Vučeńni «Zachad-2013» vačyma pryzvanaha na zbory: parvanaja bializna, dziravyja pałatki, i niama pitnoj vady
Udzielnik vučeńniaŭ apisvaje pobyt u časie zboraŭ.
Jašče na minułym tydni samymi hałoŭnymi navinami na dziaržaŭnych telekanałach byli paviedamleńni ab sumiesnych biełaruska-rasijskich vučeńniach «Zachad-2013».
Z teleekrana raspaviadali ab chodzie vučeńniaŭ, ab vydatnyja umovach, u jakich žyvuć sałdaty, vysokim uzroŭni arhanizacyi.
Na miescy vučeńniaŭ u jakaści vajennaabaviazanaha pabyvaŭ i čytač hrodzienskaha błoha Hrodno s13.ru. Jon apisvaje advarotny bok vučeńniaŭ, a, dakładniej, pobyt pryzvanych na «vajnu». Prapanujem vašaj uvazie pieršuju častku natatak.
«U tavaryša majora taksama jość dzicia»
Pozvy na vučeńni vajennaabaviazanyja hramadzianie stali atrymlivać jašče ŭ červieni miesiacy hetaha hoda. Vajenkamat byŭ vielmi nastojlivy, nie tryvožyŭ pustymi pozvami ŭ paštovuju skryniu, prabiŭ adrazu sapraŭdy ŭ cel — pozva ŭ adździeł kadraŭ pradpryjemstvaŭ, jaki vydaje papieru ŭ ruki pad podpis.
Atrymaŭšy pozvu, aŭtar hetych radkoŭ nie moh i padumać, što apyniecca na zborach, źjaŭlajučysia adzinym karmicielem u siamji z šaścimiesiačnym dziciem.
Na niešta spadziavaŭsia… U vajenkamacie fakt najaŭnaści małoha nikoha nie źbiantežyŭ, adkaz byŭ takim:
— Nu i što, što ŭ vas dzicia? U mianie vuń taksama jość dzicia, i ŭ tavaryša majora jość, ale my ž pracujem? A naohuł, adpačniecie ad svaich, jany zasumujuć pa vas!
Słovy supracoŭnika vajenkamata ab tym, što možna zasumavać pa siamji, paćvierdzilisia — usie 25 dzion vajennaabaviazanyja praviali na palihonie pablizu Hrodna biez prava na naviedvańnie.
Miedahlad i ałkatest
Dalej była kantrolnaja jaŭka i, ułasna, sam zborny punkt, jaki bazavaŭsia ŭ budynku Handlovaha kaledža.
Usich raźmierkavali pa bryhadam, paśla čaho čakaŭ nievialiki miedahlad. Jaho sens zaklučaŭsia ŭ tym, što doktar ahladaŭ tolki žyvot ŭ rajonie pupka, paśla čaho ŭsim biez vyklučeńnia zapisaŭ ŭ list ahladu «Zdarovy».
Zatym usich pasadzili pa aŭtobusach i adpravili pa miescach dysłakacyi.
Cikavy fakt. Pa prybyćci ŭ častku ŭsim treba było prajści praz ałkatestar. Chłopcaŭ z najaŭnaściu ŭ kryvi pramile adklikali ŭ bok i praviali prafiłaktyčnuju hutarku, prystrašyŭšy adpraŭkaj daviedki na pracu z usimi nastupstvami.
Zatym byŭ nadhlad asabistaj majomaści i pierapranańnie ŭ vajskovuju formu.
Što naležyć vajennaabaviazanamu
Vydača vajskovaj majomaści prachodziła da kanca dnia. Što naležyć vajennaabaviazanamu:
• b/u štany i kiciel. Sama forma va ŭsich była roznaja. Niechta atrymaŭ ch/b, kamuści «kavałak škła», kamuści «arbuzka», a niekatorym vymytaja ŭščent «ličbavaja» forma.
• b/u boty i słancy (mnohija aburalisia, što danošvać buduć nie boty, a čužy hrybok)
• kiepka
• ramiani
• pracoŭny bušłat (ź flikieram)
• kamplekt rabočaha adzieńnia (štany i kiciel)
• rečmiašok
• majka i trusy
• anučy
• padšyva
• palavy kaciałok, łyžka, mietaličny kubak, bikłaha
• krem dla abutku, tualetnaja papiera, myła, mačałka
• procihaz, AAK
• spalny miašok
• aŭtamat, padsumak i 4 mahaziny, štych-nož.
Niamała, praŭda?
Parvanaja bializna, praterminavanaje myła
Tut ja trochi adstuplu ad apaviadańnia i źviarnu ŭvahu na drobiaź. Stan formy va ŭsich akazaŭsia roznym.
