Danija ŭsurjoz rychtavałasia da vajny z ZŠA, u Hrenłandyju byli pierakinutyja zapasy donarskaj kryvi i vybuchoŭka
Kali ŭ studzieni 2026 hoda Tramp pačaŭ pahražać Hrenłandyi, Kapienhahien u terminovym paradku pierakinuŭ na vostraŭ svaje najlepšyja padraździaleńni, zapasy donarskaj kryvi i vybuchoŭku, pryznačanuju dla padryvu ŭźlotna-pasadačnych pałos. Dapamohu Danii ŭ tyja dni akazała i Francyja.
Dackaje vydańnie DR apublikavała rasśledavańnie, jakoje zasnavana na infarmacyi, atrymanaj ad dvanaccaci vysokapastaŭlenych krynic u dackim uradzie, vyšejšym vajennym kamandavańni, a taksama ŭ raźviedvalnych słužbach Francyi i Hiermanii.
Pavodle ich źviestak, kryzis pačaŭ narastać nieŭzabavie paśla vybaraŭ u ZŠA ŭ kancy 2024 hoda. Kali Donald Tramp znoŭ zaniaŭ pasadu prezidenta i pačaŭ adkryta zajaŭlać pra namier atrymać kantrol nad Hrenłandyjaj «siłavym šlacham», Danija pačała šukać padtrymku ŭ Jeŭropie.
Užo ŭ pačatku 2025 hoda padčas zakrytych pieramoŭ Kapienhahien źviarnuŭsia da Paryža, Bierlina i stalic krain Paŭnočnaj Jeŭropy, sprabujučy sfarmiravać adzinuju pazicyju. Pierad dackimi dypłamatami stajała składanaja zadača: z adnaho boku, nie dapuścić eskałacyi z klučavym histaryčnym sajuźnikam, a z druhoha — nie dazvolić ZŠA naviazać svaju volu hrubaj siłaj.
Francuzski čynoŭnik, jaki kaardynavaŭ suviaź pamiž Kapienhahienam i Paryžam, paviedamiŭ vydańniu:
«Palityčnaje kiraŭnictva, Uzbrojenyja siły i aparat biaśpieki Danii vyrašyli «pryniać vyklik». My byli hatovyja zrabić amal usio, pra što prasiła Danija».
Pavodle jaho słoŭ, Paryž paćvierdziŭ hatoŭnaść nakiravać u Hrenłandyju bataljon elitnych vojskaŭ i zabiaśpiečyć maksimalnuju padtrymku francuzskaha vajenna-marskoha fłotu — najmacniejšaha siarod krain Jeŭrasajuza — i avijacyi. Anałahičnuju dapamohu prapanavali i inšyja sajuźniki, u pryvatnaści Hiermanija.
Abvastreńnie 2026 hoda
Kaniec leta i vosień 2025 hoda krynicy DR apisvajuć jak pieryjad, kali kryzis raźvivaŭsia adnosna pavolna. Razhladałasia mahčymaść, što ŭ 2026 hodzie jeŭrapiejskija sajuźniki pastupova pavialičać svaju vajennuju prysutnaść u Hrenłandyi, kab prademanstravać hatoŭnaść abaraniać vostraŭ. Adnak padziei radykalna paskorylisia ŭ pačatku studzienia 2026 hoda.
Vosiem krynic DR nazyvajuć adzin kankretny faktar, jaki staŭ šturškom: ranica 3 studzienia 2026 hoda, kali jeŭrapiejskija lidary pračnulisia ad navin pra toje, što ZŠA napali na Vieniesuełu i adchilili ad ułady prezidenta hetaj krainy.
Dla jeŭrapiejskich uradaŭ heta stała sihnałam, što Donald Tramp hatovy nie tolki rabić žorstkija zajavy, ale i realizoŭvać ich siłaj. U hetym kantekście jaho słovy pra Hrenłandyju pačali ŭsprymacca jak niepasrednaja pahroza.
«Voś tady ŭsio vybuchnuła. Kali Tramp uvieś čas kaža, što choča zabrać Hrenłandyju, i adbyvajecca toje, što adbyłosia ŭ Vieniesuele, my byli vymušanyja surjozna razhladać usie scenary», — pryvodzić vydańnie słovy vysokapastaŭlenaj krynicy ŭ dackim aparacie biaśpieki.
