Rašeńni, pryniatyja ŭ 2010-m, dahetul bjuć pa ekanomicy krainy.
Z času prezidenckich vybaraŭ-2010 minuŭ hod. Pra vyniki hałasavańnia, ahučanyja staršynioj CVK Lidzijaj Jarmošynaj, nichto nie zhadvaje, jak nie zhadvali tady. Uvaha hramadstva nadoŭha była prykavana da viečarovych padziejaŭ na płoščy Niezaležnaści i ich nastupstvaŭ. Žorstki razhon mirnaj demanstracyi skončyŭ karotki pieryjad libieralizacyi, jaki niekalki miesiacaŭ dadavaŭ aptymizmu prademakratyčna nastrojenaj častcy hramadstva.
Takuju vializnuju kolkaść biełarusaŭ na Płoščy nie čakali ni ŭłady, ni, zdajecca, sami apazicyjnyja kandydaty. Mora ludziej ź bieł-čyrvona-biełymi ściahami raściakłosia pa praśpiekcie Niezaležnaści da haryzontu — heta byŭ samy jarki momant letašniaj prezidenckaj kampanii.
«Masavyja biesparadki» siami kandydataŭ
Ejfaryi natoŭpu nie zaminaŭ navat toj fakt, što za paru hadzin da šeścia ŭ centry Minska byŭ źbity Uładzimir Niaklajeŭ. Apoŭnačy pryjšła čarha i astatnich palitykaŭ. Niekalki raźbitych voknaŭ Doma ŭrada byli rascenienyja jak «masavyja biesparadki», i suprać ludziej sa ściahami kinuli sotni śpiecnazaŭcaŭ. Fota i videa źbićcia demanstrantaŭ abyšli infarmacyjnyja ahienctvy śvietu.
Vynik pratestu šakavaŭ — 639 zatrymanych. U ofisy niezaležnych ŚMI i pravaabarončych centraŭ, palityčnyja štaby pryjšli ź pieratrusami. A zatrymańnie adrazu šaści kandydataŭ u prezidenty stała suśvietnym rekordam. Aproč Niaklajeva byli schoplenyja Andrej Sańnikaŭ, Mikoła Statkievič, Dźmitryj Us, Aleś Michalevič, Vital Rymašeŭski. A Ryhor Kastusioŭ i Jarasłaŭ Ramančuk vyjšli na svabodu tolki paśla hutarak sa śpiecsłužbistami.
Nivodnaha apraŭdańnia
Hałoŭnym vynikam razhonu Płoščy stała atmaśfiera strachu ŭ hramadstvie, jakaja trymałasia paŭhoda, pakul nie aktyvizavaŭsia ruch «Revalucyja praz sacyjalnyja sietki». Ale taksama ŭźniałasia biesprecedentnaja chvala salidarnaści ź viaźniami.
Jašče dva dziasiatki apazicyjnych aktyvistaŭ vyjechali za miažu, aścierahajučysia kryminalnaha pieraśledu.
Viasna prajšła pad znakam palityčnych pracesaŭ. Pa spravie ab masavych biesparadkach prachodziła bolš za 60 čałaviek, i nivodnaha apraŭdalnaha rašeńnia vyniesiena nie było. Dahetul za kratami zastajucca Sańnikaŭ, Statkievič i Bandarenka, a taksama Źmicier Daškievič i Eduard Łobaŭ, zatrymanyja napiaredadni vybaraŭ.
Jak palityka začapiła ekanomiku
Niekatoryja biełarusy rabili vyhlad, što nie zaŭvažajuć paślavybarčych źmienaŭ u hramadska-palityčnym žyćci, a voś ekanamičny kryzis udaryŭ pa kožnym. Załahodžvajučy nasielnictva pierad vybarami, Łukašenka padniaŭ zarobki nastolki, što finansavaja sistema nie vytrymała napružańnia. Vynikam stała trochkratnaja devalvacyja rubla i adpaviedny rost cenaŭ.
U vyniku Rasija ŭ apošni momant praciahnuła-taki ruku finansavaj dapamohi. I jašče macniej pryciahnuła Biełaruś u svaje abdymki. Heta dało Łukašenku mahčymaść iznoŭ admovicca ad pieravodu krainy na jeŭrapiejskija standarty žyćcia i adnavić budaŭnictva «sacyjalna aryjentavanaj dziaržavy», choć i nie takoj ščodraj, jak hod tamu.
* * *
Što b vy źmianili ŭ svaim płanie na Płošču-2010? Na pytańnie «Našaj Nivy» adkazali ŭdzielniki śniežańskich pratestaŭ.
Uładzimir Niaklajeŭ, «Havary praŭdu»: «Ja zychodziŭ z taho, što ŭłady nie dapuściać tych siłavych brutalnych dziejańniaŭ, jakija byli ŭžytyja da ŭdzielnikaŭ mirnych akcyj pratestu. Heta i była asnoŭnaja pamyłka».
Ryhor Kastusioŭ, Partyja BNF: «Pa-pieršaje, ja b nastojvaŭ na tym, kab supolnyja rašeńni kandydataŭ vykonvalisia bolš dakładna i pierad Płoščaj, i na Płoščy. Pa-druhoje, ja b zrabiŭ usio mahčymaje, kab adsiekčy ŭsich pravakataraŭ, jakija źjavilisia ŭ našych šerahach».
Iryna Chalip, žonka kandydata ŭ prezidenty Andreja Sańnikava, hramadzianskaja kampanija «Jeŭrapiejskaja Biełaruś: «Tre było zastavacca na Kastryčnickaj i čakać vynikaŭ hałasavańnia, a paśla razhortvać łahier. Tym bolš, ja viedaju, usio nieabchodnaje było zakuplena. Druhi varyjant — iści ŭ «padarožža» pa horadzie, kab ludzi nie zamierźli, kab byŭ ruch. Ale nie zasiarodžvacca na płoščy Niezaležnaści».
* * *
Kino pra Płošču-2010
Režysiorka — Kaciaryna Kibalčyč. U filmie raskazvajecca historyja žyćcia maładoha čałavieka ź Minska, jaki 17 hadoŭ žyvie ŭ krainie «apošniaha dyktatara Jeŭropy».
Režysior — Juryj Chaščavacki. Stužka — praciah našumiełych filmaŭ «Zvyčajny prezident» (1996) i «Płošča» (2007). U joj Chaščavacki nie admaŭlajecca ad raniejšaha žanru i praciahvaje svoj ujaŭny dyjałoh z Łukašenkam.
«Płošča. Žalezam pa škłu»
Prapahandysckaje «rasśledavańnie», źniataje Ahienctvam televizijnych navinaŭ. Film, jaki ahučvaŭ kiraŭnik Biełteleradyjokampanii Hienadź Davydźka, vylivaje pamyi na pradstaŭnikoŭ apazicyi.
Kamientary