Adhukajučysia na zapatrabavańni času, u Biełarusi źjavilisia vykanaŭcy i kalektyvy, jakija pracujuć nielehalna, trymajučysia na hiennym uzroŭni pryncypaŭ kanśpiracyi.
Ich nie pačuješ na Banhałory, a zapisy možna znajści tolki ŭ labiryntach sieciva. U ich svoj šlach — zmahańnie praz muzyku j słova z zachadami ŭłady padzialić muzykaŭ na «česnych» i «niačesnych». A ŭ pieśniach usio hranična dakładna: tut — čornaje, tut — biełaje. Bolš dakładna: čyrvonaje i biełaje. — Źmicier Padbiareski.
«Čyrvonym pa biełamu» — prajekt niekalkich biełarusaŭ. Ničoha padobnaha raniej u biełaruskaj muzycy nie było.
Tym ža litarataram, jakich amal vycisnuli z ułasnaje chaty, nie zastajecca ničoha, jak sustrakacca z čytačami na kvaterach, choć na prykładzie S.Antončyka možna čakać, što i za čytańnie vieršaŭ na kvatery možna atrymać karu. U Biełarusi tym časam adradziłasia pašyranaja za savieckim časam źjava: muzyčnyja kvaterniki. Z dapamohaj sieciva płošča «kvatery» pavialičvajecca da niejmaviernych pamieraŭ.
«Čyrvonym pa biełamu» — typovy «kvaternik» — biełaruskamoŭny chip-chop sacyjalna-palityčnaj afarboŭki. Niejak daviałosia pačuć mierkavańnie maładoha afraamerykanca: chip-chop — bluz siońniašniaha dnia. Ale bluz — pierš za ŭsio muzyka indyvida, «manaloh» ad pieršaj asoby, apovied pra skruchi i prablemy žyćcia. Dla bluzu niama zabaronienych tem, heta muzyka pryhniečanaj mienšaści, jakuju da pačatku jahonaj kamercyjalizacyi taksama «nie rekamendavali» puskać u prystojnyja miescy. Adnak bluz u jakaści alternatyvy saładžavaj estradzie naradziŭ rytm-end-bluz, toj — rok-n-roł. I muzyčnaja revalucyja zrabiłasia faktam!
Chip-chop revalucyi nia zrobić. Ale prymusić zadumacca nad žyćciom, asabliva maładuju aŭdytoryju, moža.
Praz paŭtara miesiaca pošukaŭ udałosia pahutaryć z adnym z udzielnikaŭ kalektyvu, adšukaŭšy jaho niedzie «na skryžavańniach Eŭropy». Adnajmiennaja teleprahrama moža być spakojnaja: z boku Eŭropy papularnaść joj nie pahražaje. Aściarožnaść udzielnikaŭ «ČpB» možna zrazumieć: jość u ich pieśniach toje, što moža paciahnuć vykarystańnie nie adnaho papularnaha artykułu Kryminalnaha kodeksu. Ale pajšli na heta vykanaŭcy śviadoma. Nabaleła — jašče miakkaje słova dla taho, kab vyznačyć pryčynu naradžeńnia prajektu.
Adnoj z takich pryčyn byŭ, na dumku majho surazmoŭnika, jaki vystupaje pad mianuškaj Kroŭ, fakt poŭnaj (jahonyja słovy) adsutnaści biełaruskamoŭnaha chip-chopu. Staž u «ČpB» nievialiki. Kateharyčnaść pazycyi Krova (ad anh. crow — varona) vynikała navat z taho, što tvorčaść «IQ48» dla ŭdzielnikaŭ «ČpB» — heta nie chip-chop. Adnačasova Kroŭ zrabiŭ uražańnie intelihientnaha, razumnaha čałavieka z dakładna akreślenymi pohladami.
Miarkujučy pa ŭsim, heta niešta nakštałt tvorčaj supołki biaź jarka vyjaŭlenaha lidera. Zajmajucca ŭdzielniki prajektu chto čym, papiaredni muzyčny vopyt kali j byŭ, dyk niaznačny. A «ČpB» dla ich — sposab vykazać pohlady na žyćcio: nijak nie prafesija, tolki chobi.
Što da piesień, to kali «My biełarusy», «Pra źnikłych», «List da Alaksandra Łukašenki» mała čym vyłučajucca na fonie tradycyjnaha chip-chopu, dyk «Hodnaść» zroblena z sapraŭdnaj vydumkaj. Muzyčnym fonam paŭstaje spačatku intro zymitavanaha symfaničnaha arkiestru, paśla čaho zadadzieny arkiestram vostry ryf kładziecca ŭ rytmičny padmurak usioj pieśni. Cikava i aryhinalna!
Takim čynam, kožny moža skłaści ŭłasnaje ŭražańnie ab tym, što robiać zakanśpiravanyja chip-chopery «ČpB». Dastatkova zajści na veb-staronku www.c-p-b.tk. I kali nieŭzabavie paśla hetaj publikacyi ŭvachod na hetuju staronku začynicca, možna budzie kazać pra pieršuju pieramohu vykanaŭcaŭ: ich pačuli!
Źmicier Padbiareski: Tematyka tvoraŭ vykanaŭcaŭ chip-chopu ŭ śviecie vielmi raznastajnaja. Čym byŭ vyklikany vaš zvarot mienavita da vostrych palityčnych, sacyjalnych tem?
Kroŭ: Sami my — biełarusy. Nas chvaluje tematyka Biełarusi. Praz chip-chop my možam vykazać, što niazhodnyja z tym, što ciapier tvorycca ŭ Biełarusi. Ab hetym i śpiavajem.
ZP: Ci vyrazna vy ŭśviedamlali toje, što, źviartajučysia da takich tem, robiciesia ŭdzielnikami nia stolki šoŭ-biznesu, kolki ŭ pieršuju čarhu fihurantami palityčnych realij?
K: My ŭdzielničajem u palitycy taksama nia tolki ŭ Biełarusi, ale i va ŭsioj Eŭropie. Tamu my z najvyšejšaj adkaznaściu padychodzim da hetaj tematyki.
ZP: Nakolki muzykanty anhažujucca ŭ palityku? Bo raźmiažoŭvać ułasna tvorčaść i hramadzianskuju pazycyju, pohlady muzykantaŭ nieabchodna.
K: My — taksama ludzi, majem ułasnyja dumki. Z dapamohaj talentu muzykanty mohuć vykazvać ułasnyja pohlady i źviartacca da hramadzian.
ZP: U niekatorych pieśniach «ČpB» prysutničajuć słovy, jakija abražajuć čałaviečuju hodnaść.
Poŭny varyjant artykułu čytajcie ŭ papiarovaj i pdf-versii hazety "Naša Niva"
(Pavodle prahramy «Pa-za taktam» radyjo «Svaboda»)
Ciapier čytajuć
Na Kipry źnik Uładzisłaŭ Baŭmhiertnier, były hiendyrektar «Urałkalija». Jaho zatrymlivali pa skandalnaj spravie ŭ Minsku, kali jon prylataŭ da Miaśnikoviča
Kamientary