Pavodle słoŭ krynicy, pry acency pahrozy zachopu Hrenłandyi ŭličvałasia toje, što «aficyjnyja struktury ZŠA nie pracujuć tak, jak raniej. Vakoł Trampa ŭžo niama ŭ takoj stupieni, jak raniej, ludziej, jakija mahli b jaho adhavaryć. Heta nadzvyčaj niebiaśpiečna».
Vydańnie nahadvaje, što na nastupny dzień paśla apieracyi ŭ Vieniesuele Donald Tramp vystupiŭ z zahadkavaj zajavaj nakont Hrenłandyi.
Dziejańni Danii ŭ adkaz na amierykanskuju pahrozu
Pad upłyvam takich padziej Danija pryniała rašeńnie dziejničać imhnienna. U Hrenłandyju spačatku pierakinuli pieradavuju hrupu — vajskoŭcaŭ z Danii, Francyi, Hiermanii, Narviehii i Šviecyi, jakija byli raźmieščany ŭ Nuuku i Kanhierłusuaku.
Udzieł bolšaści krain byŭ čysta simvalična, ale asnoŭnyja, dackija siły byli całkam bajazdolnyja. U ich skład uvajšli, siarod inšych, sałdaty dackaha Drahunskaha pałka z Cholstebro, bajcy elitnaha Jahierkorpusa (Jægerkorpset). A taksama francuzskija alpijskija strałki, śpiecyjalna navučanyja dla viadzieńnia vajny ŭ surovych hornych umovach. Adnačasova ŭ Paŭnočnuju Atłantyku byli nakiravanyja dackija źniščalniki i francuzski vajskovy karabiel.
Aficyjna hetaja apieracyja nazyvałasia vučeńniami «Arctic Endurance», adnak na spravie havorka išła pra stvareńnie realnaha abarončaha płacdarma.
Pavodle krynic DR, dackija sałdaty prybyli ŭ Hrenłandyju z vybuchoŭkaj, pryznačanaj dla źniščeńnia ŭ vypadku patreby asnoŭnych uźlotna-pasadačnych pałos, u pieršuju čarhu ŭ Nuuku i Kanhierłusuaku.
Meta była vyraznaja: kali b ZŠA pasprabavali vysadzić vojski, hetyja pałosy pavinny byli być padarvanyja, kab pieraškodzić amierykanskaj apieracyi. Razam z hetym u Hrenłandyju byli dastaŭleny zapasy kryvi — standartnaja miera nie dla vučeńniaŭ, a dla situacyj, kali čakajucca realnyja bajavyja straty.
Pa infarmacyi krynic, dackaje vajskovaje kamandavańnie vydała vojskam tak zvany «karaleŭski zahad ab dziejańniach» (kongelig forholdsordre). Zvyčajna ŭ padobnych situacyjach takija zahady mohuć źmiakčacca, kab paźbiehnuć eskałacyi, ale hetym razam, pavodle krynic, «u zahadzie nie było ničoha deeskałacyjnaha». Vajskoŭcy pavinny byli być hatovyja da boju, a źniščalniki F-35 byli adpraŭleny z poŭnym bajavym uzbrajeńniem.
DR śćviardžaje, što taksama atrymała dostup da kankretnaha apieratyŭnaha zahadu, vydadzienaha 13 studzienia 2026 hoda, jaki staŭ asnovaj dla pierakidvańnia vojskaŭ. Zahad apisvaje apieracyju, metaj jakoj źjaŭlajecca padrychtoŭka abarony Hrenłandyi i jakaja moža być pašyrana z pryciahnieńniem jašče bolšaj kolkaści sałdat i vajennych resursaŭ.
Pry hetym nichto z udzielnikaŭ nie mieŭ iluzij adnosna šancaŭ u adkrytym supraćstajańni z ZŠA.
Stratehija była inšaj: zrabić tak, kab luby amierykanski napad vyhladaŭ jak paŭnavartasny varožy akt suprać niekalkich krain NATA adnačasova. Prysutnaść na vostravie sałdat z roznymi nacyjanalnymi ściahami na šaŭronach pavinna była prymusić Trampa zadumacca ab tym, što lubaja amierykanskaja apieracyja aŭtamatyčna stanie kanfliktam nie tolki z Danijaj, ale i ź inšymi jeŭrapiejskimi dziaržavami. I kancom adnosin.
Hetaja łohika rezka adroźnivałasia ad pavodzin Danii ŭ 1940 hodzie, kali kraina nie akazała supracivu niamieckaj akupacyi. Ciapier, paśla praciahłych zakrytych abmierkavańniaŭ, było pryniata supraćlehłaje rašeńnie: u vypadku napadu — zmahacca, navat kali heta aznačaje kanflikt sa značna macniejšym praciŭnikam.
