Edvard Ludovič. Šmatchadovaja kamprametacyja apazycyi

Šmatchadovaja pazycyi

Zajavy Fiaduty, Statkieviča, źjaŭleńnie sajtu KampramatBY

10 vieraśnia, adrazu paśla vybaraŭ, rasiejski kanał NTV, a za im i biełaruskija radyjostancyi raspaŭsiudzili nadrukavany “siońnia” ŭ amerykanskaj hazecie Christian Science Monitor artykuł pra marnatraŭstva biełaruskaj apazycyi. Jaho aŭtar Skot Petersan śćviardžaŭ, što 24 młn. dalaraŭ, vydatkavanych na patreby biełaruskaj demakratyi, pajšli na hłum. Čamu takaja aperatyŭnaść u cytavańni? Chto jašče ŭ hrankach pračytaŭ artykuł Skota Petersana ŭ hetym nia samym papularnym amerykanskim vydańni? (Roźnica ŭ časie miž Maskvoj i ZŠA składaje 8 hadzinaŭ). Dapuścim, što artykuł hetak chutka rastyražavali prosta tamu, što 10-ha jon źjaviŭsia ŭ navinach Yahoo.

Roŭna praz dva tydni, 24 vieraśnia, Biełorusskaja hazieta nadrukavała interviju z Alaksandram Fiadutam pad krasamoŭnaj nazvaj “Užo nassalisia”. “Niezaležny analityk” vinavaciŭ biełaruskuju apazycyju ŭ raskradańni tych samych 24 młn. dalaraŭ, vydzielenych zachodnimi dziaržavami na padtrymku demakratyi ŭ Biełarusi. Fiaduta takuju ličbu vyvieŭ na asnovie ŭłasnych padlikaŭ: “...Možna vyrabić 10 kašulek, ale, vybačajcie, zasrać imi ŭsie niezaležnyja hazety, sfatahrafavacca ŭ ich na presavaj kanferencyi, kab stvaryć u sponsaraŭ bačnaść efektyŭnaj pracy”. Fiaduta raspaviadaje, nie nazyvajučy imionaŭ, jak kiraŭniki biełaruskaj apazycyi kuplali kamfartabelnyja kvatery ŭ Miensku. Niezaležnaja presa, na jahonuju dumku, nie nastolki karumpavanaja, jak palityčnyja partyi (“I kali redaktar pavysiŭ sabie zarobak na 100 dalaraŭ — heta nie najbolšaje złačynstva”). Vidać, tamu ŭ joj i drukuje svaje opusy sam Fiaduta. Jašče mienšaja karupcyja, śćviardžaje jon, u sfery kultury: nia tyja pamiery achviaravańniaŭ, kab kraści.

Pry kancy interviju Fiaduta paabiacaŭ, što, kali buduć pahrozy z boku apazycyi, jon nazavie imiony i kankretnyja arhanizacyi, pra što nibyta ŭžo raiŭsia z amerykanskimi žurnalistami (Christian Science Monitor?).

U adkaz na heta Mikoła Statkievič, lider Narodnaj Hramady, zajaviŭ, što varta padać na Fiadutu ŭ sud za dyskredytacyju demakratyčnaha ruchu, ale prapanavaŭ stvaryć admysłovuju kamisiju dla raśśledavańnia finansavaj dziejnaści demakratyčnych arhanizacyjaŭ ad 1996 h. Za heta ŭchapiłasia Biełorusskaja diełovaja hazieta, i 9 kastryčnika nadrukavała materyjał, pryśviečany finansavym razborkam, a taksama interviju sa Statkievičam. Hramadoviec klaŭ Fiadutu i zaklikaŭ vynieści pytańnie pra 24 miljony na palitradu šyrokaj hramadzianskaj kaalicyi. Jon, jak i Fiaduta, papiaredziŭ: “Kali niejkija arhanizacyi vystupiać suprać našych prapanovaŭ, my budziem razhladać heta jak uskosny dokaz karumpavanaści kiraŭnictva hetych arhanizacyjaŭ”.

Kaardynatar “Chartyi, 97” Andrej Sańnikaŭ, kamentujučy dla BDH vykazvańni Statkieviča i Fiaduty, skazaŭ, što jany hrajuć na adnym palityčnym poli (“inicyjatyva Statkieviča absalutna analahičnaja zajavie Fiaduty”) i što słovy Fiaduty — nachabnaja mana.

Nie abyšoŭ uvahaj hety skandał i “niezaležny sajt Kompromatby (www.kompromatby.net), na jakim chaciełasia b spynicca bolš padrabiazna. Hety sajt pačaŭ dziejničać 20 žniŭnia, čamuści ŭ 23.25. Kiruje im mityčny Konstantin Kalinovskij, jaki zaachvočvaje naviednikaŭ sajtu “dasyłać luby kamprametujučy materyjał”. Maŭlaŭ, budzie nieadkładna pastaŭleny. My dasłali na sajt svoj “kampramat”, ale pakul biezvynikova. Mo tamu što pa-biełarusku? Bo ŭsie materyjały na sajcie — pa-rasiejsku.

