Viktar Marcinovič pra Kurapaty: Zabudźciesia pra ŭbuchanyja ŭ kompleks inviestycyi

Achvotna vieru: vy ŭ absalutnym šoku, bo ničoha takoha nie čakali.

Vy ž dumali, jak budzie? Jak z tymi erzac-fieministkami, jakija «pratestavali» suprać «seksizmu» ŭ rekłamie majtkoŭ (ja jašče dzivu davaŭsia, čamu ž nie viedaju nivodnaha proźvišča z tych, chto kryčaŭ). Na chajpiku paznavalnaść brendu ŭźniałasia, a prodažy paśla zapłanavanych druhoj častkaj pijar-kampanii prabačeńniaŭ ad vytvorcaŭ irvanuli da hary. Złodziei zrabilisia kocikami, a hučnaje imia zastałosia.

Vy ž dumali, budzie jak z toj kamšot-vadzicaj, z nahody markietynhu jakoj taksama ŭźbiłasia SMM-chvalka. Ažno pakul «kampanija suprać žanočaj abjektyvacyi» nie źliłasia. Ci nie tady ŭ vas uźnikła ŭpeŭnienaść, što, maŭlaŭ, hetyja «majdanutyja kurapatniki» pabuntujuć, a ŭ narmalnych ludziej tolki smaha i apietyt pračnucca? Na tutbaj, znoŭ ža, trapicie biaspłatna. Usiudy profit!

To ja vam ščyra spačuvaju. Kab pračuchać, u jakuju vy pastku idziacie, treba było być ščylna ŭ temie. Ci, prynamsi, viedać kaho z tych, chto ščylna ŭ temie. A ŭ vašym kole znajomstvaŭ takich niama. Narvalisia — adhrabajcie.

Pratestoŭcaŭ, jak vy i pradbačyli, usiaho tolki dvaccać čałaviek. Bolej na ŭsiu krainu śmiełych [pakul] nie nabrałasia. Ale hramadskaje mierkavańnie — chalera jaho biary! — čamuści schilajecca na bok «majdanutych kurapatnikaŭ». Hramadskija dziejačy ŭklučna z nobieleŭskaj łaŭreatkaj, dziaržaŭnyja čynoŭniki, u simpatyjach da majdanu jakich padazravać nie vypadaje, kamientatary z bujnych partałaŭ i tyja, chto łajkaje kamientary, — usie niejak uźjelisia. A pry pozirku na tych, chto pryjazdžaje vas baranić, navat u vas uźnikajuć niejkija dastatkova supiarečlivyja pačućci, ci nie tak?

To davajcie pahutarym pa-narmalnamu. Pa-siabroŭsku. Davajcie ja patłumaču vam toje, što viedajuć usie, chto ŭ temie. Vy ŭleźli ŭ bojku, jakoj jak najmienš 30 hadoŭ. Pra artykuł Paźniaka vam, kaniečnie ž, užo raskazali, ale vy tady tolki paśmiajalisia, bo Paźniak ža suprać prezidenta, čamu b vam surjozna stavicca da jaho artykułaŭ?

Dyk ja vam raspaviadu pra inšy artykuł. Jaho napisaŭ Aleś Adamovič. Viedajecie takoha? Taksama nie? Što ž, pilniej treba stavicca da ziamli, u jakuju vyrašyli ŭkładać svaje hrošy.

Kino «Idzi i hladzi» źniataje pa scenary Adamoviča. Jon taksama aŭtar knihi «Ja z vohniennaj vioski», pra jakuju vam raspaviadali ŭ škole. Dyk voś, u 1988 hodzie, roŭna 30 hadoŭ tamu, Adamovič apublikavaŭ tekst «Azirnisia navokał». Jon vyjšaŭ nie tut (vy ž iranična staviciesia da ŭsiaho, što pišuć «tutejšyja intelektuały»), a ŭ Maskvie. U časopisie «Ahaniok», jaki vy, kaniečnie ž, niekali vypisvali.

U hetym artykule Adamovič nie tolki patłumačyŭ, što takoje Kurapaty i čamu hetaje miesca smutku maje asablivy status, ale i nazvaŭ Biełaruś «antypierabudoŭčaj Vandejaj» — to bok krainaj, jakaja sprabuje supraćstajać hałosnaści i pierahladu savieckaha minułaha, jakija adbyvajucca ŭ Maskvie. Za hety artykuł Adamoviču ładna dastałasia ad miascovych kamunistych, ale Sajuz usio roŭna raspaŭsia (pišu, bo, moža, vy nie ŭ kursie!). I praź niejki čas u Kurapaty zavabili vas.

Chacia nie, čakajcie! Da hetaha było jašče niešta.

