Novy hod — nie «po vieleniju Pietra»: biełarusy adznačajuć Novy hod z 1387 hoda
Nadychodzić Novy hod. Chutka
Viadoma, što ŭ staražytnych ziemlarobskich supolnaściach hod pačynaŭsia ŭ sakaviku, z novaj viasnoj, z novym cykłam raboty ŭ poli. U vizantyjskaj tradycyi pryniata było pačynać hod ź vieraśnia. «Heta išło ad daŭnich hreckich i małaazijskich kultur, — tłumačyć historyk Aleh Dziarnovič. — Tradycyja ž ličyć hod ad 1 studzienia pajšła z Staražytnaha Rymu».
Zapačatkavaŭ jaje nie chto inšy, jak Julij Cezar, jaki staŭ u Rymie nie tolki impierataram, ale i viarchoŭnym žracom. Refarmujučy kalandar, jon pieranios pačatak hoda z sakavika na studzień — miesiac, pryśviečany bohu Januaryju.Heta pahanskaje bostva času, pačatku i kanca mieła va ŭjaŭleńni rymlanaŭ dva abliččy. Januaryj nibyta i ahladaŭsia na minuły hod, i hladzieŭ u budučyniu.
Rymski kalandar pašyraŭsia pa śviecie spačatku razam z rymskimi lehijonami, paśla — z rymskaj katalickaj Carkvoj.
Z Rymu idzie i adna z tradycyj śviatkavać pačatak Novaha hoda. Kazus, jaki pasłužyŭ pryčynaj dla hetaha, byŭ źviazany z kancom śvietu.
Ludzi čakali, što z nadychodam 1000 hoda našaj ery vyrviecca na volu biblejskaja pačvara Levijafan i skončacca ziamnyja časy. Adnak prabiła poŭnač — i katastrofy nie adbyłosia. Rospač u Rymie źmianiłasia na ŭsieahulnuju radaść i śviatkavańnie.U pieršy dzień Novaha hoda Papa Silviestr II upieršyniu skazaŭ pramovu urbi et orbi — «horadu i śvietu». Z taho času jana stała tradycyjnaj.
Carkva raniej najbolš pilnavała čas: jana musiła vyličvać daty relihijnych śviataŭ, terminy pastoŭ; pry manastyrach vialisia chroniki.Narod u masie svajoj da času staviŭsia mienš pilna: histaryčnaja pamiać vialikaj častki nasielnictva nie siahała dalej taho, što pamiataŭ dzied ci pradzied — dalej byli lehiendarnyja časy.
Na biełaruskuju ziamlu tradycyja pačynać hod ad 1 studzienia pryjšła razam ź pierachodam u katalictva panujučaj dynastyi dy masavym chryščeńniem nasielnictva,kaža Aleh Dziarnovič.
Heta moh być Jahajłaŭ chrostChacia, dadaje Aleh Dziarnovič, da XVI st. praciahvała isnavać i tradycyja vizantyjskaha letaźličeńnia, kali Novy hod pačynaŭsia z 1 vieraśnia. Ale možna skazać, što ŭ Biełaruś sučasny kalandar pryjšoŭ 625 hadoŭ tamu.1387-ha , kali vialiki kniaź, vykonvajučy abaviazalnictvy, uziatyja na siabie padčas Kreŭskaj unii, pieravodziŭ Litvu z pahanstva ŭ chryścijanstva rymskaha abradu.
Z chutkimi śviatami, darahija čytačy!
Kamientary