Častka ich pieradrukavanaja z rasiejskich ŚMI (Ohoniok, Itohi, Ekśpiert, Novoje vriemia, Kommunist.ru i h.d.), ale bahata i artykułaŭ pad pseŭdanimami (Teŭtonski, Brat pa zbroi, Pravasudaŭ, PR-online i inš.). Štodzień na Kompromatby źjaŭlajecca nizka vykryćciaŭ (achop ad ben Ładena da vuhliku).

Sajt niby biełaruski — pra heta musiać śviedčyć litary by u naźvie. Praŭda, toje by staić pierad kropkaj. H.zn. zarehistravany jon nie ŭ Biełarusi. Adnak najbolš uvahi nadaje biełaruskaj rečaisnaści, palitykam i ŭładzie.

U źmieščanym na staroncy rejtynhu samych zhadvanych na sajcie biełaruskich palitykaŭ, dziejačaŭ, žurnalistaŭ pieršaje miesca zajmaje Łukašenka (22%), ad 4 da 2% u Šejmana, Paŭličenki, Domaša, Hančaryka, Ciciankova, Vika, Sivakova, Lavonava. Siarod hałoŭnych pastaŭščykoŭ kampramatu na pieršym miescy niejki Hierasimaŭ z 5%, ad 1 da 3% majuć Fiaduta, Vaskrasienski, “Chartyja, 97”, BDH, Michaił Padalak, Tamara Vińnikava. Vaskrasienski pracavaŭ sioleta razam ź Fiadutam u hrupie Sinicyna. Padalak viadomy pravakacyjnymi artykułami ŭ Biełorusskoj hazietie. Biełarusafilskich materyjałaŭ na sajcie niama nivodnaha.

Pieravažnaja kolkaść aŭtarskich materyjałaŭ, pryśviečanych sytuacyi ŭ Biełarusi, napisanyja farmalna z “demakratyčnych” pazycyjaŭ, krytykujuć isny režym i tym samym musiać vyklikać davier.

Voś 12 kastryčnika źjaviŭsia ahladny artykuł “Jak zrabić čałavieku dobra?”, padpisany Agorby. Aŭtar apisvaje siońniašniaje stanovišča Biełarusi, usimi siłami padkreślivajučy, što jamu vielmi baluča za Radzimu. Jakich tolki epitetaŭ jon dziela hetaha nie ŭžyvaje! Nazyvaje Biełaruś bałotnaj dziaržavaj, jakuju prezydent-ciemrašał “Saška” pieratvaryŭ u vialiki kałhas, i vialikim bałotam Aleksandryja, dzie ekanomika zbankrutavała, a ludzi źnikajuć siarod dnia. U artykule šmat pamyłak, jakich biełaruski žurnalist nie zrabiŭ by. “Kryŭdna, — piša aŭtar, — što žyvu ŭ vialikim prydurkavatym kałhasie z šalonym bryhadziram z škłoŭskich “Ńju-Vasiukoŭ...” U paviatovym horadzie Mahilovie byli raźmieščanyja 600 mašynaŭ “kałhaśnikaŭ”, 300 mašynaŭ ź Miensku, i 100 — “zboku”. Usie hateli na čatyry dni pieratvarylisia ŭ patychajučyja pieraharam, achoŭvanyja AMONam bardeli. Zabułdyhi ad ułady atrymali vypiŭku i padarunki, a biudžetnikam nia vypłacili zarobak, bo ŭsie srodki pajšli na dažynki!” Vo taki kampramat.

Biełaruskaja ž apazycyja, na dumku Agorby, ujaŭlaje saboj kvołaje stvareńnie, i jaje možna biaź ciažkaściaŭ pieramahčy: “Prapahanda śćviardžaje: “Łukašenka — tata rodny, a apazycyja — niedabitki”, i padsoŭvaje ŭ jakaści apazycyi Zianona Paźniaka, Šuškieviča i inšuju nacysckuju ci prapolska nastrojenuju niečyść, jakaja achoplivaje nievialikuju kolkaść nasielnictva, pryčym pieravažna heta Haradzienskaja vobłaść”.

Jość i inšyja materyjały, u jakich beścicca Łukašenka. Prykładam, artykuł pra padabienstva Hitlera i Łukašenki (“Syndrom A.H.”, z gerundiy56.chat.ru). Tam supastaŭlajucca dva hieroi (adzin z alpijskich łuhoŭ Aŭstryi, druhi — z łukavinaŭ Škłoŭščyny), pryčym ichnyja imiony nie nazyvajucca, tolki inicyjały — A.H. Naturalna, što bolš uvahi nadajecca A.H. sa Škłoŭščyny. Jahonaja bijahrafija vypisanaja nadzvyčaj ahresiŭna i abraźliva.

