Historyja

Jehipcianie vałodali składanymi technałohijami zadoŭha da piramid

Nievialiki miedny pradmiet z raskopak u Vierchnim Jehipcie ličyŭsia zvyčajnym šyłam i spakojna zachoŭvaŭsia va ŭniviersiteckim muziei. Adnak sučasny analiz pieratvaryŭ zabyty muziejny ekspanat u navukovuju siensacyju. Vyśvietliłasia, što jehipcianam byli dastupnyja składanyja technałohii zadoŭha da budaŭnictva piramid.

Łučkovaje śvierdzieła ŭ dziejańni. Naścienny rośpis epochi Novaha carstva z hrabnicy Rechmira (Zachodnija Fivy). Fota: The Metropolitan Museum of Art 

Hetaja historyja pačałasia nie na raskopkach, a ŭ muziei. Daśledčyki z Univiersiteta Ńjukasła sumiesna z kalehami ź Vienskaj akademii vyjaŭlenčych mastactvaŭ vyrašyli paŭtorna vyvučyć asobnyja pradmiety z kalekcyi Muzieja archieałohii i antrapałohii Kiembrydžskaha ŭniviersiteta.

Jak paviedamlaje sajt Univiersiteta Ńjukasła, uvahu navukoŭcaŭ pryciahnuŭ maleńki pradmiet daŭžynioj usiaho 6 santymietraŭ i vahoj kala 1,5 hrama. Jon byŭ znojdzieny jašče ŭ 1920‑ia hady ŭ pachavańni, jakoje naležała darosłamu mužčynu, na terytoryi mahilnika Badary ŭ Vierchnim Jehipcie.

Sto hadoŭ tamu archieołahi zapisali znachodku ŭ katałoh jak «maleńkaje miednaje šyła, abmatanaje skuranym šnurkom» i zabylisia pra jaho na dziesiacihodździ. Ale, kali sučasnyja navukoŭcy pakłali artefakt pad mikraskop, jany zrazumieli: ich papiaredniki pamylalisia.

Muziejny pradmiet, pieršapačatkova atrybutavany jak šyła, akazaŭsia śvierdziełam. Fota: ncl.ac.uk

Razhledzieŭšy instrumient pad pavieličeńniem, daśledčyki znajšli ślady, jakija nie mahli źjavicca ad prostaha prakołvańnia. Drapiny i paciortaści išli pa kole. Heta aznačała tolki adno: instrumient vielmi chutka kruciŭsia.

Asablivuju ŭvahu daśledčykaŭ pryciahnuli šeść vielmi tonkich vitkoŭ skuranoha šnurka. Navukoŭcy śćviardžajuć, što heta reštki ciecivy, jakaja vykarystoŭvałasia dla pryviadzieńnia ŭ ruch łučkovaha śvierdzieła.

Pryncyp jaho pracy byŭ davoli prosty: šnur, prymacavany da łuka, namotvaŭsia vakoł stryžnia. Čałaviek ruchaŭ łukam uzad i ŭpierad, u vyniku čaho stryžań pačynaŭ chutka krucicca. Heta zabiaśpiečvała bolš chutki i kantralavany praces śvidravańnia ŭ paraŭnańni z prostym naciskańniem ci kručeńniem šyłapadobnaha instrumienta ŭručnuju.

Chimičny analiz, praviedzieny kamandaj z dapamohaj partatyŭnaha renthienafłuarescentnaha skaniera, pakazaŭ, što instrumient vyrableny ź niezvyčajnaha miednaha spłavu. U jaho skład uvachodziać myšjak i nikiel, a taksama prykmietnaja kolkaść śvincu i srebra. Takaja «receptura», pa słovach aŭtaraŭ daśledavańnia, dazvalała atrymać mietał, jaki byŭ ćviardziejšym i vonkava adroźnivaŭsia ad zvyčajnaj miedzi.

Prysutnaść sierabra i śvincu moža pakazvać na śviadomy vybar kampanientaŭ dla spłavu i, mahčyma, na isnavańnie šyrokich handlovych suviaziaŭ pa abmienie materyjałami ci viedami pamiž Jehiptam i Uschodnim Mižziemnamorjem u IV tysiačahodździ da n.e.

Uzrost staražytnaha jehipieckaha mietaličnaha śvierdzieła navukoŭcy acanili prykładna ŭ 5300 hadoŭ.

Raniej ličyłasia, što takija technałohii źjavilisia ŭ jehipcian značna paźniej — praz 2000 hadoŭ, kali budavalisia znakamityja piramidy Novaha carstva. Ale vyśvietliłasia, što jašče ŭ kamiennym vieku (kaniec IV tysiačahodździa da n.e.) majstry ŭžo ŭmieli śvidravać kamień, dreva i kość, stvarajučy meblu i ŭpryhažeńni pry dapamozie miechaniki.

Heta adkryćcio nahadvaje: navat daŭno viadomyja muziejnyja ekspanaty mohuć chavać u sabie novyja staronki historyi čałaviečaj vynachodlivaści.

Kamientary

Ciapier čytajuć

U Poznani hiniekołah vydaliŭ 24‑hadovaj biełaruscy matku i jaječniki bieź jaje zhody. Jamu pahražaje da 20 hadoŭ turmy5

U Poznani hiniekołah vydaliŭ 24‑hadovaj biełaruscy matku i jaječniki bieź jaje zhody. Jamu pahražaje da 20 hadoŭ turmy

Usie naviny →
Usie naviny

Biełaruskaja vučonaja ŭ 47 hadoŭ emihravała z-za pazicyi. Jana pakinuła navuku i pajšła pracavać na fabryku12

Padčas udaraŭ pa Tehieranie zahinuli ziać i niaviestka Ali Chamieniei8

Iran, vierahodna, zakryŭ Armuzski praliŭ1

Stała viadoma, jak Tramp kiruje vajskovaj apieracyjaj suprać Irana3

Mužčyna na sapbordzie, jaki zahinuŭ u Śvisłačy ŭ centry Minska, udaryŭsia hałavoj ab most, kali fatahrafavaŭsia2

«Biełavija» paviedamiła, što ciapier budzie z rejsami ŭ Dubaj i Dochu

Źjaviłasia VIDEA traplańnia iranskaha «Šachieda» ŭ chmaračos u Bachrejnie

Rezidencyja ajatały Chamieniei lažyć u ruinach, što ź im samim — nieviadoma3

Rasija pahražaje vyjści ź pieramoŭ, kali joj nie addaduć uvieś Danbas12

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

U Poznani hiniekołah vydaliŭ 24‑hadovaj biełaruscy matku i jaječniki bieź jaje zhody. Jamu pahražaje da 20 hadoŭ turmy5

U Poznani hiniekołah vydaliŭ 24‑hadovaj biełaruscy matku i jaječniki bieź jaje zhody. Jamu pahražaje da 20 hadoŭ turmy

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić