Dzieviatnaccać hadoŭ tamu — 8 śniežnia 1991 hoda — u rezidencyi Viskuli ŭ Biełaviežskaj puščy kiraŭniki Biełarusi, Rasii i Ukrainy Stanisłaŭ Šuškievič, Barys Jelcyn i Leanid Kraŭčuk padpisali pahadnieńnie ab stvareńni Sadružnaści Niezaležnych Dziaržaŭ.
Hetak zvanyja Biełaviežskija pahadnieńni pakłali kaniec 69-hadovaj historyi Sajuza Savieckich Sacyjalistyčnych Respublik. Pryčym ab spynieńni isnavańnia SSSR jak subjekta mižnarodnaha prava i hieapalityčnaj realnaści abjavili lidary tych savieckich respublik, jakija ŭ 1922 hodzie jaho i zasnavali.
Praz 13 dzion, 21 śniežnia, u Ałma-Acie kiraŭniki 11 novych suvierennych dziaržaŭ (akramia prybałtyjskich krain i Hruzii) padpisali pratakoł da pahadnieńnia ab stvareńni SND, u jakim padkreślili, što Azierbajdžanskaja Respublika, Respublika Armienija, Respublika Biełaruś, Respublika Kazachstan, Kirhizskaja Respublika, Respublika Małdova, Rasijskaja Fiederacyja, Respublika Tadžykistan, Turkmienistan, Respublika Uźbiekistan i Ukraina na raŭnapraŭnych pačatkach utvarajuć Sadružnaść Niezaležnych Dziaržaŭ. Udzielniki sustrečy pryniali dekłaracyju, jakaja paćvierdziła prychilnaść byłych sajuznych respublik supracoŭnictvu ŭ roznych halinach źniešniaj i ŭnutranaj palityki, abviaściła harantyi vykanańnia mižnarodnych abaviazacielstvaŭ byłoha SSSR. U śniežni 1993 hoda da SND dałučyłasia Hruzija. Adnak u 2009 hodzie, praz hod paśla ŭzbrojenaha kanfliktu z Rasijaj, jana pakinuła hetaje miždziaržaŭnaje ŭtvareńnie.
Sadružnaść dziejničaje na asnovie statuta, pryniataha Savietam kiraŭnikoŭ dziaržaŭ 22 studzienia 1993 hoda. U im vyznačany ŭmovy členstva dziaržaŭ u SND, sfarmulavany mety i pryncypy kalektyŭnaj biaśpieki i vajenna-palityčnaha supracoŭnictva, praduchileńnia kanfliktaŭ i vyrašeńnia sprečak, uzajemadziejańnia ŭ ekanamičnaj, sacyjalnaj i pravavoj abłaściach, mižparłamienckich suviaziej, zamacavana suvierennaja roŭnaść usich členaŭ. Padkreślena, što krainy, jakija ŭvachodziać u SND, źjaŭlajucca samastojnymi i raŭnapraŭnymi subjektami mižnarodnaha prava.
Sadružnaść nie źjaŭlajecca dziaržavaj i nie vałodaje nadnacyjanalnymi paŭnamoctvami. Uzajemadziejańnie krain ŭ miežach SND ažyćciaŭlajecca praź jaho instytuty kaardynavańnia: Saviet kiraŭnikoŭ dziaržaŭ, Saviet kiraŭnikoŭ uradaŭ, Mižparłamienckuju asambleju, Vykanaŭčy kamitet, jaki źjaŭlajecca pravapierajemnikam Vykanaŭčaha sakrataryjata SND i Miždziaržaŭnaha ekanamičnaha kamiteta Ekanamičnaha sajuza, i inš.
Kamientary