Ź inšaha boku, V.Cchviedzijani piša pra “narmalnaść” biełaruskaj ekanomiki, z zarobkami bolšymi, čym va Ŭkrainie, pensijami i tannymi kamunalnymi pasłuhami. “Toža biełarus” PR-online piša pra Biełaruś jak pra bastyjon suprać NATO na zachodnich miežach Rasiei i, adpaviedna, cikavaść ZŠA da pracesaŭ u Respublicy: “Aktyŭnaje spačuvańnie biełaruskaj apazycyi i ŭsialakaje infarmacyjnaje spačuvańnie joj — voś jejnaja (Ameryki) taktyka”. Andrej Bahdanovič z “Ekspertu” piša pra niamohłaść i biespravadyrstva biełaruskaj apazycyi.

Uvohule, siarod navały raznarodnych materyjałaŭ pradumanaściu vyłučajucca tolki tyja, u jakich Kompromatby vylivaje cebry hrazi na apazycyju. Pačałosia heta ad kanca žniŭnia, kali vybarčaja kampanija vyjšła na finiš. 6 vieraśnia, pierad samymi vybarami, źjaviŭsia kampramat na Vasila Lavonava, jakoha vinavacili ŭ kolišnich suviaziach z Valerjem Tkačovym, što “zamaŭlaŭ” kryminalnyja zabojstvy ŭ Mahilovie. Dziela pierakanalnaści padavalisia materyjały kryminalnaje spravy, u jakoj fihuruje imia Lavonava.

Pierad interviju Fiaduty — 21 vieraśnia — na sajt pryjšoŭ “ananimny list” ź infarmacyjaj, što kiraŭniki BNF (Viačorka, Chadyka, Bialacki) skrali 400 tys. dalaraŭ, nakuplali majomaści, a ciapier zapałochvajuć śviedkaŭ, kab schavać finansavyja złoŭžyvańni ad hramadzkaści: “...U štab-kvateru BNF prybyvajuć pradstaŭniki rehijanalnych strukturaŭ Frontu, jakija prosiać vydać im hrošy dla raźliku ź ludźmi, što byli zadziejničanyja ŭ vybarčaj kampanii i, pa sutnaści, pracavali ŭ kredyt. Adnak im zajaŭlajuć pra adsutnaść finansaŭ”.

Inšy ananimny materyjał raspaviadaje pra finansavyja machinacyi Bahdankieviča i Čyhira, kali adzin byŭ staršyniom Nacbanku, a druhi — Ahrabanku. Jany nibyta vydzialali šmatmiljonnyja kredyty kiraŭničcy finansavaj kampanii “Fiko” Natalli Šaŭko, a taja ŭžo finansavała AHP i BNF. Kali ž novaja ŭłada zacikaviłasia jejnaj dziejnaściu i raspačała śledztva, “...śledčyja dziejańni z Šaŭko pieraniesllisia ŭ spalniu. Šaŭko naradziła dzicia ad supracoŭnika, što vioŭ spravu. Zatym naradziła i druhoje”. Takim čynam, pryvatnyja machinacyi Natalli Šaŭko źviazvajucca z demakratyčnym asiarodździem.

A voś niejki “habrej Ivan Ivanoŭ” u svaim liście aburajecca “Habrejskim numaram” kulturnaha časopisu ARCHE. “Samaje cikavaje i śmiešnaje zaklučajecca ŭ tym, što “Džojnt” dapamahaje kandovym antysemitam, žydajedam i naščadkam hitleraŭskich chałujoŭ, to bok palicajam... Voś u mianie ŭ rukach časopis “Arčy” (tak u aryhinale — E.Ł.) ... dzie drukujucca aŭtary ... u miestačkova-chutarskim razumieńni, z pretenzijami na eŭrapiejskaść i kulturnaść”. Pratest aŭtara vyklikała nibyta drukavańnie adkazu Alesia Puškina ŭ ankiecie časopisu. Bo toj nibyta antysemit i vystupaŭ na ŭstanoŭčym źjeździe BNF z antysemickimi vykazvańniami. Absurd!

Prykancy Ivanoŭ vynosić ARCHE prysud: “...Navošta hetyja krakadziłavy ślozy pra Hałakost, kali “Džojnt” finansava padpitvaje patencyjnych chaŭruśnikaŭ Hitlera i ich naščadkaŭ? Česnamu habreju hetaha nie zrazumieć”.

