki «Pahoni» byli hatovyja apranucca ŭ sakołki «PSICHOZ%». Ja navat dalej pajdu i zaznaču, što zusim nie ŭsie jany byli nastrojenyja suprać ułady. Toje, kolki absalutna niejtralnych instahramieraŭ, zorak dziaržaŭnaha telebačańnia i radyjo, biełaruskaj «estrady», viadoŭcaŭ dziaržaŭnych šou ŭźniało hołas u abaronu razahnanaj AMAP čarhi ŭ Symbal.by — tamu dokaz.
Sistemie, jakaja adčuvaje svaju ŭraźlivaść, treba nie tolki pałochać, ale i sprabavać złučać vakoł siabie. Straciŭšy starych — šukać novych prychilnikaŭ.
I hetaja publika z čarhi ŭ Symbal.by — taja, jakuju palivaŭ vadzičkaj traktar — jana patencyjna mahła b pastavicca da ŭłady kali nie jak ludzi dziaržaŭnyja, dyk chacia b jak patryjoty. Kožny z tych, chto stajaŭ u toj čarzie, moh tearetyčna padchapić mantry ideołahaŭ pra toje, što ŭ nas, maŭlaŭ, sprabujuć zabrać krainu, što nam pahražajuć susiedzi, a za kandydatami bačnyja lalkavody.
Treba było tolki spadabacca hetym ludziam.
Zrabić ich «svaimi».
Zamiest taho adbyŭsia chapun i traktar.
Pieratvarajučy ŭsiu čarhu ŭ patencyjnych aktyŭnych udzielnikaŭ Płoščy.
Čym dalej, tym vyraźniej bačna, što ŭ aktyvie ŭłady zastajucca tolki hramadzianie, jakija naŭprost atrymlivajuć ad jaje zarobki. Biudžetniki. Siłaviki. Spartoŭcy. Tyja «zorki estrady», jakija nie paśpieli nabyć sabie śvitšot «Kraj Volnych».
Heta ŭ najlepšym vypadku čverć ad tych, što majuć prava hołasu.
To nie ździŭlajciesia maštabam zvarotnaj chvali.
-
«Vy viedajecie, što bolšaść biełarusaŭ ličać vas nikčemnymi chałujami?»
-
Cyhankoŭ: Babaryka značna bližejšy da pazicyi ofisa Śviatłany Cichanoŭskaj, čym da vykazvańniaŭ «babarykancaŭ»
-
Babaryka turemščykam: «U mianie było, ciapier niama, ale jość šaniec, što budzie. A ŭ vas nie było, niama i nie budzie. I ŭ vašych dziaciej nie budzie»
Ciapier čytajuć
Časam niečakanaja historyja biełaruskich himnaŭ: «My vyjdziem ščylnymi radami», «Pahonia», «Žyvie Biełaruś», «Radzima maja darahaja», «Mahutny Boža» (ź VIDEA)
Kamientary