Chadanovič skazaŭ, jak u trunu pakłaŭ

Andrej Chadanovič abvieściŭ, a «narodny čytaka» Mikoła Busieł jaho z udziačnaściu padtrymaŭ («NN», №40, 2009), što sučasnaja biełaruskaja litaratura biazzubaja. Pakolki spadar nie «šarahovy» čytač, a, tak by mović, litaraturny pałkoŭnik ci navat hienierał, to i hramadskaja vaha jaho publičnych acenak inšaja. Status vymahaje.

Asabliva ŭ naš čas, kali samo paniaćcie «biełaruskaja litaratura» akazałasia razarvanym na šmatki. Akramia čarhincoŭcaŭ, isnuje abjadnańnie Biełaruski PEN‑Centr, jaki sp. Chadanovič i ŭznačalvaje, a jość ža Sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ (SBP). Dyk zdabytki jakich litarataraŭ, jakoha abjadnańnia acaniŭ sp. Chadanovič u jakaści sučasnaj biełaruskaj litaratury?

Pra vyraby «čarhincoŭcaŭ» paviedamlajuć aficyjnyja srodki masavaj infarmacyi. A voś aceńvać zdabytki siabroŭ SBP, jakija mnie viadomyja kudy lepiej, ja b nie staŭ hetak adnaznačna, jak sp. Chadanovič.

Kali ich tvory spres «biazzubyja», čamu mienavita členy Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ padvierhnutyja ŭładnamu cisku, amal jak pieršyja chryścijanie ŭ Staražytnym Rymie, chiba što ŭ cyrku da lvoŭ na śniadanak nie vyšturchoŭvajuć? Mahčymaści zarabić na chleb litaraturnaj tvorčaściu pazbaŭlenyja: u časopisy chodu niama, u dziaržvydaviectvy taksama, sustrečy z čytačami i to zabłakavanyja. Navošta b hetak tatalna‑luta raspraŭlacca z «biazzubymi»?

Darečy, pra «zubastaść». Što miełasia na ŭvazie? Satyryčnaść? Dyk satyra — tolki adzin z žanraŭ mastackaj litaratury. Dziorzkaść? Ci advaha vysokamastackim słovam kazać praŭdu, jakoj by horkaj taja ni była? Advaha vystupić nasupierak aficyjnamu stereatypu, kali toj škodzić raźvićciu nacyi? Ci jość heta ŭ zdabytkach našych piśmieńnikaŭ? A voś, na ŭskidku.

U žanry mastackaj prozy nielha abminuć raman‑epapieju Vasila Jakavienki «Pakutny viek», jaki litaraturaznaŭca Alaksiej Rahula nazvaŭ adnym ź pieršych paŭnacennych palityčnych biełaruskich ramanaŭ. Alesiu Rybaku ŭdałosia narešcie apublikavać «Mašu i Mašku» — admietnuju apovieść pra narastańnie rospačy, ale i stychijnaha supracivu sialan sučasnamu nachabnamu čynavienstvu. Nie supadajuć z zamšełym aficyjozam novyja pjesy Alesia Pietraškieviča. Zhadajem šerah karotkich apovieściaŭ Andreja Fiedarenki. Ci zusim «novy» raman Natalli Babinaj «Rybin horad». A paezija! A mastackaja publicystyka i eseistyka Niła Hileviča, Siarhieja Dubaŭca, Viktara Kaźko i tvory jašče šerahu litarataraŭ, jakimi mahła b hanarycca lubaja litaratura śvietu.

Kali ŭžo šanoŭny Andrej Chadanovič pažadaŭ acharaktaryzavać sučasnuju biełaruskuju litaraturu, varta było b uvažliviej ahledziecca naŭkoła. A to skazaŭ, jak u trunu pakłaŭ.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0