Zinaida Bandarenka: Ja ŭvieś čas adčuvała siabie maładoj

Jaje lubili, joju zachaplalisia, joj pryśviačali vieršy, jaje hołas čuŭ kožny — samaja viadomaja biełaruskaja telezorka, dyktarka, narodnaja artystka Biełarusi. Praz svaje patryjatyčnyja pohlady i abaronu ŭsiaho biełaruskaha Zinaida Bandarenka była vymušana pakinuć telebačańnie.

«NN» pahutaryła sa spn. Zinaidaj pra jaje cikavaje, raznastajnaje žyćcio i toje, što zdarajecca z usienarodnymi ŭlubioncami.

Padvodžu vyniki

Nastroj śvietły, padvodžu vyniki svajho žyćcia. Ale ja nikoli nie škadavała, što nie pamianiała svajoj pazicyi, nie admoviłasia ad sumleńnia. Mahčyma, kali b dzieści pramaŭčała, to i dahetul pracavała dyktarkaj, ale, jak kažuć, «dva razy ŭ adnu rečku nie ŭvojdzieš».

Abdymaŭ Łukašenka

Adnojčy na «Dažynkach» mianie abdymaŭ Łukašenka. Hety zdymak abyšoŭ usie apazicyjnyja ŚMI. Tady jon skazaŭ, što choča, kab usie dziaŭčyny byli takija ž pryhožyja, jak ja. Było śmiešna.

Praca

Ja nie prosta lubiła svaju pracu ja žyła joj. Jana nikoli mnie nie nadakučvała, ja kožny dzień lacieła na jaje.

A ciapier mianie nibyta vykraślili z historyi biełaruskaha telebačańnia.

Pieryjad ad 1963 hoda vypaŭ z historyi, jaho ścierli, bo tam uvieś hety čas była ja.

Vialikija psichołahi

Ja adrazu adčuła słavu. Z samaha pačatku ja adčuvała, što ludzi mianie lubiać. Tak atrymałasia, što ja maju charyzmu ad pryrody. Na moj pohlad, toj, chto nie vałodaje televizijnaj charyzmaj, naŭrad ci zmoža pracavać na telebačańni.

Televiadoŭcy — vialikija psichołahi, jakija mohuć prahramavać tysiačy ludziej. I my karystalisia hetym.

Nie mahu skazać, što kamunistyčnaja ŭłada hetym nie karystałasia. Kali ja stała kiraŭnikom dyktarskaha adździeła, mnie kazali, kaho padbirać. Zvyčajna heta byli źniešnie typovyja biełaruski, heta ciapier na telebačańni i mułatki, i afraamierykanki.

Biełaruskaja Madonna

Ja pamiataju toj čas, kali Pavieł Jakubovič, ciapierašni hałoŭny redaktar «Sovietskoj Biełorusii», jeździŭ z nami na kancerty i pisaŭ pra ich u «Znamia junosti». Adnojčy, paśla čarhovaha vyjezdu, muž pakazaŭ hazietu, dzie Jakubovič nazvaŭ mianie «Biełaruskaj Madonnaj». Zaraz, kali sustrakajemsia vypadkova, uśmichajemsia adno adnamu i chutka idziom dalej.

Łukašenka i biełaruskaja mova

Historyja majho sychodu z telebačańnia pačałasia z padziei, kali Łukašenka pryjšoŭ da nas na telebačańnie adździačyć žurnalistam za toje, što jany dapamahli prajści jamu na druhi termin.

Na biełaruskaj movie vystupiła ja. Vystup byŭ niejtralny, ale jon uspryniaŭ biełaruskuju movu davoli nieadnaznačna. Byŭ aburany tym, što my čaplajemsia da jaho z «hetaj biełaruskaj movaj».

Paśla skazaŭ, što ja karystajusia joj dla imidžu i za heta mianie lubić narod. A dalej pačalisia prablemy.

Kursy ad Poźniera

U svoj čas ja vielmi časta lotała ŭ Maskvu. Centralnaje telebačańnie mocna kłapaciłasia pra svaich žurnalistaŭ. My stabilna razy dva na hod na niekalki miesiacaŭ jeździli na kursy padvyšeńnia kvalifikacyi. Paśla hetyja kursy pieratvarylisia ŭ Instytut padvyšeńnia kvalifikacyi, jaki arhanizavaŭ Uładzimir Poźnier, zaraz heta ŭžo Akademija Poźniera.