Uvohule, biełaruskamoŭnaj presy aŭtary sajtu nia lubiać. “Usia praŭdzivaja infarmacyja ŭ Biełorusskoj diełovoj hazietie. Na žal, druhija mocnyja i dakładnyja infarmacyjnyja vydańni zabaronienyja biaz sudu i śledztva, jak heta było z hazetaj Imia. A hazety z nacyjanalistyčnym duškom vychodziać, demanstrujučy ŭvieś svoj palityčny infantylizm”.

Uražvaje toje, jakaja infarmacyja majecca ŭ rasparadžeńni aŭtaraŭ materyjałaŭ. Adkul uziałasia kryminalnaja sprava Tkačova, kali nie z KDB? A nibyta novy pryvatny adras Alesia Bialackaha? A padrabiaznaści pryvatnaha žyćcia Natalli Šaŭko?

Aŭtar sajtu słaba viedaje biełaruskuju movu i dobra aryjentujecca tolki ŭ tych realijach našaj krainy, jakija detalova apisanyja ŭ ŚMI. Pry hetym jon nazvaŭsia imiem nacyjanalnaha hieroja Kastusia Kalinoŭskaha. Dziela čaho?

Takoje ŭražańnie, što hałoŭnaja meta sajtu — kančatkova zbłytać čytačoŭ, dyskredytavać usich (heta jak u Fiaduty: a žurnalisty česnyja, u miesiac kraduć usiaho hetulki, kolki vy zarablajecie).

Statkievič sam uviesnu byŭ abvinavačany paplečnikami pa partyi ŭ destruktyŭnaj dziejnaści, aŭtarytaryźmie i pryŭłaščvańni finansavych srodkaŭ, u vyniku čaho Hramada nadkałołasia. Letaś jon kateharyčna vystupiŭ suprać bajkotu vybaraŭ u pałatku i ad taho času vioŭ ułasnuju palityčnuju hulniu. Kaliś Paźniak nazyvaŭ jaho pravakataram. Śmiajalisia tady ź Zianona Stanisłavaviča.

Fiaduta taksama prajšoŭ pakručasty palityčny šlach, kab urešcie vystavić svaju kandydaturu na vybarach u pałatu pa akruzie Michaiła Čyhira i paśla antyčyhiroŭskaha artykułu ŭ Sovietskoj Biełoruśsii napiaredadni vybaraŭ byŭ žorstka źbity ŭ padvarotni (tak i chočacca dadać: nibyta). Sioleta jon demanstratyŭna nia ŭdzielničaŭ u prezydenckaj kampanii apazycyi, padtrymlivajučy Ł.Sinicyna. U minułym “Kurjery” jon piaje asannu byłomu šefu KDB Mackieviču, jak niekali chvaliŭ kryštalna sumlennuju žančynu Jarmošynu. Chto ty budzieš, jaho novy hieroj?

I sajt Kompromatby, i zajavy Statkieviča ź Fiadutam skiravanyja na dyskredytacyju ŭsioj biełaruskaj apazycyi ŭ vačach hramadztva. Dvuboj u presie zdajecca tolki daścipnym taktyčnym chodam dla dasiahnieńnia hetaha. Fiaduta ž i sam abmoviŭsia, što BSDP — adzinaja niekarumpavanaja partyja.

Kompromatby davodzić, što ŭsio biełaruskaje — druhi hatunak, nieistotna, łukašenskaje ci demakratyčnaje. Biełaruskaja presa — ništo, biełaruskija lidery — impatenty, Łukašenka — kiraŭnik vialikaha kałhasu, palityčnaja elita Biełarusi — nabor “untermenšaŭ”, asudžanych Čarnobylem na vymirańnie. Chto, kali nie Rasieja, navučyć Biełaruś demakratyi i praciahnie siabroŭskuju ruku dapamohi? Ratujmasia Rasiejaj — čytajecca miž radkoŭ refren sajtu. Jahonaja asnoŭnaja mišeń — novaja biełaruskaja apazycyja. U toj ža čas šalmavańnie Łukašenki nadta hrubaje, da absurdu, da hratesku, da biasškodnaści.

Za sajtam moža stajać viedamstva Sinicyna, abo adna z rasiejskich pijar-kantoraŭ, abo mienskija specsłužby. Zrešty, niama harantyi što niechta ź niekim nie źviazany. Łancuh “vykryćciaŭ” moža być doŭhaterminovaj stratehijaj dyskredytacyi realnaje apazycyi. Pačynajuć z palityčnaje apazycyi, bo mienavita jana najbolš asłablenaja vybarami. U siaredzinie 90-ch vinavacili ŭ fašyźmie BNF, kab dyskredytavać usio nacyjanalnaje. Ciapier razharnułasia kampanija dyskredytacyi palityčnaj apazycyi, kab paśla złamać usio niezaležnaje hramadztva — stryžań biełaruskaj dziaržaŭnaści.

Edvard Ludovič