Siońnia ŭ sacyjalnych sietkach usio čaściej abmiarkoŭvajuć elektrality. Błohiery składajuć rejtynhi papularnych dabavak abo navat vučać padpisčykaŭ, jak pryhatavać takija sumiesi samastojna. Adnak, jak daviedalisia ŭ śpiecyjalistaŭ karespandenty Associated Press, da šmatlikich hučnych zajaŭ pra karyść hetych napojaŭ dla zdaroŭja varta stavicca z dolaj skiepsisu.
Elektrality — heta rečyvy z elektryčnym zaradam, jakija dapamahajuć rehulavać chimičnyja reakcyi ŭ arhaniźmie. U kantekście hidratacyi jany adkazvajuć za bałans vadkaści ŭnutry kletak i ŭ mižkletačnaj prastory. My stračvajem častku elektralitaŭ razam z potam, u pieršuju čarhu chłaryd natryju — toje, što my viedajem jak zvyčajnuju kuchonnuju sol.
Kali ŭ momant intensiŭnaha potaadździaleńnia vypić zanadta šmat zvyčajnaj vady, kancentracyja soli ŭ arhaniźmie moža źnizicca jašče macniej, što parušaje ŭnutranuju raŭnavahu. Napoi i paraški z elektralitami stvorany mienavita dla taho, kab adnavić vodny bałans i papoŭnić straty soli. Časta jany ŭtrymlivajuć i inšyja važnyja elemienty, takija jak kalij i mahnij, a taksama peŭnuju kolkaść cukru.
Ad futbolnaha pola da suśvietnaj industryi
Historyja adnaho z samych papularnych spartyŭnych praduktaŭ u śviecie pačałasia nie ŭ łabaratoryi, a na stadyjonie Univiersiteta Fłarydy.
U 1965 hodzie pamočnik treniera futbolnaj kamandy «Gators» Duejn Duhłas źviarnuŭsia da ŭniviersiteckaha daśledčyka-niefrołaha Robierta Kiejda ź dziŭnym pytańniem: «Čamu futbalisty nie chodziać pa-maleńkamu paśla hulni?»
Jak paźniej zhadvaŭ Kiejd, mienavita hetaje pytańnie źmianiła žyćcio navukoŭcaŭ i dało šturšok usioj industryi. Adkaz byŭ vidavočnym: hulcy hublali tak šmat vadkaści z potam, što na ŭtvareńnie mačy jaje prosta nie zastavałasia.
Daśledavańni pakazali, što za adzin matč spartsmien moh stracić bolš za 8 kiłahramaŭ vahi. Pry hetym arhanizm pakidała nie tolki vada, ale i žyćciova važnyja natryj i chłor. Heta pryvodziła da padzieńnia abjomu płazmy i kryvi, što litaralna vysmoktvała z atletaŭ siły i ciahavitaść.
Kab vyratavać kamandu, Kiejd stvaryŭ salony rastvor, dadaŭšy ŭ jaho cukar dla lepšaha zasvajeńnia natryju ŭ kišečniku. Pieršaja porcyja była nastolki hidkaj na smak, što samoha navukoŭca zvanitavała. Tolki dadavańnie limonnaha soku zrabiła sumieś bolš-mienš prydatnaj dla ŭžyvańnia.
Napoj usio jašče nie byŭ dobrym na smak, ale vyniki hulcoŭ stali nastolki vidavočnymi (asabliva ŭ druhoj pałovie matčaŭ, kali sapierniki źniemahali ad śpioki), što ihnaravać pośpiech było niemahčyma.
Tak źjaviŭsia Gatorade — pieršy masavy spartyŭny napoj. Robiert Kiejd, jaki pamior u 2007 hodzie, paźniej pryznavaŭsia: jon nikoli navat nie maryŭ, što jaho vynachodnictva buduć kuplać zvyčajnyja spažyŭcy ŭ supiermarkietach.
Kamu sapraŭdy patrebnyja elektrality?
Daran Rovieł (Darren Rovell), aŭtar knihi pra historyju Gatorade, zaŭvažaje, što ŭ 90‑ia hady spartyŭny napoj staŭ značna saładziejšym, a paśla taho jak u 2001 hodzie brend kupiła kampanija PepsiCo, jon źjaviŭsia paŭsiul — navat u piceryjach.
