У Вілейцы кіраўніку раёна прапанавалі паклясціся на Бібліі, што выбары не фальсіфікаваліся. Той адмовіўся
Сустрэча ўлады з жыхарамі Вілейскага раёна адбылася 19 жніўня ў глядзельнай зале Палаца культуры. Свабодных месцаў амаль не было, прыйшло не менш за 500 чалавек, піша kraj.by.
— На жаль, узнікла неабходнасць сустрэцца. Калі ласка, задавайце пытанні! — сказаў старшыня Вілейскага райвыканкама Алег Бегунец.
Ля мікрафона выстраілася цэлая чарга з ахвотных выказацца.
— Чаму сёння не прысутнічае старшыня раённай камісіі па выбарах. Мы тут сабраліся, каб пра выбары пагаварыць, — удакладніў мясцовы актывіст Павел Хаванскі, член ініцыятыўнай групы Віктара Бабарыкі.
— Камісія скончыла сваю працу, і я не бачу сэнсу пра гэта гаварыць, — сказаў Алег Бегунец.
Гэтыя словы выклікалі шквал незадаволенасці і гучныя апладысменты прысутных.
— А каму тады задаваць пытанні пра выбары? Вы не маеце права адказваць на пытанні па выбарах і пратаколах, — мікрафон бярэ актывіст, сябра Партыі БНФ Аляксей Сюдак, які цікавіцца: чаму на выбарчых участках не былі вывешаныя пратаколы галасавання.
— Я быў назіральнікам на басейне (моладзевы ўчастак №5 —заўв.). Мяне затрымалі, але пратакол не вывесілі. Мяне забралі гадзін у 9, адпусцілі гадзіны ў 3. А 9-й раніцы я прыйшоў, ніякага пратаколу не было. Я звярнуўся ў раённую камісію. Мне сказалі: «Выбачайце, пратаколу няма і вам ніхто яго не пакажа», — працягвае Хаванскі.
— Пратаколы, наколькі я ведаю, былі вывешаныя! Пратаколы не з'яўляюцца камерцыйнай таямніцай, на ўсіх участках былі і хаваць іх няма сэнсу, — запэўніў Бегунец.
З залы раздаецца калектыўнае працяглае «Не-е-е-е!».
— Я ведаю, што ў мяне на ўчастках практычна ўсе пратаколы вывешваліся! Падайце мне спісы, дзе, як вы лічыце, іх не было, — сказаў старшыня.
— Як жа ён (Хаванскі — заўв.) падасць спісы, калі ён быў у міліцыі? — з залы чуюцца смех і апладысменты.
Старшыні прапанавалі паклясціся на Бібліі, што выбары не фальсіфікаваліся
Ад пратаколаў пераходзяць да фальсіфікацый. На думку вілейчукоў, гэта злачынства, «яны былі, і гэта прызнаў увесь цывілізаваны свет».
— Ці праведзена хоць адна праверка, ці заведзена хоць адна крымінальная справа? — удакладніў Яўген Абалевіч. — Чаму вы бяздзейнічаеце і толькі затрымліваеце бяззбройных мітынгоўцаў?
Пракурор Вілейскага раёна Вадзім Шукрынаў растлумачыў, што крымінальныя справы не заводзіліся, заявы ў пракуратуру і іншыя правяраючыя органы не паступалі.
У старшыні райвыканкама ўдакладнілі, ці веруючы ён чалавек, і прапанавалі паклясціся на Бібліі, што выбары не фальсіфікаваліся.
— Гэта не пытанне, я не збіраюся на яго адказваць, — сказаў кіраўнік раёна.
Ля мікрафона — Ігар Шабан. Ён прыйшоў на сустрэчу з лічбамі.
— Раней я заўсёды тэлефанаваў сваім сябрам, сябрам камісій. У 2015 годзе за Караткевіч афіцыйна аддалі пару працэнтаў галасоў, а ў жыцці — 22—23. За Лукашэнку 67—70. Цяпер я зрабіў тую ж працу. Я вам скажу: людзі баяцца. Але пару чалавек дадзеныя далі. За Ціханоўскую было больш, пачак бюлетэняў быў большы. Ёсць такія лічбы: СШ №1 — 660 за Лукашэнку, 146 (17%) — за Ціханаўскую, музей — 689 і 536 (40%), бальніца ў працэнтах: 52 і 46. Разбежка з рэальнымі дадзенымі ёсць. І ёсць падазрэнне, што дадзеныя фальсіфікаваныя. Як нам на справе даказаць, што выбары фальсіфікаваныя на многіх участках? — удакладняе Ігар Шабан.
— Калі ў вас ёсць якія-небудзь доказы, побач сядзіць пракурор, пішыце заяву, падавайце факты, — адказаў Бегунец.
«Чаму бацькам не паведамлялі, дзе іх дзеці?»
Далей гаворка пайшла пра затрыманні і разгоны падчас акцый пратэсту. Таццяна Гулецкая пачынае плакаць з першых слоў. Тлумачыць, што яе адзіны сын быў затрыманы ў Маладзечне. Дзе ён знаходзіцца, бацькі не ведалі трое сутак.
— Мы трое сутак не маглі знайсці сваё дзіця. Я звярталася ў выканкам, але нам не дапамаглі. Чаму не было інфармацыі, дзе мой сын? Чаму бацькам не паведамлялі? Потым яго адпусцілі, аказваецца, з «неадседжанымі» суткамі, заявіўшы, што ён можа іх адседзець у любы зручны для яго час, — жанчына працягвае плакаць. — Я добрапрыстойная грамадзянка, не нацыстка і не «майданутая», але гэта, прабачце, нейкі нацызм, садызм! Ён выйшаў з чорным азадкам, не ў Вілейцы, Маладзечне. Мы знайшлі яго самі. Гэта кажа альбо аб поўным хаосе, альбо аб такім вось стаўленні да нас.