Pa-biełarusku ŭ Kijevie

Adnojčy ja viała Dni biełaruskaj kultury ŭ Kijevie. Pryjechała šmat kalektyvaŭ ź Biełarusi. Kali ja abjaviła na biełaruskaj movie nastupny kalektyŭ, da mianie niečakana padbieh zahadčyk upraŭleńnia ministerstva kultury i z łajankaj nakinuŭsia: «Chto daŭ vam prava razmaŭlać pa-biełarusku? Tut u zale ludzi z Maskvy».

Jon tak prynižaŭsia pierad imi. I tut ja niečakana zapłakała. Ale za mianie zastupiłasia kaleha-ŭkrainka. I ŭ vyniku ja praciahnuła vieści prahramu pa-biełarusku. Paśla pryjšła da vysnovy, što ludzi ŭsio razumiejuć i słuchajuć našu movu z zachapleńniem.

Buraŭkin

U nas na telebačańni pracavała vielmi šmat sapraŭdnych biełarusaŭ pa duchu. Asabliva z prychodam Buraŭkina telebačańnie stała biełaruskim. Heta było jahonaje patrabavańnie.

Praces byŭ ciažkim, niekatoryja kabiety ŭ znak pratestu i atručvalisia, i nieviadoma što rabili, ale paśla pryniali jaho.

Vyžyvańnie

Maje byłyja kalehi raskazvajuć mnie pra žudasnyja adnosiny miž supracoŭnikami našaha telebačańnia. Adzin adnaho prosta vyžyvajuć. Adziny varyjant — zrabić usio, kab zastacca kala «cieła». Pieramahaje toj, chto da jaho bližej.

«Biełsat»

Ja saču za našymi žurnalistami, asabliva tymi, što pracujuć na «Biełsacie». Kali ja baču chiby, ja adrazu zvaniu ŭ Varšavu i imknusia dapamahčy paradaj.

Aśvietniki i prapahandysty

Tady žurnalisty i viadoŭcy byli aśvietnikami, heta zaraz jany stali prosta prapahandystami.

Razumnyja tvary

Kali vy kažacie niešta pa telebačańni, zaklikajecie ludziej da čahości, to rabicie heta chacia b z razumnym tvaram.

Artystka

U škole ja ŭžo z 4 kłasa była aktyŭnaj udzielnicaj mastackaj samadziejnaści. To tančyła, to vieršy čytała i dekłamavała tvory, paźniej byŭ dramatyčny hurtok. U škole navat mianuška była — Artystka.

Miedyk

Paśla 10 kłasa mnie daviałosia vučycca ŭ miedyčnaj vučelni. Tata moj byŭ doktaram pa suchotach i chacieŭ, kab ja trymała svajo zdaroŭje pad kantrolem.

Adnojčy tak zdaryłasia, što ŭ mianie vyjavili pačatkovuju stadyju tubierkulozu. Ale ja chutka ačuniała.

Astravumaŭ

Paśla vučelni pa płanie ja pavinna była sprabavać pastupić u mieduniviersitet. Ale padčas vučoby ŭ vučelni ja paznajomiłasia z čałaviekam, jaki adyhraŭ vialikuju rolu ŭ maim žyćci, — maim pieršym piedahoham Siarhiejem Paŭłavičam Astravumavym. Jon byŭ mastackim kiraŭnikom teatralnaj studyi i mastackim kiraŭnikom Homielskaj studyi telebačańnia.

Kali na Homielskim telebačańni byŭ abjaŭleny konkurs dyktaraŭ, Siarhiej Paŭłavič paraiŭ mnie pasprabavać svaje siły. I ja prajšła, chacia konkurs byŭ vialiki.

Ź miedycynaj daviałosia raźvitacca. Pastupiła ŭ homielski piedinstytut na adździaleńnie biełaruskaj fiłałohii. Paśla atrymałasia tak, što mianie zaŭvažyli ŭ Minsku i zaprasili na pracu.

Baćki

Maje baćki vielmi mocna kachali adno adnaho. Ale tak zdaryłasia, što vajna ich razłučyła. U pieršyja dni vajny, kali niemcy bambili Minsk, tata amal uvieś čas byŭ u špitali. A ja z mamaj i starejšym bratam byli doma, u internacie Miedinstytuta na Leninhradskaj. I voś 24 červienia da nas prybiahaje miedsiastra i kaža, što ŭ špital trapiła niamieckaja avijacyjnaja bomba i ŭsie zahinuli.

