Не прызнаваць ці прыстасоўвацца? Стратэгія венесуэльскай апазіцыі не прывяла да змены рэжыму
Першапачатковы поспех Хуана Гуайдо не прывёў да перамен. Наадварот, у выніку дэмакратыі ў Венесуэле стала менш, а эканоміка краіны — у яшчэ большым развале. Ці трэба было апазіцыі дзейнічаць іначай?
Два гады таму Хуан Гуайдо ператварыўся з малавядомага маладога дэпутата ў нацыянальную надзею. Ён стаў найвялікшай пагрозай для захавання ўлады збанкрутаванага дыктатара Нікаласа Мадура.
У 2019 годзе падчас антыўрадавага пратэсту Хуан Гуайдо, кіраўнік Нацыянальнай асамблеі, абвясціў Мадура ўзурпатарам (на прэзідэнцкіх выбарах у маі 2018 года Мадура нават па афіцыйных звестках атрымаў толькі 68% галасоў выбаршчыкаў пры яўцы толькі 46%. Апазіцыя тыя выбары байкатавала), а сябе — часовым кіраўніком дзяржавы. Гуайдо падтрымалі венесуэльцы, каля 60 дэмакратычных краін свету прызналі яго часовым прэзідэнтам. Хуан Гуайдо здолеў аб’яднаць расколатую апазіцыю краіны і даў надзею ўсёй нацыі, прыгнечаную рэпрэсіямі і эканамічным крахам, піша The New York Times.
Аднак усё гэта не змяніла пазіцыі сілавікоў. Яны па-ранейшаму захоўваюць вернасць Мадура, міжнародныя саюзнікі пачалі сумнявацца ў далейшай падтрымцы Гуайдо, а апазіцыйная кааліцыя перастала існаваць, бо ў краіне проста не засталося поля для дзеяння апазіцыі.
Імклівы ўзлёт Гуайдо ў студзені 2019 года, а цяпер яго падзенне прывялі Венесуэлу ў палітычны тупік.
Гуайдо і яго саюзнікі сцвярджаюць, што яны з’яўляюцца законным урадам. Апазіцыя выкарыстоўвае міжнародны ціск, каб прымусіць Мадура правесці свабодныя і справядлівыя прэзідэнцкія выбары.
«Я думаю, што мы набліжаемся да выхаду з палітычнага крызісу, — адзначае Хуан Гуайдо. — Мадура не зможа аднавіць міжнародны давер, а без яго будзе немагчыма аднавіць эканоміку ў краіне».
Аднак іншыя лідары венесуэльскай апазіцыі сцвярджаюць, што пратэсны рух амаль знішчаны, а маральны дух насельніцтва падае.
Амерыканскія санкцыі, якія мусілі дапамагчы Гуайдо, пазбавілі ўрад Мадура даходу, але таксама прымусілі венесуэльцаў засяродзіцца на штодзённым выжыванні, а не на палітычнай мабілізацыі. Спробы Гуайдо справакаваць ўзброенае паўстанне скончыліся ўзмацненнем кантролю Мадура над узброенымі сіламі.
Улады пераследуюць сваякоў і саюзнікаў Гуайдо. Большасць з іх былі вымушаныя з’ехаць за мяжу.
«Самае страшнае — тлумачыць сваёй трохгадовай дачцэ, чаму за ёй сочыць паліцыя», — кажа Хуан Гуайдо. Аднак малады лідар не збіраецца здавацца. «Так, я ахвяраваў сабой, але я паўтарыў бы гэта, калі трэба, хоць тысячу разоў», — адзначыў Гуайдо ў адным са сваіх інтэрв’ю.
Іншыя лідары апазіцыі настойваюць на тым, што пара прызнаць: прымусіць урад Мадура да адстаўкі не ўдасца, трэба іншая стратэгія. Некаторыя пачынаюць прыстасоўвацца да абставін. Многія лідары апазіцыі рыхтуюцца да ўдзелу ў мясцовых і рэгіянальных выбарах, якія сёлета будуць праводзіцца ў Венесуэле. Напрыклад, Карлос Акарыс, вядомы апазіцыянер, пачаў праводзіць мітынгі ў штаце Міранда перад выбарамі губернатара.
«Мы павінны замяніць стратэгію на больш рэалістычную», — заявіў Энрыке Капрылес, яшчэ адзін апазіцыянер і былы кандыдат у прэзідэнты.
Тым не менш, лепшае, на што можа разлічваць апазіцыя ў рэгіянальных выбарах, — пара губернатарскіх пасад, прытым што Мадура забраў у губернатараў паўнамоцтвы і кантроль над фінансамі.
Палітычная сіла Хуана Гуайдо была ў дыпламатычным прызнанні з боку ЗША і іншых краін, але многія еўрапейскія і лацінаамерыканскія дзяржавы спынілі падтрымліваць яго, калі 5 студзеня скончыўся яго тэрмін паўнамоцтваў у якасці кіраўніка парламента. Міжнародная супольнасць не можа вечна падтрымліваць лідара, які не мае рэальнага кантролю над краінай.
Пасля таго як Гуайдо абвясціў сябе часовым прэзідэнтам, ЗША вылучыла $30 мільёнаў на падтрымку Нацыянальнай асамблеі, якую венесуэльская апазіцыя кантралявала да снежня 2020 года, і іншую палітычную дзейнасць у Венесуэле, накіраваную на барацьбу з рэжымам, паведамляе Агенцтва ЗША па міжнародным развіцці.
У мінулым месяцы Дзяржаўны сакратар ЗША Энтані Блінкен заявіў, што Вашынгтон не плануе пачынаць перамовы з Мадура і будзе працягваць падтрымліваць Гуайдо.
Венесуэльскія крытыкі сцвярджаюць, што апазіцыя рызыкуе пайсці па шляху кубінскіх апанентаў Фідэля Кастра, якія ў выгнанні на працягу шасці дзесяцігоддзяў і ў выніку не маюць ніякага ўплыву на сітуацыю ўнутры краіны.
«Працягваць гэта не мае ніякага сэнсу, — мяркуе Сталін Гансалес, былы саюзнік Гуайдо, які ў апошнія месяцы перастаў яго падтрымліваць. — І Мадура, і частка апазіцыі хацелі б, каб было як на Кубе, бо гэта выгадна абодвум бакам».
Цяпер чытаюць
Стала вядома імя яшчэ аднаго палкоўніка ДФР, арыштаванага КДБ. Ён расказваў сукамернікам, як яго катавалі12
Каментары