Sučasny markietynh aktyŭna prasoŭvaje ideju, što hetyja pradukty albo zrobiać vas atletam, albo daduć zvyšmahčymaści tym, chto ŭžo zajmajecca sportam.
Adnak ekśpierty zaklikajuć da ćviarozaha padychodu. Jak tłumačyć niefrołah Univiersiteta Vandebilta Chanter Chjustan, nyrki zdarovaha čałavieka vydatna padtrymlivajuć bałans elektralitaŭ samastojna, a ŭsie liški prosta vyvodziacca z mačoj. Pavodle jaho słoŭ, užyvańnie takich napojaŭ «prosta dla zdaroŭja», chutčej za ŭsio, nie prynosić nijakaj realnaj karyści.
Śpiecyjalisty vyłučajuć tolki try kankretnyja vypadki, kali dabaŭki majuć sens:
Praciahłyja nahruzki: Kali vaša treniroŭka doŭžycca mienš za dźvie hadziny, zvyčajnaj vady budzie całkam dastatkova. Tolki pry stracie kala 2% vahi cieła z potam pačynajucca prablemy: mocnaja smaha, stomlenaść i kurčy.
Indyvidualnyja asablivaści: Niekatoryja ludzi paciejuć značna intensiŭniej za inšych, abo ich pot maje vielmi vysokuju kancentracyju soli.
Ekstremalnyja ŭmovy: Ultramarafony i spabornictvy ŭ haračym vilhotnym klimacie patrabujuć dakładnaha płana papaŭnieńnia resursaŭ arhanizma.
Raznastajnaść prapanovy i «damašnija» recepty
Siońnia na rynku pradstaŭleny dziasiatki praduktaŭ, skład jakich mocna adroźnivajecca. Niekatoryja dabaŭki ŭtrymlivajuć u piać razoŭ bolš natryju, čym ich anałahi. Akramia taho, śpiecyjalisty papiaredžvajuć pra niebiaśpieku praźmiernaha spažyvańnia kaliju.
Patryk Bierns, śpiecyjalist pa ekstrannaj miedycynie sa Stenfarda, źviartaje ŭvahu na jašče adnu supiarečnaść: papularnyja napoi «biez cukru». Choć spažyŭcy paźbiahajuć lišnich kałoryj, mienavita hlukoza źjaŭlajecca tym transpartam, jaki dapamahaje arhanizmu chutka zasvojvać natryj. Biez cukru praces hidratacyi stanovicca značna mienš efiektyŭnym.
Što tyčycca «chatnich» elektralitaŭ pa receptach błohieraŭ, ekśpierty nastrojenyja kateharyčna. Hałoŭnaja prablema — niemahčymaść dakładna vyznačyć, kolki soli i inšych rečyvaŭ patrebna mienavita vam. Pamyłka ŭ praporcyjach moža pryvieści da advarotnaha efiektu abo prablem sa straŭnikam.
Dyk ci varta kuplać?
Padsumoŭvajučy, možna skazać: elektrality — karysny instrumient, ale tolki kali cieła padviarhajecca ekstremalnym nahruzkam. Dla bolšaści ludziej jany nie źjaŭlajucca praduktam štodzionnaj patreby.
Julija Zumpana z Kliniki Kliŭlenda padkreślivaje: kali vy nie paciejecie intensiŭna, takija napoi vam nie zaškodziać, ale i nie dapamohuć.
Bolš za toje, jak adznačaje prafiesar niefrałohii Mark Sihał, bolšaść z nas atrymlivaje ŭsiu nieabchodnuju normu soli i kaliju sa zvyčajnaj ježy. Užyvajučy spartyŭnyja napoi biez realnaha deficytu natryju, vy prosta atrymlivajecie lišniuju porcyju cukru i niepatrebnuju nahruzku na kašalok. Tamu lepšaje rašeńnie dla zvyčajnaj prahułki abo karotkaj treniroŭki — heta pa-raniejšamu šklanka čystaj vady.
Byłoha supracoŭnika kontrraźviedki KDB aryštavali za zdradu dziaržavie9
Kamientary
... tady i CAŁKAM "kurčy"