Chacia na samaj spravie bomba nie ŭzarvałasia, i tata zastaŭsia žyvy. Ale ž my nie viedali, treba było evakujavacca. Pieššu my pajšli da rodnych u Homiel.

Išli amal miesiac i tolki nočču, dniom chavalisia ŭ chmyźniaku. Spačatku zajšli ŭ Babrujsk, matula raźličvała, što adtul my trapim u Maskvu, bo tam šmat svajakoŭ žyło. Ale na toj momant u Maskvu ŭžo nie puskali. Maskva ludziej nie prymała. Možna było prosta zvarjacieć. Tamu my rušyli na Homiel.

A baćka pierad evakuacyjaj zabieh damoŭ, ale zamiest internata była varonka, na hety raz bomba, jakaja lacieła, uzarvałasia.

Tata vyrašyŭ, što my zahinuli.

Paśla vajny, kali vyśvietliłasia, što my ŭsie zastalisia žyvyja, u taty ŭžo była inšaja siamja. My sustrakalisia, padtrymlivali dobryja adnosiny, navat siabravali siemjami. Ale matula tak i nie zmahła jamu prabačyć.

Muž

Z mužam sustrełasia ŭ Homieli, kali jašče hrała ŭ Pałacy čyhunačnikaŭ. Pabačyŭ jon mianie i zachapiŭsia. Ale ŭ toj viečar nie padyšoŭ. Uvieś čas sačyŭ za maimi pośpiechami.

I voś adnojčy ŭ adnoj z kramaŭ jon dapamoh maleńkaj dziaŭčyncy nabrać numar na taksafonie, jana nijak nie mahła daciahnucca. Akazałasia, što dziaŭčynka zvaniła svajmu tatu na telebačańnie. Numar moj muž zapomniŭ i paśla nabraŭ sam. U vyniku daviedaŭsia, dzie ja žyvu. Dziŭnaja historyja, peŭna, los isnuje.

Dabivaŭsia tydzień

Muž dabivaŭsia mianie adzin tydzień. Paśla ja zdałasia, bo jon pisaŭ mnie prosta nievierahodna kranalnyja listy. Pisaŭ kožny dzień, pakul ja była z matulaj u Tbilisi. Paśla ja pryjechała, i my praź niekalki dzion raśpisalisia. Kachany moj admiataŭ usich prychilnikaŭ. Admiataŭ nie tolki siabroŭ, ale i siabrovak. Taki voś raŭnivy.

Proźvišča

Zaraz ja vielmi škaduju, što nie ŭziała proźvišča muža. Voś dzie durnica! Vielmi chvalavałasia ja za dziaciej. Adnojčy starejšy syn trapiŭ u pijanierski letnik, i nichto jamu nie vieryŭ, što ja jaho matula, tolki śmiajalisia. Tady jon paprasiŭ mianie niekalki razoŭ prajścisia ź im pa letniku, kab usie pabačyli nas razam.

Śviakroŭ

Kožny raz, kali ja byvaju ŭ carkvie, ja staŭlu śviečku za svaju śviakroŭ, jana vychavała maich dzietak. Kali ja źjazdžała ŭ kamandziroŭki, ja była spakojnaja za svaju siamju.

Pobyt

Adnojčy da nas u hości zavitali niemcy, i jany byli prosta ŭ šoku ad taho, u jakich umovach žyvie narodnaja artystka.

Ja liču, što i mebla ŭ mianie narmalnaja i ŭsio inšaje taksama niakiepskaje. Pa ich słovach, kali b ja žyła ŭ ich, to mieła b čatyry prysłuhi, bo ich telezorki žyvuć vielmi bahata. A ja voś im zranku to kašy, to jaječniu rablu, ciažka im było ŭjavić, što ja narodnaja artystka.

Ad staraści nie źbiehčy

Ad staraści nikudy nie źbiehčy. Treba prosta zachoŭvać pryhažość svajoj dušy, tady i vočy buduć hareć. A my ŭvieś čas čahości baimsia, usim niezadavolenyja.

Ja ŭvieś čas adčuvała siabie samaj maładoj.

Zaraz uzrost prymušaje zadumacca, što nie takaja ŭžo maładaja, ale chočacca pražyć jašče choć paru hadočkaŭ.

Malusia za Ukrainu i Biełaruś

Ja malusia za Biełaruś i Ukrainu štodnia. Bieražy nas Boh ad strašnaj trahiedyi straty našych ludziej. Kolki času ŭ nas budzie spakojna — nie viadoma. Pakul uvieś udar biare na siabie Ukraina. Ale serca majo razryvajecca.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0