Hrupka maładych ludziej, taksama nie bolej za 20 čałaviek, načavała ŭ nulavych hadach u zimniku na ŭskrajku hetaha lesu. Ja tam, darečy, taksama byŭ, i mahu ad siabie zaśviedčyć, što ŭ namiocie było vielmi choładna. Vielmi. Užyvać ałkahol dla suhrevu ŭ łahiery stroha zabaraniaŭ jaho kamiendant Pavieł Sieviaryniec. Jaho ŭsie chutčej pavažali, čym bajalisia. Dyk voś, zimnik stajaŭ tam tolki z adnoj metaj: nie dapuścić prakładańnia chutkasnaj trasy — sučasnaj kalcavoj darohi — pa hetych kryžach. Bo darožku chacieli puścić akurat tamaka, dzie ciapier mieścicca vaša kabačencyja.

Tady taksama było ŭsio: i kryžy valili ŭnačy, i dzieciuki napadali, źbivajučy ŭsich, chto hreŭsia la vohnišča, i navat padpał namiota byŭ — dziakuj Bohu, nichto nie zhareŭ. Ale łahier vystajaŭ. I kalcavuju puścili ŭ abchod.

Ja razumieju, što vy pra heta nie viedali.

Bo kali b viedali — niaŭžo b vy dapuścili, što ŭpiortaści ludziej, jakija vymusili dziaržavu źmianiać abrysy kalcavoj darohi, nie stanie na toje, kab ładna sapsavać vam hiešeft? Za hetym uročyščam staić ideja, jakaja vymušaje pamiarkoŭnych biełarusaŭ, jakija za znos ułasnaha žytła pry ŭščylnieńni nie ŭzdymajucca, vychodzić i stajać da apošniaha. Na hetaj idei šmat u čym vyrasła dziaržaŭnaja niezaležnaść u 1994-m.

Ideja vielmi prostaja: tam, u lasku, lažać niezasłužana zabityja achviary. Na kostkach jakich była vybudavanaja impieryja, jakaja — dziakuj Bohu — źniemahła ŭ 1991-m. Pa hetych biednych, biednych ludziach vypłakali svaje vočy ich žonki. Ich nie dačakalisia ŭranku ich dzietki. Pra ich na 60 hadoŭ prosta zabylisia, vykraśliŭšy ź liku tych, chto chadziŭ pa ziamli.

I novaj Biełarusi nie budzie biez vybačeńnia pierad hetymi achviarami. U Rasii pierad takimi pavinilisia. Tam złačynstvy 1937-ha hoda pryznanyja na dziaržaŭnym uzroŭni, stalisia častkaj novaj ideałohii. U nas dahetul praciahvajuć žavać sopli, nie mohučy vyznačycca: ci heta achviary hitleraŭcaŭ, ci heta rasstralanyja NKUSam bandyty.

Darečy, siońniašniaja pahanaja situacyja zusim niečakana źviartaje masavuju ŭvahu — nie, nie na vaby šašłykoŭ na kaściach! — na niavyznačany status Kurapataŭ.

30 hadoŭ — vielmi praciahły termin. Treba stavić kropku. Vy dumali, šum budzie chutkabiežnym i ścichnie, ale vy ŭžo ciapier bačycie, jak daloka ŭsio pajšło. Užo, bačycie, i pra karupcyjny składnik zabałbatali, i zvaroty ŭ prakuraturu pajšli, i vas usich pajmienna paznachodzili, i śpis adkaznych čynoŭnikaŭ na budučyniu składajuć.

To hladzicie: tut jość dva šlachi.

Pieršy: vy možacie spadziavacca na milicyju. Bo vy ž adčuvajecie, što vas kinuli, tak? Što nie abaraniajuć, chacia musili b.

Milicyja sapraŭdy moža ŭ niejki momant stać na vaš bok. I pačać pakavać abaroncaŭ. I zakryvać ich na sutki. Ale vy ŭjaŭlajecie, jaki rokat uźnimiecca ŭ siecivie? Heta ž nie erzac-fieministki. Hetyja ž ludzi kajdankami siabie ŭ minułym hodzie pryčaplali, kab abaranić pamiać pra zabitych. To navat kali darožku začyściać — «tuse» nie atrymajecca.

Adsiul — druhi varyjant. Anansujcie pakajannaje intervju. Kažycie, što vy hatovyja pieradać svoj zabaŭlalny kompleks pad muziej achviar Kurapataŭ. Prasicie ŭzamien ziamlu na Kamsamolskim voziery, ci Minskim mory, ci dzie jašče. Na ilhotnych umovach. Bo vas ža raźviali. Abviaščajcie kraŭdfandynh na pabudovu. Paśla taho jak vy prybieraciesia z Kurapat, vy adčujecie šmat simpatyj ludziej, jakija ciapier staviacca da vas ź vialikim napružańniem.

I zabudźciesia pra ŭbuchanyja ŭ kompleks inviestycyi: dziciačaja placoŭka choć ty treśni vyhladaje žudasna na fonie kryžoŭ. A ich, kryžoŭ, prosta za vašym płotam moža naraści značna bolej, kali vy damožaciesia začystki. I nichto z hetym ni chalery nie zdolny budzie zrabić. Bo valić kryžy ŭ našaj kultury — sprava praklataja.

To zrabicie vybar i zastavajciesia ludźmi.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0