Nił Hilevič, Siarhiej Zakońnikaŭ i Aleś Paškievič atrymajuć dziaržaŭnyja ŭznaharody Ŭkrainy

Da 15-hodździa niezaležnaści prezydent Ukrainy Viktar Juščanka padpisaŭ ukaz ab uznaharodžańni šerahu zamiežnych hramadzianaŭ, siarod jakich biełaruskija piśmieńniki Nił Hilevič, Siarhiej Zakońnikaŭ i Aleś Paškievič. Vysokija dziaržaŭnyja ŭznaharody jany atrymali «za važki asabisty ŭkład u raźvićcio mižnarodnaha supracoŭnictva, umacavańnie aŭtarytetu j stanoŭčaha imidžu Ŭkrainy ŭ śviecie, papularyzacyju jaje histaryčnych i sučasnych dasiahnieńniaŭ».

Nił Hilevič adznačany ŭkrainskim ordenam kniazia Jarasłava Mudraha 2-j stupieni. Takoj ža ŭznaharodaj uhanaravanyja razam ź im hieneralny sakratar Rady Eŭraźviazu Chavijer Salana, były prezydent Čechii Vacłaŭ Havał i eks-ministar zamiežnych spravaŭ Litvy Antanas Valenis. Spadar Hilevič siońnia ciaham dnia prymaŭ vinšavańni ad siabroŭ.

(Hilevič: ) «Vielmi ŭschvalavany takoj darahoj dla mianie navinoj. Ja ŭzrušany prosta. Viadoma ž, heta vialikaja niečakanaść. Ja vielmi, vielmi ŭdziačny ŭradu Ŭkrainy, prezydentu Juščanku pierš za ŭsio, maim ukrainskim siabram. Hetaja ŭznaharoda dapamoža mnie pratrymacca i papracavać na litaraturu biełaruskuju i na ŭkrainskuju».

Zusim inakš pastavilisia da narodnaha paeta, jaki nieŭzabavie adznačyć 75-hodździe, biełaruskija ŭłady. Raniej vydaviectva «Mastackaja litaratura» planavała vydać knihu jahonaj liryki «Vybranaje».

(Hilevič: ) «Mnie patelefanavali z vydaviectva i skazali, što tam niedzie vyšej vašu knižku vykinuli, nia vyjdzie. Vykinuli».

Čamu ž biełaruskija litaratary nia majuć uznaharodaŭ u Biełarusi?

(Hilevič: ) «Niama prarokaŭ u svajoj ajčynie. U nas z bolšaj radaściu paspryjajuć ci arhanizujuć, kab ludzi viadomyja, jakija niešta zrabili dla svajoj biełaruskaj kultury, a razam z tym zrabili sioje-toje i dla družby narodaŭ, – zamiest hetaha ŭ nas chutčej kab pazbycca – kab, skažam, piśmieńnik vymušany byŭ pakinuć baćkaŭščynu, vyjechać. Zrobiać tak, kab pa mahčymaści takija tvorcy, takija ludzi byli nieviadomyja, zamoŭčanyja».

Siarhiej Zakońnikaŭ atrymaŭ ukrainski orden «Za zasłuhi». Jon zhadvaje, jak u 1989 hodzie paśla jaho vystupu ŭ Kijevie studenty ŭpieršyniu ŭźniali zabaronienyja žoŭta-błakitnyja ściahi na płoščy. Spadar Zakońnikaŭ taksama nia nadta čakaje ŭznaharodaŭ ad biełaruskich uładaŭ:

(Zakońnikaŭ: ) «Ja, naprykład, ź vialikim zadavalnieńniem ciapier by vypuściŭ prosta svaju knižku, tamu što jak by ŭ niezaležnaj dziaržavie, a ja za piatnaccać hadoŭ nia vypuściŭ nivodnaj svajoj paetyčnaj knihi. Tak što mnie było b lepš, kab ja vypuściŭ knihu svaju. Nu, a tak usio ž heta zaležyć ad toj ułady, jak jana stavicca da kultury, da litaratury, da taho, što robiać tvorcy».

Aleś Paškievič taksama atrymaŭ ukrainski orden «Za zasłuhi». Jon zhadvaje, što faktyčna za hady niezaležnaści biełaruskija piśmieńniki nia mieli padobnych dziaržaŭnych uznaharodaŭ ad uładaŭ Biełarusi. Zvańnie narodnaha piśmieńnika naahuł zamarožanaje. Nieparazumieńnie z uładaj u litarataraŭ ciahniecca amal dvanaccać hadoŭ.

(Paškievič: ) «Biełaruskija piśmieńniki nijak nia mohuć pahadzicca z rastaptańniem nacyjanalnaj symboliki, z pryciaśnieńniem biełaruskaj movy ŭ dziaržavie, z represavańniem svaich peryjadyčnych vydańniaŭ. Nu, i biezumoŭna z adabrańniem ułasnaha domu – Domu litarataraŭ. Voś tyja pryčyny, jakija, moža, nie dazvalajuć napoŭnicu biełaruskim tvorcam pačucca svaimi ŭ svajoj dziaržavie».

Radyjo Svaboda

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0