Улады адказалі, што шукалі сына жанчыны «праз усе органы аж да КДБ», падымалі спісы і ў Жодзіне, і на Акрэсціна, але яго «нідзе не было».
— Мы рабілі, што маглі! Спрабавалі максімальна дапамагчы! — сказаў Бягунец.
— Ёсць два дзеяслова: «мог» і «змог»! Яны розныя, разумееце, розныя! — адказала вілейка. Абураныя вілейцы і разгонам выпадковых людзей падчас пратэстаў.
— Я з калегамі стаяла каля фантана. Мы проста размаўлялі. Раптам выскачылі людзі ў чорным. Яны пачалі зацягваць хлопцаў у бусік, — распавяла жанчына. — Я асабіста вельмі спалохалася. Стаяла і плакала. На маіх вачах білі дубінкай аднаго чалавека. Пасля гэтага пабеглі за падлеткамі і прыйшлі да нас. Сказалі: «Ідзіце адсюль прэч, або вы пракоціцеся разам з намі». Міліцыя, якая нас павінна абараняць, мае права жанчынам ва ўзросце такое казаць?
У адказ з залы гучыць «Брава!».
— Калі супрацоўнік вас нейкім чынам абражаў, я гатовы пакараць яго, — сказаў начальнік РАУС Аляксандр Бендасаў.
— Я магу назваць яго прозвішча, — удакладняе жанчына. — Гэта быў Салавей! (начальнік міліцыі грамадскай бяспекі РАУС — заўв.).
З залы бурнае «о-о-о!». Бендасаў паабяцаў разабрацца з супрацоўнікам.
У скверы заменяць плітку і ўсталююць помнік
Закранулі вілейчукі і сквер, дзе планаваўся перадвыбарчы пікет Святланы Ціханоўскай. У той дзень, нагадаем, тут сталі здымаць плітку, месца абгарадзілі, а вілейчукоў папрасілі пакінуць тэрыторыю. Не абышлося тады і без затрыманняў. У прыватнасці, вілейчукі ўдакладнялі ва ўладаў, ці ёсць на рэканструкцыю праект, кошт работ і чыя гэта была «каманда».
— Ёсць праект, — адказаў Алег Бегунец. — Каштарысны кошт не памятаю, — старшыню перабівае абурэнне з залы. — З прапановай выйшла габрэйская абшчына аб усталяванні помніка загінулым габрэям. Першы этап праекта — кладка пліткі, следам — усталяванне помніка. Адказ на ваша пытанне: гэтай плітцы гадоў 50—60, таму вырашылі абнавіць. За бюджэтныя сродкі.
Аляксей Сюдак падзякаваў старшыні за сустрэчу з вілейцамі, адзначыўшы, што «ніхто ў вас бутэлькі не кідаў, пінжак не рваў», і што такія сустрэчы людзям неабходныя. Актывіст прапанаваў пагутарыць з народам яшчэ раз праз тыдзень. А потым звярнуўся да начальніка РАУС і пракурора раёна:
— Вы выпускалі з аддзела 9 і 10 жніўня людзей і папярэджвалі іх, што, калі тыя будуць удзельнічаць у несанкцыянаваных мерапрыемствах, да іх будуць прымяняцца меры адміністрацыйнай або крымінальнай адказнасці. Мне такую паперу падсунулі яшчэ за месяц да выбараў пасля таго, як я пахадзіў па плошчы і пакарміў галубоў. Я і цяпер хаджу па плошчы. Сустракаюся з людзьмі, у тым ліку і з начальнікам міліцыі. Вы кажаце, што я магу хадзіць, а тады не мог. Скажыце, я потым зноў атрымаю такую паперку за тое, што я зараз сустракаюся з людзьмі?
— Аляксей, — звяртаецца Аляксандр Бендасаў, — мы з табой тады размаўлялі і цяпер. Сход на плошчы па ідэі незаконны. Гэтыя сходы для таго, каб мірна пагаварыць. І мы дамовіліся, што перашкаджаць не будзем. І праз месяц, і праз два, калі ў цябе будзе жаданне карміць галубоў і калі гэта будзе сумленна і спакойна — калі ласка.
Пракурор раёна Вадзім Шукрынаў таксама ўдакладніў, што выхады на плошчу з гэтага часу не з'яўляюцца злачынствам.
Патрабаванні вілейчукоў і ўльтыматум
Сустрэча працягвалася амаль дзве гадзіны. Фіналам сталі патрабаванні вілейчукоў, якія тыя перадалі старшыні раённага Савета дэпутатаў Алене Чабатар як прадстаўніку народа:
- Прызнаць несапраўднымі афіцыйныя вынікі галасавання.
- Неадкладная адстаўка дзейнага прэзідэнта.
- Размяшчэнне патрабаванняў аб адстаўцы Лукашэнкі на афіцыйных сайтах і ў раённай газеце.
- Вызваленне ўсіх палітвязняў.
- Правядзенне з удзелам міжнародных спецыялістаў празрыстага і поўнага расследавання ўсіх выпадкаў гвалту.
- Прыцягненне да крымінальнай адказнасці ўсіх супрацоўнікаў праваахоўных органаў, якія ўжылі гвалт.
- Не перашкаджаць правядзенню мірных акцый.
- Адмена цэнзуры ў мясцовай газеце.
Выкананне названых патрабаванняў ініцыятыўная група чакае да 20 жніўня. Ультыматум — адстаўка дзейнага старшыні Вілейскага райвыканкама Алега Бегунца.
Цяпер чытаюць
Як Ксюша з СМА апынулася ў Доме дзіцяці пры жывой маме? Вось што кажа сама маці6
Каментары