Ščaśliŭčykam dastalisia novyja kamplekty, u niekatorych znos formy byŭ kala 60%. Spadčyna z SSSR: zorka ź siarpom i mołatam, hetak ža i blachi.
Zapas na składach nievyčerpny.
Spodniaje naohuł nie vytrymlivaje nijakaj krytyki. Prykład futbołki, vydadzienaj mnie, vy možacie ŭbačyć na fota. Pach ad bializny byŭ nastolki žachlivym, što, pračnuŭšysia z ranicy, ja padumaŭ, što majkaj vymyli padłohu.
Pryjšłosia pieraadziecca ŭ «cyvilnuju» majku, u jakoj prachadziŭ da kanca terminu zboraŭ.
Pojdziem dalej. Choć heta i nie istotna, ale myła akazałasia praterminavanym. Fota prykładajecca.
Zaraz pra kaciałok. Adkryŭšy jaho, absalutna ŭsio vyjavili tam zapasy aŭtamabilnaha masła. Čym i jak jaho admyvać, nichto z aficeraŭ tołkam patłumačyć nie zmoh. Na ačystku spatrebiłasia bolš za paŭrułona tualetnaj papiery.
Paściela, vydadzienaja na pieršuju noč, na žal, nie adroźnivałasia cełasnaściu i pacham ad majki.
Pryhody pitnoj vady ŭ vojsku
Na nastupny dzień nas čakaŭ rańni padjom, pryznačany na 5 ranicy. Chutki śniadanak, i a 6-j ranicy my rassadžvalisia pa mašynach.
Daroha da palihona zaniała kala troch hadzin. Adrazu pa pryjeździe kamandzir častki spytaŭ, ci jość jakija-niebudź prapanovy?
Pažadańni byli, usio adrazu ž paprasili arhanizavać pitnuju vadu.
Ale armija nie była b armijaj, kali b vadu nam dali …
Abied byŭ pryznačany na 14 hadzin. Vychodziačy z namiotavaj stałovaj, my sustreli kamandzira, nahadali pra abiacanuju pitnuju vadu.
I tut pierad nami va ŭsiu svaju moc paŭstała vajskovaja viertykal, vystup jakoj nahadvaŭ šou rezidentaŭ Comedy Club.
Kamandzir demanstratyŭna paklikaŭ adkaznaha za charčzabieśpiačeńnie i pierad strojem, nie saromiejučysia epitetaŭ i matu, zahadaŭ jamu zabiaśpiečyć asabisty skład pitnoj vadoj.
Toj u svaju čarhu staŭ raspaviadać, što vada ŭžo kipiacicca, tamu haračuju vadu nikomu nie nalivajuć. My adkazali, što nam i haračaj by, astynie, i vypjem.
Zahad kamandzira — i my strojem idziem pa vadu. Ale vady my tak i nie atrymali, bo, zajšoŭšy za roh stałovaj, my daviedalisia, što vadu nichto navat i nie źbiraŭsia kipiacić, pitnoj prosta nie było!
32 šychtavańni
Pieršy dzień byŭ davoli ciažkim, pakul asvoilisia, pakul usio raźviedali.
Bolš za ŭsio nadakučvali biaskoncyja šychtavańni. U pieršy dzień ich było 32!
Było realna śmiešna bačyć, jak pry čarhovym pieraliku spačatku kahości brakavała, potym byli lišnija, i tolki z treciaha razu ŭsio narešcie sychodziłasia, choć kolkaść ludziej ni razu nie źmianiałasia.
Da kanca dnia vadoj nas tak nichto nie zabiaśpiečyŭ. Arhumienty žaleznyja:
— Vy ŭ stałom čaj pili?
— Pili!
— Nu dyk čaho vy jašče chočacie?
Kino pra vajnu
Jak užo ŭsie bačyli pa TB, žyć nam treba było ŭ lesie. Da našaha pryjezdu ŭžo častkova byŭ razhornuty łahier.
Namiot na 25 čałaviek. Unutry namiota zbudavanyja draŭlanyja nary, nakrytyja matracam. Spać na ich tre' było zaharnuŭšysia ŭ spalny miašok.
Akramia taho, namiot abstalavany nievialikaj piečkaj-«buržujkaj», viešałkaj dla bušłataŭ i šafkaj dla kaciałkoŭ.
Pieršuju noč u łahiery my pražyli sapraŭdy ŭ całkam palavych umovach — zusim bieź śviatła. Ciemra čarniuščaja, što ŭ lesie, što ŭ namiocie.