Adnym z samych składanych pytańniaŭ zastavałasia toje, ci hatovyja jeŭrapiejskija sajuźniki iści da kanca ŭ vypadku realnaha sutyknieńnia z ZŠA. Krynicy pryznajuć, što adkazu na hetaje pytańnie tak i niama. Jak adznačyŭ adzin ź niamieckich čynoŭnikaŭ, jon rady, što Jeŭropie nie daviałosia praviarać heta na praktycy, bo napad ZŠA na Hrenłandyju ŭ prysutnaści vojskaŭ NATA pastaviŭ by kryž na sajuzie.
Nastupstvy kryzisu vakoł Hrenłandyi
Situacyja raspružyłasia paśla 21 studzienia, kali Donald Tramp u svaim vystupie na Suśvietnym ekanamičnym forumie ŭ Davosie zajaviŭ, što ZŠA nie źbirajucca vykarystoŭvać vajennuju siłu suprać Hrenłandyi, choć i praciahvajuć ličyć vostraŭ važnym dla svajoj biaśpieki.
Pasoł ZŠA ŭ Danii Kieniet Chaŭery paźniej paćvierdziŭ hetuju pazicyju ŭ aficyjnych kamientarach, adnak jon uchiliŭsia ad pramoha adkazu na pytańnie, ci isnavali ŭ Pientahona realnyja płany ŭvarvańnia.
Jak adznačaje vydańnie, nivodnaja z apytanych krynic nie razhałošvaje dakładnych raźviedvalnych źviestak pra kankretnyja płany ZŠA akupavać Hrenłandyju. Tym nie mienš, u studzieni mnohija ź ich aścierahalisia, što histaryčna važny sajuźnik — Złučanyja Štaty — moža pačać zachop vostrava.
«Mahčyma, my nikoli nie daviedajemsia, ci rychtavali jany prymianieńnie vajennaj siły. Ja vyras padčas Chałodnaj vajny, i časam mnie chočacca viarnucca ŭ toj adnosna stabilny čas, kali suśvietnyja lidary viedali, jak daloka jany mohuć zajści, nie pravakujučy najhoršaha z mahčymych scenaryjaŭ», — cytuje vydańnie słovy ananimnaha niamieckaha čynoŭnika.
U svaju čarhu, vysokapastaŭleny francuzski pradstaŭnik adznačyŭ, što minuły hod z Donaldam Trampam u Biełym domie pakazaŭ: Jeŭropa pavinna «nanova vyvučyć hramatyku ŭłady» i bolš nie moža raźličvać na biezumoŭnuju vajennuju padtrymku z boku ZŠA ŭ vypadku napadu.
Hałoŭnaje pytańnie ciapier u tym, ci zdolnaja Jeŭropa trymacca ćviorda i ci zmoža jana pierabudavacca pad novyja ŭmovy. Častkovy adkaz na heta prahučaŭ užo ŭ pačatku sakavika, kali ŭrad Danii abviaściŭ: kraina razam ź jašče siamiu jeŭrapiejskimi dziaržavami dałučycca da stratehičnaha jadziernaha supracoŭnictva z Francyjaj. Adnačasova dackaja i jeŭrapiejskaja vajennaja prysutnaść u Hrenłandyi nie tolki zachavajecca, ale i budzie raźvivacca ŭžo ŭ miežach NATA.
Niahledziačy na časovaje zacišša, vysokapastaŭlenaja krynica ŭ dackim aparacie biaśpieki papiaredžvaje, što situacyja zastajecca niestabilnaj. Pakul Donald Tramp znachodzicca ŭ Biełym domie, jaho imknieńnie ŭvajści ŭ historyju praz pašyreńnie amierykanskich terytoryj budzie zastavacca pastajannaj krynicaj pahrozy dla Dackaj Sadružnaści, tamu fatalnyja dni studzienia mohuć paŭtarycca ŭ luby momant.
Tym časam, jak piša DR, aficyjnyja ministerstvy Danii i ŭrad Hrenłandyi admaŭlajucca kamientavać detali hetaj sakretnaj apieracyi, zachoŭvajučy maŭčańnie vakoł padziej, jakija mahli źmianić kartu śvietu.
Ciapier čytajuć
«Jana daŭnavata ŭ Biełarusi». Baćka Anžaliki Mielnikavaj pryznaŭsia, što jana žyvaja i zdarovaja113
Kamientary
Złamaŭ, kudy zmoh daciahnucca.