Ci źjaŭlajecca biełaruskaja ekanomika sacyjalna aryjentavanaj?

Aficyjnaja nazva biełaruskaj ekanamičnaj madzieli — «sacyjalna aryjentavanaja rynačnaja ekanomika». Hučyć vielmi padobna da nazvy ekanamičnaj madzieli Hiermanii i Polščy «sacyjalnaja rynkavaja haspadarka». Adnak madeli hetyja pryncypova adroźnivajucca.

Asnovu haspadarki ŭ Hiermanii i Polščy składajuć pryvatnyja pradpryjemstvy, jakija niasuć ekanamičnuju adkaznaść za vyniki svajoj dziejnaści. Pryvatny siektar, jaki pracuje ŭ kankurentnych umovach, płacić padatki. Hetyja srodki dziaržava vykarystoŭvaje, akramia inšaha, na sacyjalnuju abaronu. Darečy, u biudžecie Hiermanii na hetyja mety idzie bolš za 55%. 

Hetyja srodki vypłačvajucca ŭ asnoŭnym ŭ vyhladzie dapamoh, jak kažuć, «žyvymi hrašyma» kankretnym ludziam, hramadzianam i nie tolki (tamu mienavita Hiermanija tak pryvabnaja dla mihrantaŭ z Azii). U sučasnaj Hiermanii ŭsio čaściej možna pačuć hałasy ekanamistaŭ i palitykaŭ, jakija ličać, što ekanomika Hiermanii navat zanadta sacyjalna aryjentavana, što dapamohi atrymlivaje nadzvyčaj šyrokaje koła ludziej, značnaja častka jakich moža zarabić hetyja hrošy i pavialičyć dadanuju vartaść ŭ ekanomicy. 

U Biełarusi dola realna pryvatnaha siektaru ŭ VUP nie pieravyšaje 30%. Asnovu ekanomiki składajuć dziaržaŭnyja pradpryjemstvy, jakija kirujucca čynoŭnikami. Značnaja ich častka źjaŭlajecca stratnymi (na pačatak 2016 hoda – zvyš za 20%). Pryčym, da stratnych adnosiacca i najbujniejšyja mašynabudaŭničyja pradpryjemstvy. Vielmi značnaja častka astatnich adnosicca da nizkarentabielnych.

Dziaržava značnyja srodki ź biudžetu napraŭlaje na padtrymku stratnych i nizkarentabielnych pradpryjemstvaŭ. Takim čynam, sabranyja sa ŭsich padatki vydatkoŭvajucca na padtrymku nieefiektyŭnych pradpryjemstvaŭ.

Pavodle dadzienych statystyčnaha štohodnika Biełarusi za 2015 hod, raschody kansalidavanaha biudžetu Biełarusi za 2014 hod skłali kala 211,1 trłn rubloŭ. Ź ich na ahulnadziaržaŭnuju dziejnaść vydatkavana 47,5 trłn rubloŭ, na nacyjanalnuju ekanomiku – 33,5 trłn rubloŭ (15,8%, što amal u try razy bolš, čym dola vydatkaŭ na nacyjanalnuju ekanomiku ŭ Hiermanii), na sacyjalnuju palityku — tolki 17,1 trłn rubloŭ (8,1%, ŭ siem razoŭ mienš, čym u Hiermanii). Jašče 17,3 trłn rubloŭ pajšło na ŽKH i žyllovaje budaŭnictva, ale hetyja hrošy dastalisia adpaviednym pradpryjemstvam, a nie naŭprost nasielnictvu. Darečy, datacyi ŽKH ŭžo daŭno možna było b pieradać spažyŭcam hetych pasłuh, što, akramia mahčymaści vybaru dla spažyŭcoŭ, značna pavysiła b efiektyŭnaść pracy ŽKH. 

Vydatki na achovu zdaroŭja (29,6 trłn rubloŭ) i adukacyju (36,8 trłn rubloŭ) vielmi raspylenyja, bo zarabotnaja płata nastaŭnikaŭ i miedycynskaha piersanału vielmi nizkaja, adpaviedna 69% i 76% ad siarednierespublikanskaha ŭzroŭniu. U Biełarusi maje miesca i pazabiudžetnaje pieraraźmierkavańnie, ale tut mała što možna skazać z-za niedachopu adkrytych dadzienych.

Takim čynam, biełaruskaja ekanomika u značnaj stupieni aryjentavanaja na samu siabie i na zabieśpiačeńnie tak zvanaj ahulnadziaržaŭnaj dziejnaści. Za košt usiaho hramadstva padtrymlivajucca nieefiektyŭnyja dziaržaŭnyja pradpryjemstvy, a na sacyjalnuju abaronu i sacyjalnuju śfieru zastajecca niašmat. Siarod prymajučych rašeńni ŭ Biełarusi ludziej jašče z savieckaha času panuje ideja, chutčej navat mif, što dziaržaŭnaja ekanomika pracuje na ŭvieś narod. Dośvied Savieckaha Sajuza, i nie tolki jaho, pakazvaje, što takaja ekanomika z časam usio bolš i bolš prajadaje samu siabie i suadnosna ŭsio mienš vydaje jakasnych kančatkovych tavaraŭ i pasłuh dla spažyŭcoŭ.

Sapraŭdnaja sacyjalnaja rynkavaja haspadarka, jakaja źjaŭlajecca, pa słovach Alfreda Miulera-Armaka, «spałučeńniem svabody rynku z sacyjalnaj abaronaj», zasnavanaja na pryvatnych pradpryjemstvach, jakija majuć ekanamičnuju svabodu, uraŭnavažanuju ekanamičnaj adkaznaściu. Za košt padatkaŭ z dobra pracujučaj ekanomiki dziaržava padtrymlivaje kankretnyja chatnija haspadarki pieravažna «žyvymi hrašyma», što źjaŭlajecca najbolš efiektyŭnaj formaj sacyjalnaj abarony i padtrymki.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0