U Biełarusi Novy hod 1 studzienia pačali adznačać u 1362 h.
Na try stahodździ raniej za Rasiju.
U bolšaści staražytnych narodaŭ śviatkavańnie Novaha hoda supadała z pačatkam adradžeńnia pryrody i adznačałasia, jak praviła, u sakaviku. Staražytnyja jehipcianie adznačali pačatak novaha hoda śviatam adradžeńnia Asirysa. U Staražytnaj Hrecyi ludzi, apranuŭšy na siabie maski, ładzili na vulicach šeście ź pieśniami i tancami.
Na dumku navukoŭcaŭ, tradycyja śviatkavańnia Novaha hoda źjaviłasia ŭ staražytnaj Miesapatamii. Usie ziemlarobčyja raboty pačynalisia ŭ kancy sakavika, paśla taho, jak prybyvała vada ŭ Tyhry i Jeŭfracie. Pačatak klimatyčnaha siezona źviazvaŭsia ź pieramohaj śvietłaha boha Marduka nad siłami razbureńnia i śmierci. Hetaja padzieja adznačałasia na praciahu 12-ci dzion šeściami, karnavałami i maskaradami. Zabaraniałasia pracavać i sudzić.
Adna z kieramičnych tabličak śviedčyć, što heta byli dni «nieŭtajmavanaj voli, kali ŭvieś suśvietny paradak pieravaročvaŭsia dahary nahami. Rab pieratvaraŭsia ŭ haspadara».
U Biełaruś tradycyja śviatkavańnia pačatku hodu pryjšła ź Siaredniaviečnaj Jeŭropy.
Cikava, što davoli doŭha ŭ roznych jeŭrapiejskich krainach hod pačynaŭsia pa-roznamu, a jaho pačatak byŭ prymierkavany da adnaho z carkoŭnych śviataŭ. U Anhlii, Francyi, niamieckich kniastvach i Ispanii da śviata Naradžeńnia Chrystovaha 25 śniežnia. U Fłarencyi, Pizie, Kiolnie i Miunstery da Dabravieščańnia 25 sakavika. U Francyi z 987 pa 1563 hady Novy hod adličvali ad Vialikadnia. U niekatorych rehijonach hod pačynaŭsia jak i siońnia – 1 studzienia – na śviata Abrazańnia Haspodniaha. Na terytoryi Polščy i Biełarusi hetaja tradycyja zachoŭvałasia ad 1362 h. Praciahvałasia i staražytnarymskaja tradycyja adznačać pačatak hodu 1 sakavika – u Vieniecyi i va Uschodniaj Jeŭropie. Na praciahu XVI—XVII stahodździaŭ bolšaść jeŭrapiejskich krain pierajšła na sučasnuju tradycyju śviatkavańnia 1 studzienia.
U 1582 papa Hryhoryj XIII uvioŭ novuju kalandarnuju sistemu, jakaja atrymała nazvu hryharyjanskaj. Pravasłaŭnaja carkva na Kanstancinopalskim sabory 1583 h. admoviłasia pierachodzić na novy kalandar i nie zrabiła hetaha dahetul.
Pratestanckija krainy pierajšli na hryharyjanski kalandar tolki ŭ XVIII st., takim čynam doŭhi čas Novy hod u pravasłaŭnych i pratestanckich krainach nadychodziŭ paźniej za katalicki.
Sučasnaja biełaruskaja tradycyja śviatkavańnia Novaha hodu siahaje karaniami ŭ dekret Saŭnarkama z 1918 h., pavodle jakoha balšaviki pierajšli na «novy styl» letaźličeńnia. Zatoje Rasiejskaja, a taksama Sierbskaja i Ijerusalimskaja pravasłaŭnyja carkvy admovilisia pierachodzić na «novy styl», u vyniku čaho ŭsie nieruchomyja carkoŭnyja śviaty, a taksama Novy hod śviatkujecca pa starym styli – takim čynam utvaryŭsia stary Novy hod. U jakaści dadatkovaha śviata, stary Novy hod i dahetul śviatkujecca ŭ Biełarusi, Ukrainie, Rasii, Sierbii, Čarnahoryi i asobnych rajonach Šviejcaryi.
Ciapier čytajuć
Babaryka turemščykam: «U mianie było, ciapier niama, ale jość šaniec, što budzie. A ŭ vas nie było, niama i nie budzie. I ŭ vašych dziaciej nie budzie»
Kamientary