Arhanizacyja pobytu. U nas byŭ tak zvany kłub — namiot, u jakim visieli ahitpłakaty, lažali padšyŭki haziet, stajaŭ televizar. Časam pry dapamozie prajektara nam pakazvali filmy. Zdahadacca nieskładana, usio kino na vajennuju tematyku.
Sała zamiest masła
U łahiery byli abstalavany i rukamyjniki, časam ź ciopłaj ci haračaj vadoj. Stałovaja ŭjaŭlała ź siabie pałatku sa stałami na 40 čałaviek.
Chto nie paśpieŭ zaniać miesca — charčavaŭsia na vulicy. U doždž jeści na vulicy nie tak kamfortna.
Rukamyjniki byli i kala stałovaj, dla taho kab pamyć posud paśla pryjomu ježy.
Charčavańnie. Z harniraŭ za ŭsie 25 sutak prapanoŭvalisia: rys, hrečka, hruca i makarona. Usio heta padavałasia ŭpieramiešku z tušonkaj. Dakładniej, ź nievialikimi nitačkami tušonki.
Na śniadanak davali stabilna sčarśćviełuju bułku. Bieły i čorny chleb na abied, śniadanak i viačeru. Taksama na śniadanak i viačeru zamiest masła naležaŭ kavałačak sała.
Prosty čaj albo čaj sa zhuščanym małakom (kali možna nazvać paru čajnych łyžak zhuščanaha małaka na 20 litraŭ čaju).
Abied byŭ trochi bolš sytym. Tut dadavałasia poliŭka. Časam poliŭka z bulbaj. I sałata sa słoika.
Časam na viačeru padavali rybu. Ryba — heta kansierva sajry abo kilki, padahretaja i padadzienaja z kašaj, praŭda, u takich vypadkach kaša varyłasia biez tušonki. Pryvyknuć da takoha racyjonu «hramadzianskamu» składana.
Lepšyja tavary — rasijskim vajskoŭcam, reštu — svaim
Časam vyručała krama Vajenhandlu. Praŭda, zakupicca ŭdavałasia daloka nie zaŭsiody.
Pa-pieršaje, aŭtałaŭka starałasia maksimalna absłužyć rasijskich vajskoŭcaŭ, jakija raźmiaščalisia niepadalok, a nam davoziła ŭžo reštu «raskošy».
Pa-druhoje, režym pryjezdu aŭtałaŭki ŭ palavy łahier byŭ viadomy tolki rabotnikam Vajenhandlu. To pryjedzie ŭ 11, to ŭ 13, to ŭ 16 hadzin.
Kali čuli, što krama pryjechała — to davodziłasia biehčy z usich noh, kab kupić choć štości. Inakš vymiatali ŭsio.
A raz naviedvańnie rodnymi było zabaroniena, dy i pieradačaŭ taksama nichto nie dazvoliŭ, prablema aŭtałaŭki była vielmi aktualnaj.
Noč, «buržujka», skraźniaki
Jašče raz ab arhanizacyi pobytu. Namioty za svajo žyćcio pabačyli, napeŭna, mnohaje. Zanadta šmat dzirak było. Kali pajšli daždžy, unutry pałatki usio było pryblizna tak, jak na fota.
Akramia taho, u namiotach vielmi mocna sifoniła. Nočču palić «buržujku» pavinny sałdaty terminovaj słužby, śpiecyjalna pryciahnutyja da hetaha zahadam.
Na spravie ž hetaha nie było — palili my sami, raźmiarkoŭvajučy čas i padkidvajučy drovy ŭ topku ciaham nočy. Pa zahadzie kamandzira na luboj praviercy my pavinny byli kazać, što topiać mienavita sałdaty terminovaj słužby.
Bližej da pačatku vučeńniaŭ naš łahier źmianiaŭsia na vačach. Stali čaściej pryjazdžać roznyja pravierki. Paśla adnoj z takich na palihon zavieźli śmiećcievyja kantejniery.
A za paru dzion da skančeńnia zboraŭ da namiotaŭ prynieśli baki ź pitnoj vadoj. Praŭda, vady tudy nichto tak i nie naliŭ.
Alternatyŭny pohlad na vučeńni «Zachad-2013» možna pabačyć na sajcie «Hrodzienskaj praŭdy».
Apytanka
Ciapier čytajuć
Vajb-prahramavańnie źmienić rolu raspracoŭščyka, RLVR, i kali łopnie burbałka. Biełarus-inžynier u halinie ŠI, jaki pracuje ŭ ZŠA, raskazaŭ, što nas čakaje ŭ 2026
Kamientary